به‌نوشته وال‌استریت ژورنال، جنگ ایران تصویری لحظه به لحظه از قدرت آتش آمریکا به رقبای واشینگتن می‌دهد زیرا دشمنان آمریکا دیده‌اند که این کشور چگونه ذخایر موشکی خود را مصرف می‌کند، فناوری‌های جدیدش را در میدان به کار می‌گیرد و شاهد بوده‌اند که تسلیحات ارزان چگونه می‌توانند در برابر دشمنی قدرتمندتر موثر واقع شوند.

وقتی از دریادار ساموئل پاپارو، فرمانده نیروهای آمریکایی در اقیانوس آرام، پرسیده شد که چین چه برداشتی از جنگ ایران دارد، او به کنگره گفت: «فکر می‌کنم آنها قدرت مهمات کوچک و کم‌هزینه را می‌بینند.»

بخشی از تجهیزات نظامی جمهوری اسلامی از فناوری چینی مهندسی معکوس شده است یا به قطعات چینی متکی است. به همین دلیل، پکن علاقه‌مند است به داده‌های عملیاتی خاص دست یابد یا برای مثال بفهمد حکومت ایران چگونه توانسته پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس را هدف قرار دهد.

• 

  قرارداد ۱۰۰ میلیون دلاری پنتاگون برای مین‌روبی در تنگه هرمز با هوش مصنوعی

نادیا حلمی، کارشناس چین در دانشگاه بنی‌سویف مصر، به وال‌استریت ژورنال گفت: «جنگ ایران به‌عنوان یک آزمایشگاه زنده برای سنجش کارایی و اثربخشی فناوری و داده‌های چینی در برابر سلاح‌های پیشرفته غربی و آمریکایی عمل می‌کند.»

روسیه نیز نگاهی عمیق‌تر به عملکرد سلاح‌های آمریکایی در برابر تسلیحات ایرانی—به‌ویژه با توجه به هم‌پوشانی فناوری پهپادی—به دست می‌آورد. این اطلاعات برای روسیه در جنگش با اوکراین، که به‌شدت به سلاح‌های آمریکایی متکی بوده، یا در هر درگیری احتمالی آینده با متحدان ناتو در اروپا ارزشمند است.

اما فشار واردشده بر ذخایر مهمات آمریکا و جمهوری اسلامی اهمیت افزایش تولید تسلیحات را برجسته می‌کند.

ژنرال الکسیوس گرینکویچ، فرمانده نیروهای آمریکایی در اروپا و فرمانده ارشد نظامی ناتو، در ماه مارس در کنگره گفت روسیه با وجود سال‌ها جنگ توانسته سطح بالایی از تولید موشک و پهپاد را حفظ کند.

او افزود: «اقتصاد جنگی روسیه با تمام توان در حال فعالیت است.»

این جنگ همچنین برای کره شمالی اهمیت سلاح‌های هسته‌ای را در بازدارندگی در برابر حمله خارجی برجسته می‌کند. در روزهای اخیر، نماینده ارشد هسته‌ای کره جنوبی خواستار افزایش فوریت جهانی برای خلع سلاح برنامه اتمی کیم جونگ اون شد و آن را «مهم‌ترین چالش عدم اشاعه» در جهان خواند.

در جلسه استماع کنگره در روز چهارشنبه، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، از شباهت‌ها میان جمهوری اسلامی و کره شمالی سخن گفت و از جمله به استفاده از «سپر متعارف» متشکل از موشک‌ها برای خرید زمان جهت پیشبرد برنامه‌های هسته‌ای اشاره کرد. او با مطرح کردن مساله کره شمالی، تلاش کرد که اقدام نظامی علیه تهران را توجیه کند. هگست گفت: «کره شمالی درس ماست. همه فکر می‌کردند کره شمالی نباید سلاح داشته باشد.»

از آغاز عملیات «خشم حماسی» در ۹ اسفند، آمریکا بیش از ۱۳ هزار هدف را در ایران مورد حمله قرار داده است. به گفته فرماندهی مرکزی آمریکا، این حملات رهبری ارشد جمهوری اسلامی، زیرساخت‌های کلیدی نظامی و بیش از ۱۵۰ شناور را از بین برده است.

• 

  تنگه هرمز چگونه الگوی جنگ‌های آینده را تغییر می‌دهد

در میان سلاح‌های جدیدی که برای نخستین‌بار در میدان نبرد استفاده شده‌اند، موشک دقیق PrSM است که از پرتابگرهای متحرک شلیک می‌شود. آمریکا همچنین یک پهپاد تهاجمی یک‌بارمصرف و کم‌هزینه جدید به نام «لوکاس» را به کار گرفته است.

البته محدودیت‌هایی برای درس‌هایی که روسیه، چین و کره شمالی می‌توانند از این جنگ بگیرند وجود دارد. این سه قدرت، برخلاف ایران، دارای سلاح هسته‌ای هستند.

با این حال، شی جین‌پینگ، ولادیمیر پوتین و کیم جونگ اون می‌توانند تصور کنند که برای هر درگیری آینده با آمریکا یا متحدانش چه چیزهایی را باید ذخیره، توسعه و تولید کنند.

روسیه، که بر اساس گزارش‌ها تصاویر ماهواره‌ای، پشتیبانی فنی و اطلاعاتی برای کمک به هدف‌گیری نیروهای آمریکایی در خاورمیانه در اختیار تهران گذاشته، پس از حمله به اوکراین در سال ۲۰۲۲ هزاران پهپاد شاهد از جمهوری اسلامی خریداری کرد و از آن زمان تولید داخلی این سلاح را آغاز کرده است.

در اوکراین، روسیه با استفاده از پهپادها تلاش کرده سامانه‌های دفاعی پاتریوت را تحت فشار بگذارد و آنها را با ترکیب حملات پهپادی و موشک‌های مافوق صوت هدف قرار دهد.

در درگیری کنونی خاورمیانه نیز پهپادهای ایرانی در برابر سامانه دفاع موشکی تاد (Thaad)، یکی دیگر از سامانه‌های پیشرفته آمریکایی، موثر بوده‌اند؛ موضوعی که احتمالا توجه مسکو را جلب کرده است.

وال‌استریت ژورنال سپس به‌نقل از دو منبع آگاه افزود رادارهای تاد در اردن و امارات متحده عربی در اثر حملات پهپادی جمهوری اسلامی از بین رفته‌اند.

نیکول گراژوسکی، کارشناس روابط روسیه و ایران در دانشگاه ساینس‌پو پاریس، به این روزنامه گفت: «روسیه اکنون می‌تواند بخش زیادی از چیزهایی را که برای جنگی در اروپا آماده می‌کند، در خاورمیانه بیاموزد.»

یک حساب کاربری وابسته به ارتش چین در شبکه اجتماعی ایکس در سوم مارس پستی منتشر کرد که در آن «پنج درس از حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی» فهرست شده بود. این درس‌ها شامل «واقعیت سرد: منطق برتری قدرت آتش» و «اتکای نهایی: خوداتکایی» بود که به برتری نظامی آمریکا و ضرورت رسیدن چین به آن اشاره داشت.

