تسنیم به نقل از علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه نوشت برای انجام رزمایش، تردد در تنگه هرمز برای ساعاتی ممنوع شد و شناورها پشت تنگه هرمز ماندند.

تنگسیری در عین حال گفت: «تصمیم برای بستن تنگه هرمز با بزرگان نظام است و من به‌عنوان یک سرباز می‌گویم که ما آماده‌ایم که هر زمان که بزرگان ما گفتند، این کار را انجام دهیم.»

خبر بستن بخشی از تنگه هرمز در رسانه‌های جهان نیز بازتاب یافت و از جمله آسوشیتدپرس در گزارشی نوشت اقدام کم‌سابقه ایران برای بستن موقت تنگه هرمز به‌دلیل برگزاری رزمایش با آتش واقعی هم‌زمان با برگزاری دور تازه گفت‌وگوهای غیرمستقیم میان مذاکره‌کنندگان تهران و واشینگتن درباره برنامه هسته‌ای مناقشه‌برانگیز جمهوری اسلامی انجام شد.

• 

  دور دوم مذاکرات تهران و واشینگتن زیر سایه تهدیدهای متقابل به پایان رسید

این خبرگزاری نوشت این نخستین بار است که حکومت ایران از زمان آغاز تهدیدهای آمریکا و اعزام گسترده تجهیزات نظامی به منطقه، بسته‌شدن این آبراه حیاتی بین‌المللی را اعلام می‌کند. حدود ۲۰ درصد نفت جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند.

خبرگزاری آسوشیتدپرس با تاکید بر اینکه قادر به تایید بسته شدن تنگه هرمز نبوده، تاکید کرد چنین اقدامی که نادر و شاید بی‌سابقه تلقی می‌شود می‌تواند تنش‌ها را بیش از پیش تشدید کند و خطر شعله‌ور شدن جنگی دیگر در خاورمیانه را افزایش دهد.

هم‌زمان با آغاز مذاکرات، رسانه‌های وابسته به حکومت در ایران گزارش دادند نیروهای ایرانی موشک‌های جنگی به‌سمت تنگه هرمز شلیک کرده‌اند و این گذرگاه برای چند ساعت به‌دلیل «ملاحظات ایمنی و دریایی» بسته خواهد شد.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز هشدار داد «قوی‌ترین ارتش دنیا هم گاهی ممکن است چنان سیلی بخورد که نتواند از جا بلند شود.»

رزمایش با آتش واقعی

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از اوایل دوشنبه رزمایشی را در تنگه هرمز، خلیج فارس و دریای عمان آغاز کرده است. این دومین بار است که جمهوری اسلامی طی هفته‌های اخیر در تنگه هرمز رزمایش‌هایی با آتش واقعی و تسلیحات جنگی برگزار می‌کند.

با این حال، علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه، سه‌شنبه ۲۸ بهمن به خبرگزاری تسنیم گفت: «تسلیحاتی که در زمان جنگ به میدان می‌آیند، متفاوت‌تر از آن چیزی هستند که در رزمایش می‌بینیم.»

بنا بر گزارش تسنیم، مرحله دوم رزمایش کنترل هوشمند تنگه هرمز به‌منظور تامین امنیت و تردد کشتیرانی ایمن با حضور یگان‌های رزمی و واکنش سریع دریایی سپاه برگزار شد و در این رزمایش انواع سامانه و تسلیحات پدافندی و آفندی به‌کار گرفته شد.

تسنیم در گزارش خود افزود یگان‌های شناورهای فوق‌سریع موشک‌انداز نیروی دریایی سپاه به رزم موشکی پرداختند و موشک‌ها از عمق کشور، سواحل و جزایر ایرانی خلیج فارس اهداف خود را در تنگه هرمز مورد اصابت قرار دادند و یگان‌های پهپادی نیز با به‌کارگیری پهپادهای تهاجمی و شناسایی عملیات در محدوده‌های اخلال سیگنالی را تمرین کردند و با دقت اهداف ثابت و متحرک را مورد اصابت قرار دادند.

