عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران درباره وضعیت ایرانی-آمریکایی‌های زندانی در جمهوری اسلامی، می‌گوید اگر آمریکا و اسرائیل به زندان‌های ایران حمله نکنند، آنها در «امنیت» خواهند بود.

او این اظهارات را در واکنش به پرسش مارگارت برنان، مجری یکی از برنامه‌های شبکه تلویزیونی سی‌بی‌اس درباره وضعیت رضا ولی‌زاده، روزنامه‌نگار و کامران حکمتی یک ایرانی آمریکایی زندانی دیگر در ایران در شرایط جنگی بیان کرده است.

رضا ولی‌زاده که پیش‌تر به مدت ۱۰ سال خبرنگار رادیو فردا بود، در نوامبر ۲۰۲۲ از این رسانه استعفا داد و پس از مدتی اقامت در خارج از کشور، ۱۶ اسفند ۱۴۰۲ خورشیدی برای دیدار با خانواده‌اش به ایران بازگشت و اول مهر ۱۴۰۳ بازداشت شد.

به گفتهٔ منابع آگاه که با سی‌بی‌اس نیوز گفت‌وگو کرده‌اند، ولی‌زاده یکی از دست‌کم چهار شهروند ایرانی-آمریکایی است که هم‌اکنون در ایران زندانی هستند؛ از جمله کامران حکمتی ۷۰ ساله و دست‌کم یک فرد هفتادوچند سالهٔ دیگر که زن است.

از زمان آغاز جنگ در نهم اسفند ۱۴۰۴ وکیل و دوستان رضا ولی‌زاده در خارج از کشور، هیچ اطلاعی از وضعیت او و خانواده‌اش ندارند.

اظهارات عراقچی در حالی مطرح شده که در ادامۀ گزارش‌ها از وضعیت نامناسب زندان‌ها در ایران، ارگان حقوق بشری هرانا مستقر در واشینگتن نیز از «اختلال» در تأمین برخی نیازهای اولیه زندانیان در زندان‌های کشور خبر می‌دهد.

در این گزارش که روز چهارشنبه، ۲۰ اسفند، منتشر شده، آمده در پی تحولات ناشی از شرایط جنگی در ایران، گزارش‌ها حاکی از «کمبود آب آشامیدنی مناسب، کاهش حجم و کیفیت غذا، محدود شدن فعالیت فروشگاه‌های زندان، کمبود دارو و کاهش خدمات درمانی» است.

در هفته‌ها و ماه‌های منتهی به آغاز جنگ، خانواده‌های زندانیان، وکلا و فعالان حقوق بشر بارها نسبت به در خطر بودن جان زندانیان هشدار داده و خواهان آزادی یا دست‌کم اعطای مرخصی موقت به آن‌ها در شرایط جنگی شد بودند.

امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه اعلام کرد که با مسعود پزشکیان برای توقف حملات مستقیم و غیرمستقیم جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه تلفنی صحبت کرده است.

او ۲۴ اسفند در پُستی در شبکه ایکس نوشت از پزشکیان «خواستم فوراً به حملات غیرقابل قبول ایران علیه کشورهای منطقه، چه به‌طور مستقیم و چه از طریق نیروهای نیابتی، از جمله در لبنان و عراق پایان دهد.»

ماکرون افزوده که به رئیس‌جمهور ایران «یادآوری کردم که فرانسه در چارچوبی کاملاً دفاعی عمل می‌کند که هدف آن حفاظت از منافع خود، شرکای منطقه‌ای‌اش و آزادی کشتیرانی است، و هدف قرار گرفتن کشور ما غیرقابل قبول است.»

رئیس‌جمهور فرانسه تأکید کرده که «تشدید تنشی که اکنون شاهد آن هستیم، کل منطقه را به سوی آشوب سوق می‌دهد؛ آشوبی که پیامدهای بزرگی در حال حاضر و برای سال‌های آینده خواهد داشت.»

او در عین حال به این نکته اشاره کرده که «مردم ایران، همانند مردم سراسر منطقه، بهای آن (تشدید تنش) را می‌پردازند.»

ماکرون نوشته که «تنها یک چارچوب سیاسی و امنیتی جدید» مبنی بر اینکه «ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند و در عین حال تهدیدهای ناشی از برنامه موشک‌های بالستیک و فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده‌اش در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی» رفع شود، می‌تواند صلح و امنیت را برای همه تضمین کند.

او در عین حال بر تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز توسط جمهوری اسلامی تأکید کرده است.

ماکرون نوشته در بخشی از گفت‌و‌گوی خود با پزشکیان باردیگر درخواست اجازه خروج سسیل کوهلر و ژاک پاریس، دو فرانسوی که پیش از این در ایران زندانی بودند را نیز مطرح کرده است.