در همین حال، کیم جونگ اون بار دیگر تاکید کرده که حاضر به کنار گذاشتن سلاح‌های هسته‌ای نیست و گفته این سلاح‌ها کشورش را امن‌تر کرده‌اند. پیونگ‌یانگ و واشینگتن از سال ۲۰۱۹ تاکنون گفت‌وگوی رسمی برای خلع سلاح نداشته‌اند.

• 

  گلف‌نیوز: با وجود آتش‌بس، آینده جنگ وابسته به نحوه استفاده از گزینه‌های نظامی پیشرفته است

کیم در سخنرانی ماه مارس گفت: «وضعیت کنونی به‌روشنی نشان می‌دهد که گزینه‌ها و تصمیمات راهبردی کشور ما در رد فریب دشمن و تداوم حفظ سلاح هسته‌ای تا چه اندازه درست بوده است.»

کره شمالی اخیرا آزمایش‌هایی از انواع سلاح‌هایی که در خاورمیانه استفاده می‌شوند انجام داده است، از جمله موشکی مجهز به بمب خوشه‌ای که می‌تواند صدها مهمات فرعی را در یک منطقه گسترده پخش کند. همچنین کیم به‌تازگی سوار یک ناو جنگی شد تا پرتاب موشک‌های کروز دریا به سطح را مشاهده کند. پهپادهای انتحاری نیز همچنان در صدر فهرست تسلیحاتی مورد نظر او قرار دارند.

جیمز پارک، مقام پیشین امنیتی کره جنوبی، گفت: «کیم جونگ اون آموخته که سلاح‌های جدیدش می‌توانند واقعا موثر باشند.»

این جنگ همچنین چالش‌های آمریکا در جایگزینی سریع ذخایر عظیم مهمات مصرف‌شده را نشان داده است.

پیش از آتش‌بس ۸ آوریل، آمریکا و اسرائیل روزانه بیش از ۶۰۰ هدف را هدف قرار می‌دادند، در حالی که جمهوری اسلامی روزانه حدود ۲۰ حمله انجام می‌داد.

مارک کانسیان، یکی از نویسندگان گزارشی درباره مصرف مهمات آمریکا در جنگ ایران، گفت پنتاگون مجبور شد تجهیزات و نیروهای کلیدی را از آسیا به خاورمیانه منتقل کند.

بر اساس این گزارش، از میان هفت نوع مهمات اصلی مورد استفاده، چهار مورد ممکن است بیش از نیمی از ذخایر پیش از جنگ خود را مصرف کرده باشند.

کریس اچ. پارک، یکی از نویسندگان گزارش، گفت: «این جنگ مشکلات بزرگی را برای ارتش آمریکا آشکار می‌کند. ما به تجهیزات بسیار بیشتری نیاز داریم.»

گزارش‌ها حاکی از آن است که جایگزینی کامل موشک‌های تهاجمی و دفاعی آمریکا ممکن است تا شش سال زمان ببرد.

شان پارنل، سخنگوی پنتاگون، گفت ارتش آمریکا همچنان قدرتمندترین نیروی نظامی جهان است و به اندازه کافی مهمات در اختیار دارد تا در زمان و مکان مورد نظر رییس‌جمهوری عملیات انجام دهد.

آنکیت پاندا، پژوهشگر ارشد سیاست هسته‌ای، گفت چین، روسیه و کره شمالی احتمالا به‌دنبال راه‌هایی خواهند بود تا اطمینان حاصل کنند نیروهای هسته‌ای و سامانه‌های فرماندهی آنها در برابر حمله اولیه آمریکا دوام بیاورند.

او گفت: «جنگ ایران رقبای آمریکا را وادار خواهد کرد به شیوه‌های جالبی واکنش نشان دهند.»

ماه‌ها پیش از کشته شدن علی خامنه‌ای، مسعود پزشکیان نسبت به خطری که در صورت وقوع اتفاقی برای رهبر جمهوری اسلامی پیش خواهد آمد هشدار داده بود. او گفته بود: «آن‌وقت با هم درگیر خواهیم شد. اسرائیل حتی نیازی به آمدن نخواهد داشت.»

از زمان کشته شدن علی خامنه‌ای و معرفی پسرش مجتبی به‌عنوان جانشین، نظم مستقر در ایران یا بقایای آن هنوز فرونپاشیده، اما شفاف‌تر هم نشده است. به نظر می‌رسد آنچه شکل گرفته، نظمی نظامی‌تر، مبهم‌تر و کمتر متمرکز است: داور قدیمی از میان رفته، رهبر جدید دیده نمی‌شود و اردوگاه‌های رقیب در حال آزمودن این واقعیت هستند که تا چه حد می‌توانند پیش بروند بدون آنکه اساس حکومتی را که همگی خواهان حفظ آن هستند، در هم بشکنند.

• 

  پزشکیان و قالیباف خواستار برکناری عراقچی هستند

هیچ‌کس خارج از دایره درونی قدرت در ایران نمی‌تواند دقیقا بداند اکنون چه کسی تصمیم می‌گیرد. اما نشانه‌های قابل مشاهده به سیستمی اشاره دارند که بیش از آنکه بر سر بقا اختلاف داشته باشد، بر سر تاکتیک‌ها دچار شکاف است. شکاف آشنای «تندروها» و «میانه‌روها» ممکن است بخشی از تنش‌های واقعی را نشان دهد، اما می‌تواند یک دوگانه گمراه‌کننده نیز باشد؛ هم برای تهران، هم برای دولت‌های خارجی و، هم خطرناک‌تر از همه، برای مردم ایران.

برای شهروندان عادی، مساله این نیست که کدام جناح نرم‌تر سخن می‌گوید. نکته این است که همان نظام همچنان جنگ، سرکوب، زندگی عمومی و حدود انتخاب سیاسی را کنترل می‌کند. نام‌ها ممکن است تغییر کنند، اما روش و منش یکسان و ثابت است.

ژنرال‌ها، حلقه‌ها و رهبری که دیده نمی‌شود

بر روی کاغذ، مجتبی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی است. اما در عمل، او هنوز نقشی را که پدرش برای دهه‌ها ایفا می‌کرد، بر عهده نگرفته است: حضور در انظار عمومی، سخن گفتن مستقیم، پایان دادن به اختلافات جناحی و تعیین خط نهایی دولت.

این غیبت مهم است، اما نباید بیش از حد بزرگ‌نمایی شود. ممکن است همچنان با مجتبی مشورت شود یا از او برای تایید رسمی تصمیم‌ها نظر خواسته شود. نکته مهم‌تر این است که به نظر می‌رسد قدرت به ساختاری منتقل شده که دیدن آن دشوارتر است: نظمی امنیت‌محور که با حلقه‌های هم‌پوشان شکل گرفته، حلقه‌هایی که هم‌زمان با یکدیگر همکاری و رقابت می‌کنند و در عین حال به هم بی‌اعتمادند.