• 

  اسرائیل‌هیوم: حکومت ایران انعطاف نشان داد اما شکاف‌های اصلی با آمریکا پابرجاست

به‌نوشته آسوشیتدپرس، جمهوری اسلامی به‌طور معمول رزمایش‌هایی در تنگه هرمز برگزار می‌کند که می‌تواند رفت‌وآمد دریایی را مختل کند، اما اعلام رسمی بسته‌شدن تنگه گامی فراتر از اقدامات معمول محسوب می‌شود. دنی سیترینوویچ، کارشناس ایران در موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، به آسوشیتدپرس گفت ایران آخرین بار در جریان جنگ با عراق در دهه ۶۰ این تنگه را بست و این آبراه را مین‌گذاری کرد.

به گفته او، اعلام این خبر که تنگه هرمز برای ساعاتی بسته شده، ارسال این پیام به جامعه بین‌المللی است که هرگونه حمله به ایران پیامدهایی جهانی خواهد داشت.

با پایان مذاکرات، قیمت نفت کاهش یافت. نفت خام آمریکا با ۱.۳ درصد افت به ۶۲.۰۶ دلار در هر بشکه رسید و شاخص بین‌المللی برنت ۲.۳ درصد کاهش یافت و به ۶۷.۰۳ دلار رسید. قیمت‌ها پس از آن‌که دونالد ترامپ حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه را تقویت کرد، چند دلار افزایش یافت. با این همه قیمت نفت همچنان پایین باقی مانده زیرا بازارها انتظار دارند توافق احتمالی در نهایت به کاهش قیمت‌ها منجر شود.

هم‌زمان با این تحولات علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز هشدارها و تهدیدهای خود را نسبت به افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه تشدید کرد.

او سه‌شنبه ۲۸ بهمن با اشاره به اعزام ناوهای جنگی آمریکا به سوی ایران گفت: « ناو البته دستگاه خطرناکی است اما خطرناک‌تر از آن، سلاحی است که می‌تواند ناو را به قعر دریا بفرستد.»

• 

  بی‌بی‌سی: تجهیزات فعلی آمریکا در منطقه برای ۸۰۰ ماموریت هوایی در روز کافی است

افزایش حضور نظامی آمریکا

هفته گذشته ترامپ اعلام کرد ناو هواپیمابر یو‌اس‌اس جرالد آر. فورد، بزرگ‌ترین ناو هواپیمابر جهان، به خاورمیانه اعزام می‌شود. این ناو به یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن و ناوشکن‌های مجهز به موشک هدایت‌شونده آن که سه هفته است در منطقه حضور دارند، خواهد پیوست.

یک مقام نیروی دریایی آمریکا سه‌شنبه به آسوشیتدپرس گفت که ناو هواپیمابر یو‌اس‌اس جرالد آر. فورد به همراه سه ناوشکن همراه خود اکنون در میانه اقیانوس اطلس قرار دارند.

این مقام که به‌دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، گفت ناو فورد به همراه ناوشکن‌های یو‌اس‌اس ماهان، بینبریج و وینستون چرچیل دیگر در حوزه عملیاتی فرماندهی جنوبی آمریکا حضور ندارند.

با توجه به موقعیت فعلی، ناو فورد و همراهانش احتمالا بیش از یک هفته تا رسیدن به آب‌های نزدیک سواحل ایران فاصله دارند.

نیروهای آمریکایی هفته گذشته یک پهپاد ایرانی را که به ناو لینکلن نزدیک شده بود سرنگون کردند؛ در همان روز جمهوری اسلامی تلاش کرد یک کشتی با پرچم آمریکا را در تنگه هرمز متوقف کند.

جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، گفت حکومت ایران در مذاکرات سه‌شنبه ۲۸ بهمن در ژنو به مطالبات اصلی واشینگتن توجه نکرده و خطوط قرمز دونالد ترامپ را نپذیرفته است.

روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی درباره مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا نوشت که واشینگتن به تهران فرصتی دو هفته‌ای داده تا شکاف‌های موجود میان دو طرف را کاهش دهد.

وال‌استریت ژورنال به‌نقل از منابع آگاه نوشت که تهران پیش از آغاز گفت‌وگوها اعلام کرده بود آماده است بر سر برنامه هسته‌ای خود مصالحه کند و از جمله بپذیرد که اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی خود را به خارج از کشور منتقل کند.

با این حال، ونس شامگاه سه‌شنبه در گفت‌وگو با شبکه فاکس نیوز گفت از گزارشی که از مذاکرات دریافت کرده روشن است که پیشرفتی حاصل نشده و گزینه اقدام نظامی همچنان باقی است.

• 

  وای‌نت: اسرائیل به مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا بدبین است

آمریکا خواستار توقف کامل غنی‌سازی اورانیوم در ایران شده است؛ موضوعی که بخش مرکزی برنامه هسته‌ای تهران را تشکیل می‌دهد و کاخ سفید معتقد است می‌تواند به ایران توان ساخت سلاح هسته‌ای بدهد.

ونس در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز، بدون ارائه جزئیات بیشتر، گفت: «درباره مذاکرات صبح امروز باید بگویم از یک جهت خوب پیش رفت، آنها موافقت کردند دوباره دیدار کنند. اما از جهتی دیگر، کاملا روشن شد که حکومت ایران هنوز حاضر نشده که خطوط قرمزی را بپذیرد که رییس‌جمهوری ترامپ تعیین کرده است.»

هم‌زمان با ازسرگیری مذاکرات، جمهوری اسلامی پیام تهدیدآمیزی ارسال و رزمایشی نظامی در تنگه راهبردی هرمز برگزار کرد. رسانه‌های نزدیک به نهادهای امنیتی در جمهوری اسلامی دوشنبه ۲۷ بهمن تصاویری از شلیک موشک‌های کروز از روی کامیون‌ها و شناورها منتشر کردند. در پس‌زمینه این تصاویر یک نفت‌کش دیده می‌شد.

دونالد ترامپ نیز نیرویی گسترده در نزدیکی سواحل ایران مستقر کرده است. او دوشنبه به خبرنگاران گفت: «فکر نمی‌کنم آن‌ها بخواهند با پیامدهای عدم توافق روبه‌رو شوند.»

ترامپ مذاکرات روز سه‌شنبه در ژنو را مهم خواند و گفت که به‌طور غیرمستقیم در این مذاکرات مشارکت خواهد داشت.

با این همه به نظر می‌رسد که مذاکرات میان استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان ویژه ترامپ، و عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی که با میانجیگری عمان پس از سه ساعت و نیم پایان یافت، تغییری محسوس در بن‌بست کنونی پدید نیاورده است.

• 

  اسرائیل‌هیوم: حکومت ایران انعطاف نشان داد اما شکاف‌های اصلی با آمریکا پابرجاست

تهدیدهای علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز بر ابهامات افزود. او سه‌شنبه و پیش از انجام مذاکرات هشدار داد حکومت ایران آماده پاسخ به هرگونه حمله آمریکاست.

خامنه‌ای گفت: «ناو البته دستگاه خطرناکی است اما خطرناک‌تر از آن، سلاحی است که می‌تواند ناو را به قعر دریا بفرستد.»

رهبر جمهوری اسلامی افزود: «اگر بنا شد مذاکره‌ای انجام بگیرد، تعیین نتیجه آن از قبل، کاری غلط و ابلهانه است، این کار ابلهانه را دولت و رییس‌جمهوری و بعضی از سناتورهای آمریکا انجام می‌دهند و فکر نمی‌کنند که این راه، برای آنها بن‌بست است.»

تا پیش از سه‌شنبه، بخش عمده تلاش‌های دیپلماتیک صرف تعیین دامنه مذاکرات شده بود. وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفت گفت‌وگوهای سه‌شنبه «ماهوی‌تر» بوده و دو طرف در ژنو پیشنهادهایی برای شکل‌دهی به توافق ارائه کرده‌اند.