سسیل کوهلر و شریک زندگی او ژاک پاریس، دو تبعه فرانسوی، که در ایران به جاسوسی متهم شده و سه سال بود که در زندان اوین به سر می‌بردند، ۱۳ آبان ۱۴۰۴ از حبس آزاد و به سفارت فرانسه در تهران تحویل داده شدند.

از آن زمان هنوز امکان خروج آنها از ایران و بازگشت به فرانسه فراهم نشده است.

وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد که سامانه‌های پدافند هوایی این کشور روز دوشنبه، ۲۵ اسفند درگیر رهگیری موشک‌ها و پهپادهای ایرانی شده است.

وزارت دفاع امارات در شبکهٔ ایکس نوشت: «پدافند هوایی امارات در حال حاضر در حال مقابله با تهدیدهای موشکی و پهپادی ورودی از سوی ایران است.»

پیش‌تر مقامات رسمی در دوبی گفته بودند که یک «حادثه مرتبط با حملات پهپادی»، باعث آتش‌سوزی در نزدیکی فرودگاه شده و پروازها به طور موقت متوقف شده‌اند.

رویترز در عین حال نوشته رسانه‌های دولتی عربستان سعودی روز دوشنبه گزارش دادند که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان و شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیس‌جمهور امارات متحده عربی در یک تماس تلفنی تأکید کردند که ادامه حملات ایران به کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، به‌طور خطرناکی امنیت و ثبات منطقه را تهدید می‌کند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز یکشنبه ایران را متهم کرد که از هوش مصنوعی به‌عنوان یک «سلاح برای نشر اخبار دروغ» استفاده می‌کند تا موفقیت‌ها و حمایت‌های دوران جنگ خود را وارونه جلوه دهد.

ترامپ در هواپیمای ویژهٔ ریاست‌جمهوری به خبرنگاران گفت: «هوش مصنوعی می‌تواند بسیار خطرناک باشد، باید به‌شدت دربارهٔ آن هوشیار باشیم.»

آقای ترامپ گفت تصاویری که حضور ۲۵۰ هزار نفر را در راهپیماییِ حمایت از رهبر جدید، مجتبی خامنه‌ای، نشان می‌دهد، کاملاً ساخته و پرداختهٔ هوش مصنوعی است.

رئیس جمهور آمریکا در این مورد تر شبکه تروث سوشال نیز نوشت: «ایران مدت‌هاست که به عنوان استادِ فریبکاری رسانه‌ای و روابط عمومی شناخته می‌شود. آن‌ها از نظر نظامی ناتوان و ضعیف هستند، اما در «خوراندنِ» اطلاعات نادرست به رسانه‌هایِ به‌شدت مشتاقِ دروغ‌پرداز، بسیار ماهرند. اکنون هوش مصنوعی به سلاحِ دیگری برای دروغ‌پراکنی تبدیل شده که ایران از آن به‌خوبی استفاده می‌کند؛ آن هم در حالی که روزبه‌روز در حال نابودی هستند. آن‌ها قایق‌های انتحاریِ قلابی را نشان دادند که به کشتی‌های مختلف در دریا شلیک می‌کنند؛ صحنه‌هایی که باشکوه، قدرتمند و خشن به نظر می‌رسند، اما این قایق‌ها اصلاً وجود خارجی ندارند. همۀ این‌ها اطلاعات نادرستی است تا نشان دهند ارتشِ شکست‌خوردۀ آن‌ها چقدر «سرسخت» است!»

این اظهارات در بحبوحهٔ تنش‌های تازه میان کمیسیون ملی ارتباطات و رسانه‌های پخش همگانی در آمریکا بیان شده است.

برندن کار، رئیس این کمیسیون، روز شنبه رسانه‌هایی را که شیوهٔ گزارش‌دهی خود را اصلاح نکنند، به ابطال پروانهٔ فعالیت تهدید کرد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه اظهار داشت واشینگتن با ایران در تماس است، اما دربارۀ اینکه تهران برای انجام گفت‌وگوهای جدی به منظور پایان دادن به این درگیری آمادگی داشته باشد، ابراز تردید کرد.

ترامپ در هواپیمای ویژۀ ریاست‌جمهوری به خبرنگاران گفت که دولت او با ایران در حال گفت‌وگو است، اما افزود که «اما گمان نمی‌کنم آن‌ها آماده باشند.»

دونالد ترامپ روز یکشنبه اعلام کرد که ایالات متحده ممکن است به‌زودی با کوبا به توافق برسد یا دست به اقدامات دیگری بزند؛ خبرگزاری رویترز نوشت که این اظهارات نشان‌دهندۀ آن است که تحولات در روابط پرتنش و دیرینۀ دو کشور می‌تواند به‌سرعت پیش برود.