• 

  شکاف میان پزشکیان و وحیدی درباره مدیریت جنگ و پیامدهای اقتصادی آن شدت گرفته است

منابعی در اوایل آوریل به ایران‌اینترنشنال گفتند تنش میان مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی و فرماندهان سپاه، دولت را به «بن‌بست کامل سیاسی» کشانده و سپاه پاسداران عملا کنترل بخش‌های کلیدی حکومت را به دست گرفته است.

به‌گفته این منابع، سپاه مانع برخی انتصاب‌ها از جمله برای معرفی وزیر جدید اطلاعات از سوی رییس دولت شد ریاست‌جمهوری شد. این منابع به ایران‌اینترنشنال گفتند که احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه و یکی از چهره‌های اصلی نظم امنیتی کنونی، اصرار دارد که پست‌های حساس باید در این شرایط جنگی به‌طور مستقیم به‌دست سپاه مدیریت شوند.

این منابع همچنین گفتند پزشکیان بارها خواستار دیدار فوری با مجتبی خامنه‌ای شده، اما پاسخی دریافت نکرده است. در عین حال، «شورای نظامی» متشکل از افسران ارشد سپاه، حلقه‌ای امنیتی پیرامون رهبر جدید ایجاد کرده و مانع رسیدن گزارش‌های دولت به او شده است.

اما نباید سپاه را یک جناح ساده و یکدست در نظر گرفت. تقریبا همه بازیگران اصلی بحران کنونی به‌نوعی با سپاه، نسل جنگ، دستگاه امنیتی یا دفتر رهبر مرتبط‌اند. تمایز واقعی نه میان «سپاه و غیرنظامیان»، بلکه میان حلقه‌هایی است که اکنون بر سر نحوه بقای نظام با یکدیگر رقابت می‌کنند.

حلقه‌ای دیگر به مسیر مذاکره نزدیک‌تر است. این حلقه شامل مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف رییس مجلس، عباس عراقچی وزیر امور خارجه، و علی باقری کنی مذاکره‌کننده پیشین هسته‌ای است.

• 

  بن‌بست در پاستور و بحران در بیت؛ سپاه پاسداران کنترل کامل دولت را به دست گرفته است

تمایل نسبی به گفت‌وگو ممکن است آنها را از نظر تاکتیکی انعطاف‌پذیرتر نشان دهد، اما این به هیچ‌وجه به معنای «میانه‌رو» بودن این گروه در معنای دموکراتیک و رایج کلمه نیست. آنها نیز در چارچوب منطق امنیتی جمهوری اسلامی عمل می‌کنند، اما بیشتر با تلاش برای باز نگه داشتن مسیر دیپلماتیک با واشینگتن و تبدیل فشارها به نوعی توافق شناخته می‌شوند.

به نظر می‌رسد حلقه سوم به تصمیم‌گیری مستقیم نظامی و امنیتی نزدیک‌تر باشد. احمد وحیدی چهره کلیدی این حلقه است و پس از او محمدباقر ذوالقدر، فرمانده پیشین ارشد سپاه قرار دارد که اکنون دبیر شورای‌عالی امنیت ملی است.

دیگر چهره‌های ساختار امنیتی، از جمله اسماعیل احمدی‌مقدم فرمانده پیشین پلیس، امیر حاتمی وزیر دفاع پیشین، احمدرضا رادان فرمانده پلیس، و غلامحسین محسنی‌اژه‌ای رییس قوه قضاییه، نیز اغلب به این نظم قهری نزدیک‌تر از مسیر مذاکره دیده می‌شوند.

حلقه چهارم، اردوگاه فشار ایدئولوژیکی است که پیرامون سعید جلیلی، مذاکره‌کننده پیشین هسته‌ای و چهره امنیتی تندرو، و همچنین چهره‌هایی مانند حمید رسایی، امیرحسین ثابتی، محمد نبیان و صادق محصولی شکل گرفته است. این جریان به‌شدت با مذاکره با واشینگتن مخالف است و در بحران کنونی نقش آن تعریف هرگونه مصالحه به‌عنوان خیانت، حمله به مذاکره‌کنندگان و ادعای دفاع از خطوط قرمز رهبر است.

این‌ جناح‌ها کاملا جدا از هم نیستند. اعضای آنها هم‌پوشانی دارند و مواضعشان می‌تواند تغییر کند. همه آنها در بقای جمهوری اسلامی ذی‌نفع‌اند. آنچه تفاوت ایجاد می‌کند، روش آنهاست: مذاکره تاکتیکی، تشدید قهری، انضباط ایدئولوژیک یا ترکیبی از اینها. بنابراین، بهترین راه برای درک این وضعیت نه رسیدن به یک نام مشخص، بلکه ترسیم نقشه‌ای از روابط است.

• 

  قالیباف توبیخ شد و از ریاست تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی کناره‌گیری کرد

شکاف پیش چشم همگان

اختلاف بر سر مذاکره با ایالات متحده، این شکاف‌ها را بیش از هر زمان قابل مشاهده کرده است.

ایران‌اینترنشنال ۱۰ آوریل گزارش داد که مقامات ارشد درباره اختیارات هیات مذاکره‌کننده با واشینگتن در اسلام‌آباد دچار اختلاف شده‌اند.

به گفته منابع، احمد وحیدی خواستار محدود کردن اختیارات قالیباف، رییس مجلس و از فرماندهان پیشین سپاه که رهبری تیم مذاکره را بر عهده داشت، و همچنین عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، بوده است. او همچنین خواهان حضور ذوالقدر در تیم و جلوگیری از هرگونه مذاکره درباره برنامه موشکی جمهوری اسلامی بوده است.

با تضعیف مذاکرات، این اختلافات گسترده‌تر شد. منابع در ۲۳ آوریل گفتند هیاتی آماده اعزام برای ادامه گفت‌وگوها بود که پیامی از حلقه نزدیک به مجتبی بحث درباره مسائل هسته‌ای را منتفی اعلام کرد و تیم وزارت امور خارجه را به‌خاطر مذاکرات قبلی مورد توبیخ قرار داد. عراقچی هشدار داد حضور در چنین شرایطی بی‌فایده خواهد بود.

یک روز بعد، منابع گفتند قالیباف پس از توبیخ به‌دلیل تلاش برای طرح موضوع هسته‌ای، از ریاست تیم مذاکره کنار رفته است. عراقچی سپس به‌تنهایی به اسلام‌آباد سفر کرد تا پیشنهاد تهران را ارائه دهد؛ پیشنهادی که آن هم بعدا از سوی ترامپ رد شد.

نشانه‌های تازه حاکی از وضعیت آشفته‌تری است. دو منبع مطلع گفتند پزشکیان و قالیباف اکنون به‌دنبال برکناری عراقچی هستند و او را متهم می‌کنند که بیش از آنکه مانند یک وزیر کابینه عمل کند، مانند دستیار احمد وحیدی رفتار کرده است. این منابع گفتند عراقچی طی دو هفته گذشته بدون اطلاع کافی پزشکیان خود را با فرمانده سپاه هماهنگ کرده است. این تحول را می‌توان مهم دانست زیرا نشان می‌دهد شکاف صرفا میان «مذاکره‌کنندگان» و «تندروها» نیست. حتی چهره‌های مرتبط با مسیر دیپلماتیک نیز یکدیگر را به خدمت در فرماندهی امنیتی متهم می‌کنند.