او افزود ایران و آمریکا توافق کرده‌اند پیش از تعیین تاریخ دور بعدی مذاکرات، متونی برای ایجاد چارچوب توافق مبادله کنند.

عراقچی پس از مذاکرات گفت: «این به آن معنا نیست که بتوانیم به‌سرعت به توافق برسیم، اما دست‌کم مسیر آغاز شده است.»

با این حال، یک مقام آمریکایی ارزیابی محتاطانه‌تری از مذاکرات ارائه داد؛ مذاکراتی که در اقامتگاه سفیر عمان در ساحل دریاچه ژنو برگزار شد.

• 

  بی‌بی‌سی: تجهیزات فعلی آمریکا در منطقه برای ۸۰۰ ماموریت هوایی در روز کافی است

این مقام گفت حکومت ایران موافقت کرده ظرف دو هفته متنی ارائه دهد «تا برخی شکاف‌های باز در موضع ما را پوشش دهد.»

جمهوری اسلامی همواره تاکید کرده غنی‌سازی اورانیوم را برای اهداف صلح‌آمیز انجام می‌دهد، اما تنها کشوری بدون سلاح هسته‌ای است که اورانیوم با غنای ۶۰ درصد تولید کرده که بسیار به سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای نزدیک است.

تصور می‌شود بخش عمده ذخایر فعلی اورانیوم با غنای بالا زیر آوار سایت‌های هسته‌ای قرار دارد که در ماه ژوئن هدف حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفت. این میزان اورانیوم با غلظت بالا برای ساخت دست‌کم ۱۲ بمب هسته‌ای کافی است.

در نشست قبلی در عمان، جمهوری اسلامی به آمریکا گفته بود آماده است این مواد را به کشوری دیگر، احتمالا روسیه، منتقل کند.

دیپلمات‌ها می‌گویند مقام‌های ایرانی در گفت‌وگو با دیپلمات‌های منطقه‌ای اشاره کرده‌اند ممکن است پیشنهاد توقف غنی‌سازی اورانیوم برای مدت سه سال را مطرح کنند. با این حال، این وعده تغییر چندانی ایجاد نمی‌کند، زیرا گفته می‌شود ایران پس از حملات آمریکا عملا غنی‌سازی را متوقف کرده است.

• 

  وال‌استریت ژورنال: بحران ایران، زمین بازی محبوب ترامپ است

به‌نوشته وال‌استریت ژورنال برخی دیپلمات‌های منطقه‌ای به طرحی گسترده‌تر می‌اندیشند که شامل تعهداتی از عدم‌تجاوز گرفته تا توافق‌های تجاری می‌شود؛ طرحی با ابعادی بزرگ که هدفش جلب توجه ترامپ با برنامه‌ای چشمگیر شبیه به توافقی است که فرستادگان او برای پایان جنگ غزه تدوین کردند.

حمید قنبری، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پیشتر در همین مورد گفته بود که تهران در صورت رفع تحریم‌ها، خواهان گفت‌وگو درباره تجارت با آمریکاست.

او یک‌شنبه به خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران گفت: «منافع مشترک در حوزه نفت و گاز، سرمایه‌گذاری در معادن و حتی خرید هواپیما در چارچوب مذاکرات گنجانده شده است. برای پایداری توافق ضروری است که آمریکا نیز در حوزه‌هایی با بازده اقتصادی بالا و سریع منتفع شود.»

مشخص نیست چه میزان از این پیشنهادها، حتی از سوی ایران، قابلیت بررسی جدی دارد و آیا این ایده‌ها برای قانع کردن آمریکا به تحقق هدفش—یعنی سلب توانایی ایران برای ساخت بمب هسته‌ای—کافی خواهد بود یا نه.

ترامپ هفته گذشته گفت انتظار دارد مذاکرات ظرف یک ماه به نتیجه برسد.