ترامپ گفت: «کوبا نیز خواستار توافق است و فکر می‌کنم خیلی زود یا به توافق می‌رسیم و یا هر کاری را که لازم باشد انجام خواهیم داد. ما در حال گفت‌وگو با کوبا هستیم، اما پیش از آن به موضوع ایران می‌پردازیم.»

این سخنان در حالی بیان می‌شود که تنش‌ها میان واشینگتن و هاوانا پس از سال‌ها تحریم، اصطکاک‌های سیاسی و اختلافات بر سر امنیت و مهاجرت همچنان در سطح بالایی قرار دارد و هم‌پیمانان منطقه‌ای و سرمایه‌گذاران به‌دقت هرگونه نشانه‌ای از تغییر رویکرد را زیر نظر دارند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه اظهار داشت که اگر هم‌پیمانان ایالات متحده در بازگشایی تنگۀ هرمز همکاری نکنند، ناتو با آیندۀ «بسیار بدی» روبرو خواهد شد.

ترامپ در گفت‌وگویی کوتاه با روزنامۀ فایننشال تایمز بیان کرد همان‌طور که ایالات متحده به اوکراین در جنگ با روسیه کمک کرده است، انتظار دارد اروپا نیز در زمینۀ تنگۀ هرمز یاری رساند؛ بسته‌شدن این تنگه باعث جهش بهای انرژی در سراسر جهان شده است.

ترامپ که طی سال‌های گذشته همواره از این پیمان به دلیل «بهره‌کشی رایگان از سخاوت ایالات متحده» انتقاد کرده است، گفت: «اگر پاسخی داده نشود یا پاسخ منفی باشد، گمان می‌کنم برای آیندۀ ناتو بسیار بد خواهد بود.»

او همچنین افزود نشست سران پیشِ‌رو در پکن با همتای چینی‌اش، شی جین‌پینگ، ممکن است به تعویق بیفتد، چرا که وی برای جلب همکاری چین در بازگشایی این تنگه فشار می‌آورد.

ترامپ با اشاره به اینکه چین و همچنین بسیاری از کشورهای اروپایی بیش از ایالات متحده به جریان نفت از خلیج فارس وابسته هستند، گفت: «مایلیم پیش از آن نشست تکلیف را بدانیم.»

او اظهار داشت: «بسیار به‌جاست کسانی که از این تنگه سود می‌برند، کمک کنند تا اطمینان یابیم اتفاق بدی در آنجا رخ نمی‌دهد.»

ترامپ در پاسخ به پرسشی دربارۀ کمک‌های مشخصی که به دنبال آن‌هاست، به فایننشال تایمز گفت که خواهان کشتی‌های مین‌روب و همچنین «افرادی است که برخی عوامل مخرب مستقر در سواحل [ایران] را از میان بردارند.»

نااطمینانی دربارۀ مدت زمان احتمالی جنگ علیه ایران، بازارهای نفت را آشفته کرده و بهای نفت خام طی دو هفتۀ گذشته به دلیل خطرات مربوط به عرضه، با افزایش شدیدی روبرو بوده است.

با ادامهٔ جنگ در خاورمیانه، قیمت نفت در آغاز معاملات جهانی در روز یکشنبه افزایش یافت. بهای نفت شاخص آمریکا به بیش از ۱۰۰ دلار و نفت برنت به بیش از ۱۰۶ دلار در هر بشکه رسید.

افزایش قیمت‌ها در حالی رخ داده است که کاهش تولید در کشورهای خلیج فارس و متوقف شدن نفتکش‌ها در خلیج فارس عرضهٔ جهانی نفت را مختل کرده است. از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، قیمت نفت ۴۰ تا ۵۰ درصد افزایش یافته است.

تنگه هرمز، که حدود ۲۰ درصد صادرات جهانی نفت و گاز از آن عبور می‌کند، عملاً بسته شده است. در همین حال وزیر انرژی آمریکا گفته است افزایش قیمت‌ها «دردی کوتاه‌مدت» است و ممکن است جنگ طی چند هفته آینده پایان یابد. آژانس بین‌المللی انرژی نیز هشدار داده است که این جنگ بزرگ‌ترین اختلال در عرضهٔ نفت در تاریخ بازار جهانی ایجاد کرده است.

درحالی که رسانه‌های داخلی ایران بامداد دوشنبه از فعالیت پدافند در حوالی خیابان انقلاب تهران خبر دادند، پیام‌های دریافتی در شبکه‌های اجتماعی نیز از بمباران نقاطی در تهران خبر می‌دهند.