نشانه‌های علنی نیز به همان اندازه گویاست. قالیباف از مذاکرات غیرمستقیم دفاع کرد، در حالی که منتقدان تندرو او را به خیانت متهم کردند و حتی از «کودتا» سخن گفتند.

ایران‌اینترنشنال بعدا گزارش داد قالیباف در یک نشست خصوصی چهره‌هایی مانند جلیلی و ثابتی را بازیگرانی افراطی و شبه‌نظامی توصیف کرد که می‌توانند ایران را نابود کنند. او آنها را متهم کرد که با استفاده از صداوسیما و بسیج حامیان تندرو، مخالفت با مذاکرات را تشدید می‌کنند.

• 

  اختصاصی؛ نارضایتی در سطوح عالی حاکمیت از عملکرد ذوالقدر در پرونده تنگه هرمز

سپس «دعوا بر سر لوبیای سحرآمیز» شکل گرفت و جنگ رسانه‌ای کم‌سابقه‌ای درون اردوگاه تندرو پدید آمد.

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه، یادداشتی را بازنشر کرد که خواسته‌های حداکثری برای توافق، از جمله لغو کامل تحریم‌ها و آتش‌بس جامع با متحدان منطقه‌ای ایران، را خیال‌پردازانه و شبیه انتظار برای «لوبیای سحرآمیز» توصیف می‌کرد. در مقابل، رجانیوز، نزدیک به جریان جلیلی، تسنیم را به تضعیف خطوط قرمز رهبر و تکرار مسیری که به توافق هسته‌ای انجامید و آن را «خسارت محض» نامید، متهم کرد.

تسنیم این مطلب را حذف کرد، اما به حمله رجانیوز به‌شدت واکنش نشان داد و گردانندگان این سایت را به ایجاد شکاف و کمک به تکمیل پروژه ترامپ در ایران متهم و همچنین به بازداشت‌هایی به‌دلیل «تحرکات مشکوک برای تضعیف وحدت مقدس» اشاره کرد.

این نوع ادبیات، نقد معمول جناحی نیست و بیشتر نشان‌دهنده رقابتی در درون اردوگاه انقلابی بر سر این است که چه کسی وفاداری را تعریف می‌کند، چه کسی می‌تواند به‌جای رهبر سخن بگوید و چه کسی در صورت شکست مذاکرات یا اجبار به امتیازدهی مقصر شناخته خواهد شد.

شکاف چه چیزی نیست

این شکاف واقعی است، اما نباید آن را به‌عنوان یک گشایش تعبیر کرد.

این منازعه، رقابتی میان دموکرات‌ها و اقتدارگرایان نیست. نشانه‌ای از وجود یک جناح لیبرال که منتظر قدرت‌گیری باشد هم نیست. حتی شکافی ساده میان سپاه پاسداران و دولت غیرنظامی نیز نیست، چرا که آنچه «چهره‌های غیرنظامی» نامیده می‌شوند نیز در چارچوب سیستمی عمل می‌کنند که از سوی سپاه، دفتر رهبر و ساختار امنیتی شکل گرفته است.

این شکاف میان جناح‌هایی از جمهوری اسلامی است که بر سر بهترین راه حفظ نظام با یکدیگر اختلاف دارند.

• 

  منابع امنیتی از تغییر ماهیت قدرت در ایران و تسویه حساب‌های سیاسی می‌گویند

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا نیز نکته مشابهی را مطرح کرد. او به فاکس‌نیوز گفت: «همه آنها در ایران تندرو هستند.» اما او میان تندروهایی که می‌دانند باید یک کشور و اقتصاد را اداره کنند و آنهایی که «کاملا با انگیزه‌های ایدئولوژیک» عمل می‌کنند، تمایز قائل شد.

روبیو رییس‌ دولت، وزیر امور خارجه، رییس مجلس و دیگر مقامات سیاسی را نیز تندرو توصیف کرد، اما گفت آنها می‌دانند «مردم باید نان بخورند» و دولت باید حقوق‌ها را پرداخت کند. به گفته او، هسته سخت‌تر شامل سپاه پاسداران، رهبر و شورای پیرامون اوست: «متاسفانه تندروهایی با دیدگاهی آخرالزمانی، قدرت نهایی را در آن کشور در اختیار دارند.»

دونالد ترامپ نیز با ادبیاتی تندتر گفت حکومت ایران «به‌شدت دچار شکاف» شده و رهبران آن در تلاش‌اند بفهمند چه کسی در رأس قرار دارد. این اظهارات باید هم به‌عنوان ارزیابی واشینگتن و هم بخشی از کارزار فشار آن در نظر گرفته شود.

تهران با شعاری در دفاع از وحدت پاسخ داد که ناخواسته همان نکته را تایید می‌کرد. پزشکیان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در ایران تندرو و میانه‌رو وجود ندارد؛ همه ما ایرانی و انقلابی هستیم.»

او افزود که با «اطاعت کامل از رهبر»، ایران کاری خواهد کرد که «متجاوز جنایتکار» از اقدامات خود پشیمان شود.

سپس همین جملات را قالیباف، عراقچی، محسنی‌اژه‌ای و دیگر مقامات ارشد جمهوری اسلامی منتشر کردند تا شکاف موجود را انکار کنند اما برای بسیاری از ایرانیان، عبارت «ایرانی و انقلابی» معنای دیگری نیز دارد: در جمهوری اسلامی، تفاوت سیاسی جایی پایان می‌یابد که وفاداری به انقلاب آغاز می‌شود.

برداشت دقیق‌تر این است که جمهوری اسلامی بر سر تاکتیک‌ها دچار اختلاف است، نه بر سر بقا؛ و بیش از آنکه معتدل‌تر شده باشد، نظامی‌تر شده است. همین‌جا است که دام آغاز می‌شود: یک شکاف واقعی می‌تواند همچنان به یک انتخاب نادرست منجر شود.

• 

  پایان جمهوری اسلامی، آغاز حکومت متزلزل پاسداران

دوگانه کاذب: بد، بدتر و سیاست اهرم‌سازی

چارچوب «تندرو در برابر میانه‌رو» همواره بیش از یک مخاطب داشته است.

برای دیپلمات‌های خارجی، این چارچوب وسوسه‌ای آشنا ایجاد می‌کند: پیش از آنکه گزینه بدتر قدرت را در دست بگیرد، با گزینه کمتر بد توافق کنید. برای جمهوری اسلامی، این یک هشدار است: امتیاز بدهید، زیرا جایگزین آن هرج‌ومرج یا تشدید تنش است. برای مردم ایران، این چارچوب سیاست را به انتخابی خفه‌کننده محدود می‌کند: این جناح را بپذیرید یا آن یکی را تحمل کنید.