کاخ سفید همچنین تحت فشار اسرائیل است تا برنامه موشک‌های بالستیک ایران را محدود کند. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل که هفته گذشته با ترامپ دیدار کرد، یک‌شنبه گفت توافق خوب مستلزم برچیدن زیرساخت هسته‌ای ایران و محدود کردن برد موشک‌های بالستیک آن است.

ایران اعلام کرده تنها با همسایگان منطقه‌ای خود درباره موشک‌ها گفت‌وگو خواهد کرد.

ریچارد نفیو، که در دولت‌های اوباما و بایدن در مذاکرات با جمهوری اسلامی حضور داشت، به وال‌استریت ژورنال گفت با توجه به آسیب شدید به ظرفیت غنی‌سازی ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، واشینگتن انگیزه چندانی برای ارائه رفع گسترده تحریم‌ها ندارد.

• 

  دو مقام ارشد آمریکایی: ایالات متحده و اسرائیل درباره ایران کاملا هم‌سو هستند

او گفت: «به نظر می‌رسد آنچه به ایران پیشنهاد شده شبیه ونزوئلاست؛ تسلیم شوید تا به شما حمله نکنیم.»

برخی مذاکره‌کنندگان پیشین آمریکا گفته‌اند ترامپ با افزایش حضور نظامی در خاورمیانه اهرم فشاری برای واداشتن ایران به توافق ایجاد کرده است. پنتاگون هفته گذشته پیشرفته‌ترین ناو هواپیمابر نیروی دریایی، یو‌اس‌اس جرالد آر. فورد، را از دریای کارائیب به‌سوی خاورمیانه اعزام کرد. این ناو به ناو یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن و مجموعه‌ای از ناوهای جنگی، هواپیماها و سامانه‌های پدافند هوایی آمریکا در منطقه خواهد پیوست.

مقام‌های جمهوری اسلامی بارها شکایت کرده‌اند که آمریکا مشخص نکرده در صورت ارائه امتیاز هسته‌ای، چه میزان از تحریم‌ها را لغو خواهد کرد. حداقل انتظار ایران، به گفته مقام‌های این کشور، دسترسی سریع به حدود ۶ میلیارد دلار از درآمدهای نفتی است که در قطر و تحت محدودیت‌های آمریکا نگهداری می‌شود.

افراد دخیل در مذاکرات هسته‌ای بهار گذشته می‌گویند آمریکا هرگز جزئیات مشخصی درباره رفع تحریم‌ها ارائه نکرد و حتی تصمیم گرفته بود منابع مالی موجود در قطر نیز خارج از دسترس باشد.

یک مقام جمهوری اسلامی که در جریان مذاکرات سه‌شنبه قرار داشت، به وال‌استریت ژورنال گفت که آمریکا همچنان تاکید می‌کند تهران تحت هیچ توافقی از لغو فوری تحریم‌ها برخوردار نخواهد شد. به گفته او، واشینگتن می‌خواهد در چارچوب هر توافقی، سایت‌های اصلی هسته‌ای ایران از رده خارج شوند.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، یک‌شنبه گفت در واشینگتن انتظار زیادی برای دستیابی به توافق وجود ندارد. او گفت: «هیچ‌کس تاکنون نتوانسته با ایران توافق موفقی انجام دهد. اما ما تلاش خواهیم کرد.»

مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد نیز سه‌شنبه ۲۸ بهمن به شبکه فاکس بیزنس گفت آنچه زمینه مذاکره را فراهم کرده، کارزار «فشار حداکثری» رییس‌جمهوری ترامپ است که از سال گذشته از سر گرفته شد و باعث سقوط ارزش پول ایران و کاهش ذخایر ارزی آن شده است.

او افزود در واقع این بازاریان در داخل ایران بودند که جرقه آخرین موج اعتراضات را زدند. سازمان ملل نیز با بازگرداندن تحریم‌ها وارد عمل شد تا جامعه جهانی در منزوی‌سازی اقتصاد ایران مشارکت کند. زیرا آنچه رژیم بیش از همه به آن اهمیت می‌دهد، پول است. سپاه پاسداران حدود نیمی از اقتصاد ایران را در کنترل دارد و همین امر به آن امکان می‌دهد کنترل شدیدی بر مردم اعمال کند.