خبرگزاری فارس هم خبر داد که روز یک‌شنبه درحالی که افرادی برای تشییع جنازه یکی از افراد مربوط به حکومت در میدان مرکزی همدان تجمع کرده بودند، بمبی در نزدیکی محل آن‌ها به هدفی اصابت کرد. بنا بر این گزارش و تصاویر آن، در این انفجار، آسیبی متوجه تجمع‌کنندگان نشده است.

اما در گزارشی دیگر، به نوشته روزنامه هم‌میهن، معاون سیاسی امنیتی استاندار همدان روز یک‌شنبه خبر داد که در پی حملات هوایی به برخی نقاط استان همدان در این روز، «۹ نفر کشته و تعدادی نیز مجروح و مصدوم» شده‌اند.

رادیو فردا نمی‌تواند مستقلا این اخبار و آمار را تایید کند.

خبرگزاری مهر نیز نوشت که رئیس اداره برق شهرستان ملارد در استان تهران، اعلام کرد که روز یک‌شنبه به دلیل اصابت چند پرتابه، چندین منطقه از شهرستان ملارد با قطع برق مواجه شده‌اند.

شنیده شدن صدای انفجار در اطراف تبریز در بعدازظهر روز یکشنبه ۲۴ اسفندماه و گزارش ایسنا از انفجار در شیراز از دیگر خبرهای این روز است.

رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که پنتاگون ناو تهاجمی آبی‌ـ‌خاکی «یو‌اس‌اس تریپولی» و حدود ۲۵۰۰ تفنگدار دریایی را به خاورمیانه اعزام کرده است. این کشتی در اوایل همین هفته در دریای فیلیپین مستقر بود.

بر اساس گزارش‌ها، این نیرو شامل پرسنل نظامی، جنگنده‌های اف-۳۵ و ناوهای جنگی نیز می‌شود.

کشتی «تریپولی» و بخش‌هایی از واحد اعزامی سی‌ویکم تفنگداران دریایی به گروه‌های رزمی ناوهای هواپیمابر «جرالد آر. فورد» و «آبراهام لینکلن» که هم‌اکنون در منطقه فعالیت دارند ملحق خواهند شد.

اِران اورتال، ژنرال ذخیرهٔ ارتش اسرائیل، درباره قصد آمریکا از انتقال این میزان نیرو از آسیا به خاورمیانه به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت: «نخستین پیام این اقدام بازدارندگی است، یعنی این که «ما کاملاً وارد این ماجرا شده‌ایم، می‌توانیم آن را ادامه دهیم و حتی تشدید کنیم. نکتهٔ بعدی هدف عملیاتی است. احتمالاً می‌تواند به این معنا باشد که فرماندهی مرکزی آمریکا عملیات‌هایی برای باز کردن تنگهٔ هرمز در امتداد سواحل ایران در نظر دارد. همچنین ممکن است به معنای امکان تصرف جزیرهٔ خارک باشد.»

او افزود: «احتمال دیگر این است که هدف، یافتن حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده باشد که گفته می‌شود در یکی از کوه‌های ایران دفن شده و تنها با عملیات زمینی می‌توان آن را به دست آورد، در صورتی که تا پایان جنگ حکومت ایران سرنگون نشود.»

 

 

یک ژنرال ذخیرهٔ ارتش اسرائیل می‌گوید جنگ ایران نمونه‌ای مهم برای ارزیابی دکترین و فناوری نظامی چین است، زیرا بخشی از تجهیزات و تاکتیک‌های مورد استفادهٔ ایران بر پایهٔ همین الگوها شکل گرفته است.

اِران اورتال در گفت‌وگو با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی از تل‌آویو گفت تاکتیک‌های ایران در تنگهٔ هرمز بسیار شبیه راهبردی است که انتظار می‌رود چین در صورت بروز درگیری بر سر تایوان به کار گیرد و ارتش‌های آمریکا و چین هر دو در حال «یادداشت‌برداری» از تجربه‌های این جنگ هستند.

او که پیش‌تر فرمانده مرکز مطالعات نظامی «دادو» در ستاد کل ارتش اسرائیل بوده و اکنون برنامهٔ نظامی مرکز بگین–سادات در دانشگاه بارایلان را هدایت می‌کند، گفت حتی اگر نیروی دریایی ایران نابود شود، تهدید در تنگهٔ هرمز از میان نخواهد رفت.

به گفتهٔ او، در جنگ نامتقارن ابزارهایی مانند قایق‌های تندرو، قایق‌های بدون سرنشین، مین‌های دریایی و موشک‌های ساحلی همچنان می‌توانند عبور کشتی‌ها را تهدید کنند. اورتال افزود راهبرد آمریکا احتمالاً حفاظت از کشتیرانی در این تنگه و کاهش اثر این تهدیدها است، نه از بین بردن کامل آن‌ها.