شکاف‌های داخلی ممکن است واقعی باشند، اما جمهوری اسلامی سال‌ها از ارائه سیاست به‌عنوان انتخابی میان بد و بدتر بهره برده است؛ انتخابی که تخیل جامعه ایران و حتی دیپلمات‌های خارجی را محدود می‌کند.

این همان دوگانه کاذبی است که در مرکز بحران کنونی قرار دارد.

شکاف واقعی است: اختلاف بر سر مذاکره، خطوط قرمز هسته‌ای، تیم مذاکره‌کننده و میزان امتیازدهی وجود دارد. اما این شکاف تحریف‌شده نیز هست: پزشکیان، عراقچی و قالیباف ممکن است بیشتر به مذاکره گرایش داشته باشند، اما خارج از سیستم نیستند.

این شکاف می‌تواند کارکردهایی هم داشته باشد. یک مذاکره‌کننده می‌تواند با اشاره به تندروها امتیاز بگیرد. یک تندرو می‌تواند مذاکره‌کننده را به خیانت متهم کند تا هزینه سازش را بالا ببرد. دولت می‌تواند در ظاهر وجود شکاف را انکار کند، اما هم‌زمان ابهام کافی ایجاد کند تا دولت‌های خارجی ندانند چه کسی قادر به تضمین یک توافق است.

وقتی هیچ‌کس به‌طور روشن صاحب قدرت تصمیم‌گیری نیست، هیچ‌کس هم به‌طور روشن مسئول پیامدها نیست. مذاکرات می‌تواند آغاز شود، متوقف شود، از سر گرفته شود و لغو شود. یک هیات می‌تواند اعزام شود، محدود شود، توبیخ شود و جایگزین شود. سپس به مردم گفته می‌شود که نپرسند چه کسی مسئول است، زیرا کشور در حال جنگ است و وحدت مقدس است.

چه این وضعیت خودجوش باشد، چه مدیریت‌شده یا ترکیبی از هر دو، جمهوری اسلامی بارها از شکاف‌های درونی به‌عنوان یک ابزار سیاسی استفاده کرده است. از مردم خواسته می‌شود میان بد و بدتر انتخاب کنند؛ از دولت‌های خارجی خواسته می‌شود با گزینه بد مذاکره کنند تا از گزینه بدتر جلوگیری شود.

• 

  حکومت‌ها واقعا چگونه فرو می‌پاشند؟

شکاف چه چیزی را تغییر می‌دهد و چه چیزی را تغییر نمی‌دهد

این وضعیت هم در عرصه سیاست خارجی و دیپلماسی و هم در عرصه داخلی پیامدهایی فوری دارد. در حوزه دیپلماسی، مذاکرات دشوارتر می‌شود، در عین حال، مردم ایران همچنان در معرض تصمیم‌هایی قرار می‌گیرند که از سوی سیستمی گرفته می‌شود که آنها نمی‌توانند آن را پاسخ‌گو کنند.

این نکته به این معنا نیست که جمهوری اسلامی نمی‌تواند مذاکره کند. بلکه به این معناست که هر توافقی باید از چند آزمون داخلی عبور کند: محاسبه هسته امنیتی، تایید یا سکوت مجتبی خامنه‌ای، واکنش ایدئولوژیک، روایت رسانه‌های حکومتی و ترس حکومت از ضعیف به نظر رسیدن در برابر پایگاه خود.

چالش این نیست که تهران نمی‌تواند مذاکره‌کننده‌ای بفرستد؛ چالش این است که هیچ نماینده‌ای به‌راحتی نمی‌تواند کل نظام را پشت سر خود متحد کند.

اما برای مردم ایران، این بحث که چه کسی بر تهران حکومت می‌کند، نه یک معمای انتزاعی بلکه واقعیتی است که در تصمیم‌های پشت درهای بسته تجربه می‌شود: جنگ، فشار اقتصادی، سرکوب، تهدید به برخورد با هر حرکت اعتراضی جدید، و محدود شدن فضای زندگی عمومی.

حلقه‌های رقیبی که اکنون در تهران دیده می‌شوند، ممکن است بر سر تاکتیک‌ها اختلاف داشته باشند، اما همگی در چارچوب سیستمی عمل می‌کنند که پیش از پاسخ‌گویی به جامعه، به حفظ خود می‌اندیشد.

جمهوری اسلامی ممکن است کمتر متمرکز شده باشد، اما این به معنای پاسخ‌گوتر شدن آن نیست. ممکن است در عرصه عمومی بیشتر دچار شکاف باشد، اما این به معنای بازتر شدن آن نیست. ممکن است به دیپلماسی نیاز داشته باشد، اما این به معنای نمایندگی مردم از سوی مذاکره‌کنندگانش نیست.

نقشه درونی قدرت تغییر کرده است. رهبر پیشین دیگر وجود ندارد. رهبر جدید دیده نمی‌شود. شبکه‌های امنیتی قوی‌تر به نظر می‌رسند. اردوگاه ایدئولوژیک پرصداتر شده است. مذاکره‌کنندگان آسیب‌پذیرتر شده‌اند. حلقه‌های رقیب بیشتر حاضرند یکدیگر را در عرصه عمومی هدف قرار دهند.

اما برای مردم ایران، واقعیت اصلی چندان تغییر نکرده است. آنها همچنان باید با پیامدهای تصمیم‌هایی زندگی کنند که نمی‌توانند هیچ نقشی در آنها داشته باشند؛ تصمیم‌هایی که از سوی مردانی گرفته می‌شود که برای قدرت رقابت می‌کنند، در حالی که بر سر بقای سیستمی که به مردم هیچ قدرت واقعی نمی‌دهد، با یکدیگر توافق دارند.

این مقام، شنبه ۱۲ اردیبهشت در حالی که چهار هفته از توقف کارزار بمباران آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران می‌گذرد، به خبرگزاری رویترز گفت هنوز توافقی برای پایان دادن به جنگی که «بزرگ‌ترین اختلال تاریخ در عرضه جهانی انرژی» را رقم زده، حاصل نشده است.

پیش از این وال‌استریت ژورنال گزارش داد جمهوری اسلامی در پیشنهاد تازه خود به آمریکا برای پایان دادن به جنگ، نشانه‌هایی از مصالحه بروز داده تا تلاش‌ها برای ازسرگیری مذاکرات میان دو طرف احیا شود.

• 

  وال‌استریت ژورنال: تهران شرایط خود را برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا تعدیل کرد

بن‌بست در جنگ و مذاکرات

تهران بیش از دو ماه است که تقریبا تردد همه کشتی‌ها از خلیج فارس - به‌جز کشتی‌های خود - را متوقف کرده است.

آمریکا نیز از ماه گذشته محاصره‌ای علیه کشتی‌هایی که از بنادر ایران حرکت می‌کنند اعمال کرد.