والتز گفت ترامپ رییس‌جمهوری صلح‌طلب است. همیشه دیپلماسی را در اولویت قرار می‌دهد و به آن فرصت می‌دهد، اما این دیپلماسی با قدرت واقعی ارتش ایالات متحده پشتیبانی می‌شود؛ همان‌گونه که در عملیات «چکش نیمه‌شب» به جهان نشان داده شد که می‌تواند بسیار موثر باشد.

سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد افزود: «ایران باید توانایی غنی‌سازی خود را کنار بگذارد و اورانیوم غنی‌شده و با غنای بالا را واگذار کند. هیچ دلیلی جز ساخت سلاح برای چنین سطحی از غنی‌سازی وجود ندارد. همچنین حمایت از تروریسم و برنامه موشک‌های بالستیک دوربرد ایران نیز از موضوعاتی هستند که ما به‌صراحت اعلام کرده‌ایم روی میز قرار دارد. باید دید چه خواهد شد. آنها باید گوش دهند؛ رییس‌جمهوری وقتی می‌گوید اقدام قاطع انجام خواهد داد، منظورش دقیقا همان است.»

به نوشته وای‌نت، بر اساس ارزیابی‌های اسرائیل، هرچند در موضوع برنامه هسته‌ای ایران برخی تحرکات دیده می‌شود، اما تهران همچنان از ورود به گفت‌وگو درباره برنامه موشک‌های بالستیک و حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای خودداری می‌کند؛ موضوعی که به باور مقام‌های اسرائیلی شکاف‌های اساسی با واشینگتن را پابرجا نگه داشته است. یک مقام آمریکایی نیز گفته است حکومت ایران احتمالاً ظرف دو هفته با پیشنهادهایی برای کاهش اختلاف‌ها بازخواهد گشت، اما در اسرائیل یادآوری می‌شود که در ژوئن ۲۰۲۵ نیز روندی مشابه به اقدام نظامی آمریکا منتهی شد.

وای‌نت می‌نویسد در حالی که تهران به استفاده از لحن تهدیدآمیز ادامه می‌دهد، واشینگتن نیز آماده‌سازی‌های نظامی خود را تشدید کرده است. در ۲۴ ساعت گذشته، آمریکا حدود ۵۰ جنگنده به منطقه اعزام کرده و همزمان ناو هواپیمابر «یو‌اس‌اس جرالد آر. فورد» به همراه شش ناوشکن راهی خاورمیانه شده است؛ تحولی که ساعاتی پس از پایان مذاکرات ژنو رسانه‌ای شد.

• 

  اسرائیل‌هیوم: حکومت ایران انعطاف نشان داد اما شکاف‌های اصلی با آمریکا پابرجاست

در ایران، مسعود پزشکیان تاکید کرده است که تهران برنامه هسته‌ای خود را که آن را «صلح‌آمیز» می‌داند کنار نخواهد گذاشت. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز دور دوم مذاکرات را «بسیار جدی» توصیف کرده و از دستیابی به تفاهم‌هایی بر سر برخی اصول راهنما سخن گفته است، هرچند تاکید کرده هنوز راه زیادی تا توافق نهایی باقی مانده است.

به گزارش وای‌نت، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان و میانجی مذاکرات، فضای گفت‌وگوها را «سازنده» توصیف کرده و از پیشرفت در شناسایی اهداف مشترک و مسائل فنی خبر داده است. با این حال، در ارزیابی نهایی اسرائیل، حتی اگر تهران در پرونده هسته‌ای انعطاف نشان دهد، تا زمانی که موضوع موشک‌ها و نیروهای نیابتی خارج از چارچوب مذاکرات باقی بماند، چشم‌انداز توافقی جامع همچنان مبهم خواهد بود.