• 

  پنتاگون: محاصره دریایی آمریکا ۴.۸ میلیارد دلار به درآمد نفتی ایران ضربه زده است

ترامپ ۱۱ اردیبهشت اعلام کرد از پیشنهاد اخیر حکومت ایران «راضی نیست»، اما جزییاتی از موارد مورد اختلاف ارائه نداد.

او در گفت‌وگو با خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «آن‌ها چیزهایی می‌خواهند که من نمی‌توانم با آن‌ها موافقت کنم.»

واشینگتن بارها تاکید کرده است بدون توافقی که مانع دستیابی حکومت ایران به سلاح هسته‌ای شود، جنگ را پایان نخواهد داد. هدفی که ترامپ هنگام آغاز حملات در بهمن ۱۴۰۴، در میانه مذاکرات هسته‌ای، به آن اشاره کرده بود.

تهران تاکید دارد برنامه هسته‌ای‌اش صلح‌آمیز است.

• 

  چرا ترامپ ممکن است بمباران ایران را از سر بگیرد؟

جزییات پیشنهاد جمهوری اسلامی

این مقام ارشد ایرانی که به‌دلیل حساسیت موضوع به‌عنوان فرد ناشناس با رویترز گفت‌وگو کرده است، اظهار داشت تهران بر این باور است که پیشنهاد جدیدش برای به تعویق انداختن مذاکرات هسته‌ای، تغییری قابل توجه با هدف تسهیل دستیابی به توافق است.

بر اساس این پیشنهاد، جنگ با تضمین عدم حمله مجدد از سوی اسرائیل و آمریکا پایان می‌یافت، جمهوری اسلامی تنگه هرمز را بازگشایی می‌کرد و آمریکا نیز محاصره خود را لغو می‌کرد.

در مرحله بعد، مذاکرات درباره محدودیت‌های برنامه هسته‌ای حکومت ایران در ازای لغو تحریم‌ها انجام می‌شد.

تهران در این چارچوب خواستار آن بوده است که واشینگتن حق غنی‌سازی اورانیوم به‌منظور مقاصد صلح‌آمیز را برای جمهوری اسلامی به رسمیت بشناسد؛ حتی اگر تهران با تعلیق آن موافقت کند.

این مقام گفت: «در این چارچوب، مذاکرات درباره موضوع پیچیده‌تر هسته‌ای به مرحله پایانی منتقل شده بود تا فضای مناسب‌تری برای توافق ایجاد شود.»

• 

  رویترز: ترامپ به‌دنبال محاصره طولانی‌مدت جنوب ایران است

تایید از سوی منابع دیگر

رویترز و دیگر رسانه‌ها، هفته گذشته گزارش داده بودند که تهران پیشنهاد داده تنگه هرمز پیش از حل‌وفصل مسائل هسته‌ای، بازگشایی شود.

این مقام تایید کرد که این جدول زمانی جدید اکنون در قالب یک پیشنهاد رسمی از طریق میانجی‌ها به ایالات متحده منتقل شده است.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده در شنبه ۱۲ اردیبهشت، قیمت یورو نیز به ۲۱۵ هزار تومان رسید و بهای پوند هم از ۲۴۹ هزار تومان عبور کرد.

ساعاتی پیش از زده شدن رکودهای تازه در قیمت ارزهای خارجی در ایران، وزارت جنگ آمریکا اعلام کرد محاصره دریایی در دریای عمان تاکنون نزدیک به پنج میلیارد دلار از درآمدهای نفتی ایران را مسدود کرده و فشار کم‌سابقه‌ای بر تهران وارد آورده است.

بر اساس این گزارش، پنتاگون برآورد کرده است از زمان آغاز این محاصره در ۲۴ فروردین (۱۳ آوریل)، ده‌ها نفتکش حامل نفت ایران از حرکت بازمانده‌اند و بخش قابل توجهی از صادرات نفتی کشور مختل شده است.

این محاصره که به‌عنوان اصلی‌ترین ابزار فشار دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، برای پیشبرد مذاکرات پایان جنگ مطرح است، در شرایطی اجرا می‌شود که گفت‌وگوها میان دو طرف به‌طور متناوب متوقف و ازسر گرفته شده است.

چشم‌انداز مبهم مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا، پافشاری مقام‌های حکومت بر ادامه برنامه‌های هسته‌ای و موشکی و حمایت از گروه‌های نیابتی و همچنین بی‌ثباتی ناشی از وضعیت «نه جنگ، نه صلح»، اقتصاد ایران را بیش از پیش در تنگنا قرار داده است.

• 

  رویترز: ترامپ به‌دنبال محاصره طولانی‌مدت جنوب ایران است

از سوی دیگر، با احتساب افزایش حداقل دستمزد پایه، قدرت خرید کارگر ایرانی در بهار سال نو به ۹۲ دلار سقوط کرده است.

در صورت ادامه این روند، ارزش ماهانه دستمزد به ۸۳ دلار با فرض دلار ۲۰۰ هزار تومانی، و ۶۶ دلار با فرض دلار ۲۵۰ هزار تومانی خواهد رسید.

در صورتی که تجربه پساجنگ ۱۲ روزه تکرار شود و قیمت دلار از ۳۰۰ هزار تومان عبور کند، قدرت خرید به ۵۵ دلار در ماه رسیده و فقر مفرطی را رقم خواهد زد که در تجربه حیات معاصر بی‌سابقه است.

۹ اردیبهشت، نرخ دلار در بازار آزاد ایران از مرز ۱۸۰ هزار تومان عبور کرد. رقمی که نسبت به روز پیش از آن نزدیک به هشت درصد افزایش نشان داد.

یورو و پوند نیز روندی صعودی داشتند و به ترتیب از ۲۱۱ هزار تومان و ۲۴۴ هزار تومان، فراتر رفتند.

در بازار طلا، قیمت سکه طرح جدید موسوم به «امامی» با رشدی حدود ۶.۵ درصدی به ۲۰۸ میلیون تومان رسید. همچنین نیم‌سکه ۱۰۷ میلیون تومان، ربع‌سکه ۶۱ میلیون تومان و سکه گرمی حدود ۳۰ میلیون تومان معامله شدند.

چهارشنبه ششم اسفند ۱۴۰۴، در آخرین روز کاری پیش از آغاز جنگ اخیر، نرخ دلار ۱۶۵ هزار تومان، یورو ۱۹۵ هزار تومان و پوند ۲۲۴ هزار تومان (در بازار آزاد) به ثبت رسیده بود.

رویترز شنبه ۱۲ اردیبهشت نوشت که در عین حال، ترامپ گزینه از سرگیری اقدام نظامی را نیز روی میز نگه داشته است.

بنا بر ارزیابی پنتاگون، محاصره دریایی بنادر ایران از سوی ارتش آمریکا، تاکنون ایران را از ۴.۸ میلیارد دلار درآمد نفتی محروم کرده و فشار بسیاری را بر جمهوری اسلامی تحمیل کرده است.

همزمان، به گفته مقامات آمریکایی، نفتکش‌های ایرانی از بیم رهگیری آمریکا به مسیرهای جایگزین پرهزینه و طولانی‌تر روی آورده‌اند

اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید، گفت که فشارهای نظامی و اقتصادی باعث افزایش «استیصال» جمهوری اسلامی شده و ترامپ همه ابزارها و زمان لازم را برای دستیابی به بهترین توافق، در اختیار دارد.

در مقابل، مجتبی یوسفی، نماینده مجلس شورای اسلامی، گفت که محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا «ادعایی هالیوودی» است و فعالیت بنادر در ایران، «بدون وقفه» ادامه دارد.

• 

  چرا ترامپ ممکن است بمباران ایران را از سر بگیرد؟

عبور نفتکش هندی از تنگه هرمز؟

همزمان با این تحولات، بلومبرگ گزارش داد یک ابرنفتکش مرتبط با هند که گاز مایع نفتی مورد استفاده به‌عنوان سوخت پخت‌وپز حمل می‌کند، در تلاش است تا از تنگه هرمز عبور کند که اگر این اتفاق بیفتد، این نخستین عبور مشاهده‌شده یک نفتکش مرتبط با هند از زمان آغاز محاصره دریایی ایران خواهد بود.

بر اساس این گزارش، کشتی «سرو شکتی» با پرچم جزایر مارشال که حدود ۴۵ هزار تن گاز مایع نفتی حمل می‌کند، شنبه ۱۲ اردیبهشت بر اساس داده‌های رهگیری دریایی به سمت شمال تنگه هرمز حرکت کرد و پس از عبور از نزدیکی جزایر لارک و قشم، به سمت دریای عمان پیش رفت.

این کشتی بزرگ حمل گاز که پیش‌تر میان خلیج فارس و بنادر هند تردد داشته است، اعلام کرده مقصدش هند است و خدمه هندی دارد.

یک روز پیش از این، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده هشدار داد هر شرکت کشتی‌رانی که برای عبور کشتی‌هایش از تنگه هرمز به جمهوری اسلامی عوارض پرداخت کند - حتی در قالب کمک‌های خیریه به سازمان‌هایی مانند جمعیت هلال احمر ایران - در معرض خطر تحریم‌های تنبیهی قرار خواهد گرفت.

در بیانیه هشدارآمیزی که از سوی دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا صادر شد، آمده که ایالات متحده از تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه کشتی‌رانی و درخواست‌ها برای پرداخت پول به‌منظور دریافت مجوز عبور امن از تنگه هرمز آگاه است.

تنگه هرمز یکی از حیاتی‌ترین مسیرهای دریایی راهبردی جهان است، به‌طوری که حدود ۲۰ درصد از جریان صادرات نفت خام از راه دریایی در جهان و گاز طبیعی مایع‌شده، از آن عبور می‌کند.

همزمان با این تحولات، ترامپ در فوروم کلاب فلوریدا گفت: «در حال حاضر با افرادی بسیار بی‌رحم در ایران سر و کار دارم. نمی‌توانم بگویم اوضاع خیلی خوب پیش می‌رود، اما هرگز نمی‌توان به ایران سلاح هسته‌ای داد.»

رییس‌جمهوری آمریکا گفت: «ایران کشوری است که ما نمی‌دانیم با چه کسی طرف هستیم؛ هیچ رهبری وجود ندارد. آن‌ها هیچ رهبری ندارند. در واقع رهبرانشان هم رفته‌اند. این بخشی از مشکل ماست چون نمی‌دانیم با چه کسی طرف هستیم. تنها کشوری در جهان‌ هستند که کسی نمی‌خواهد رهبر باشد. می‌پرسند چه کسی می‌خواهد رییس‌جمهور شود و هیچ داوطلبی نیست.»

در این گزارش که نوشته چارلز لیپسون، استاد بازنشسته علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، است، آمده که تنگه هرمز همچنان بسته مانده، تحریم‌های آمریکا برقرارند و اختلافات بنیادی میان دو طرف حل نشده باقی مانده است. مذاکرات دوجانبه نیز به نتیجه‌ای نرسیده و فاصله میان طرفین همچنان زیاد است.

• 

  ترامپ با رد پیشنهاد جدید تهران: مطمئن نیستم به توافق برسیم

این بن‌بست برای ناظران سوال‌برانگیز شده است؛ چرا که چارچوب یک توافق، قابل تصور بود: برای ایران، حداقل هدف، بقای نظام است؛ برای آمریکا، پایان برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی که تهدیدی برای متحدان منطقه‌ای و در نهایت اروپا و جنوب آسیا محسوب می‌شود.

در صورت تحقق توافق، تنگه هرمز نیز بازگشایی می‌شود.

• 

  وال‌استریت ژورنال: تهران شرایط خود را برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا تعدیل کرد

اما اگر چنین توافقی در تئوری ممکن باشد، چرا در عمل هنوز شکل نگرفته است؟

پاسخ کوتاه، به نوشته لیپسون، این است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که کنترل کشور را در دست داشت، حاضر نیست از اهداف گسترده‌تر خود دست بکشد.

• 

  پنتاگون: محاصره دریایی آمریکا ۴.۸ میلیارد دلار به درآمد نفتی ایران ضربه زده است

اهدافی فراتر از بقا

اهداف تعریف شده برای سپاه پاسداران، شامل دستیابی به سلاح هسته‌ای، توسعه موشک‌های حامل آن و حمایت از نیروهای نیابتی در منطقه است.

از آنجا که این اهداف برای دولت ترامپ غیرقابل پذیرش است، تا زمانی که تهران از آن‌ها عقب‌نشینی نکند، مذاکرات به نتیجه نمی‌رسد.

• 

  وال‌استریت ژورنال: تهران شرایط خود را برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا تعدیل کرد

متحدان منطقه‌ای آمریکا نیز با این موضع همسو هستند. اسرائیل و امارات متحده عربی حتی فراتر رفته‌اند و ادامه حیات جمهوری اسلامی را غیرقابل تحمل دانسته‌اند.

به باور آن‌ها، مشکل صرفا یک موضوع برای مذاکره نبوده و مساله، «ماهیت کلی نظام» است.

اسرائیل از مدت‌ها پیش به این نتیجه رسیده است، اما آنچه جدید است تغییر نگاه کشورهای عرب خلیج فارس است. کشورهایی که پس از حملات جمهوری اسلامی، به‌جای عقب‌نشینی، روابط خود را با آمریکا و اسرائیل تقویت کردند.

• 

  ترامپ: درگیری‌های آغازشده در ۲۸ فوریه «پایان یافته»، اما تهدید ایران همچنان پابرجاست

تصمیم در واشینگتن

به نوشته اسپکتیتور، با وجود اهمیت این متحدان، تصمیم نهایی درباره اقدامات آمریکا در واشینگتن و بر اساس برداشت دولت ترامپ از منافع ملی گرفته می‌شود.

لیپسون نوشت: «آنچه واقعیت دارد، خطر عمیقی است که جمهوری اسلامی برای همسایگان و غرب ایجاد کرده است. نظامی که از زمان روی کار آمدن در سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۷)، اهداف ایدئولوژیک خود را دنبال می‌کند.»

به گفته او، حکومت ایران با وجود تحمل خسارات سنگین، همچنان به اهداف خود پایبند مانده و حتی پس از حملات گسترده، تا به حال از پذیرش توافق خودداری کرده است.

رهبران حکومت ایران معتقدند می‌توانند فشار آمریکا را تحمل کنند و در یک جنگ فرسایشی دوام بیاورند.

• 

  مقام ارشد ارتش اسرائیل: بدون خروج اورانیوم، جنگ ایران «شکست بزرگ» خواهد بود

محدودیت‌های داخلی در ایران، فشار سیاسی بر ترامپ

با این حال، یکی از نقاط ضعف اصلی، کمبود منابع مالی برای تامین هزینه‌های دستگاه‌های سرکوب جمهوری اسلامی است. نیروهای داخلی ممکن است همچنان وفادار بمانند، اما نیروهای خارجی در صورت قطع منابع مالی، احتمالا عقب‌نشینی می‌کنند.

در چنین شرایطی، کنترل نارضایتی داخلی، دشوارتر خواهد شد.

از سوی دیگر، دولت ترامپ با فشار انتخابات ماه نوامبر روبه‌روست. افکار عمومی هنوز قانع نشده‌اند که جنگ ایران برای منافع ملی آمریکا ضروری بوده است.

در نتیجه، بر اساس این گزارش، ترکیب فشارهای سیاسی، شکست مذاکرات و بن‌بست موجود، می‌تواند دولت ترامپ را به ازسرگیری حملات سوق دهد.

هدف این حملات هم می‌تواند نابودی توان نظامی حکومت ایران در تنگه هرمز و حذف رهبران جمهوری اسلامی باشد.

• 

  آمریکا به کشتی‌ها درباره پرداخت عوارض تنگه هرمز حتی در قالب کمک‌های خیریه هشدار داد

ریسک تشدید درگیری

با این حال، چنین اقدامی با خطر واکنش تهران، به‌ویژه حمله به تاسیسات نفتی منطقه، همراه است که می‌تواند قیمت نفت را افزایش داده و اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار دهد.

در نهایت، لیپسون نوشت که اگر هدف به تغییر حکومت برسد، تجربه‌های گذشته در عراق و افغانستان نشان می‌دهد این مسیر «بسیار پرهزینه و پیچیده» خواهد بود.

به گفته او، تصمیم برای حرکت در این مسیر، یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های دوران ریاست‌جمهوری ترامپ است.

این مقام که به‌صورت ناشناس با خبرنگاران گفت‌وگو کرد، تاکید کرده است بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا در اختیار ایران قرار دارد؛ میزانی که به گفته مقام‌های اسرائیلی، در صورت غنی‌سازی بیشتر، برای ساخت حدود ۱۱ بمب هسته‌ای کافی است. حکومت ایران اما همواره تاکید کرده برنامه هسته‌ای‌اش اهداف صلح‌آمیز دارد.

به نوشته تایمز اسرائیل، این مقام نظامی گفته است اگر در مذاکرات جاری میان آمریکا و جمهوری اسلامی توافقی برای خروج این ذخایر و توقف غنی‌سازی حاصل نشود، دستاوردهای حدود ۴۰ روز عملیات نظامی «بی‌نتیجه» خواهد بود. او تصریح کرد: «اگر هدف هسته‌ای محقق نشود، تمام آنچه در ایران انجام دادیم یک شکست بزرگ خواهد بود و رژیم ایران می‌تواند به‌سرعت برنامه هسته‌ای خود را از سر بگیرد.»

احتمال عملیات نظامی جدید
این مقام افزود که در صورت تحقق خروج اورانیوم از طریق مسیر دیپلماتیک، اهداف اسرائیل تامین شده است؛ اما در غیر این صورت، احتمال اجرای یک عملیات نظامی جدید علیه حکومت ایران وجود دارد.

• 

  ترامپ با رد پیشنهاد جدید تهران: مطمئن نیستم به توافق برسیم

در همین حال، ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل اعلام کرده که اهداف تعیین‌شده از سوی مقامات سیاسی در عملیات ایران و لبنان «محقق شده و حتی فراتر از آن» بوده و شرایط لازم برای ادامه روندهای سیاسی فراهم شده است.

تهدید پهپادهای حزب‌الله و محدودیت‌های عملیاتی
بخش دیگری از این گزارش به تهدید فزاینده پهپادهای هدایت‌شونده با کابل فیبر نوری حزب‌الله اختصاص دارد؛ پهپادهایی که در هفته‌های اخیر در حملات علیه نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان و شمال این کشور به‌کار رفته‌اند.

به گفته مقام نظامی، ارتش اسرائیل در حال توسعه سامانه‌هایی برای مقابله با این تهدید است، اما هیچ راه‌حل فوری و کامل در دسترس نیست. او تاکید کرد مؤثرترین راه مقابله، هدف قرار دادن اپراتورها و زنجیره تامین این پهپادها در عمق لبنان است، اما به‌دلیل آتش‌بس، اسرائیل فعلاً تنها مجاز به هدف قرار دادن تهدیدهای فوری است و «دست‌هایش بسته» است.

اقدامات دفاعی و چالش‌های پیش‌رو
به گزارش تایمز اسرائیل، نیروی هوایی اسرائیل با استفاده از رادارهای سیار و سامانه گنبد آهنین توانسته دست‌کم ۲۷ پهپاد را رهگیری و ساقط کند. همچنین سامانه لیزری «آیرون بیم» نیز به‌کار گرفته شده، اما هنوز به‌طور کامل عملیاتی نشده و پوشش محدودی دارد.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران ادامه دارد و به نوشته تایمز اسرائیل، نتیجه این گفت‌وگوها- به‌ویژه در مورد سرنوشت ذخایر اورانیوم - می‌تواند تعیین‌کننده ارزیابی نهایی از جنگ اخیر و حتی مسیر اقدامات بعدی اسرائیل باشد.

بر اساس این گزارش، پنتاگون برآورد کرده که از زمان آغاز این محاصره در ۱۳ آوریل [۲۴ فروردین]، ده‌ها نفتکش حامل نفت ایران از حرکت بازمانده‌اند و بخش قابل توجهی از صادرات نفتی کشور مختل شده است. این محاصره که به‌عنوان اصلی‌ترین ابزار فشار دونالد ترامپ برای پیشبرد مذاکرات پایان جنگ مطرح است، در شرایطی اجرا می‌شود که گفت‌وگوها میان دو طرف به‌طور متناوب متوقف و ازسر گرفته می‌شود.

مقام‌های پنتاگون گفته‌اند که نیروهای آمریکایی تاکنون بیش از ۴۰ کشتی را که قصد عبور از این محاصره را داشته‌اند، منحرف کرده‌اند. در مجموع، ۳۱ نفتکش حامل حدود ۵۳ میلیون بشکه نفت ایران در خلیج فارس متوقف شده‌اند که ارزش آن‌ها دست‌کم ۴.۸ میلیارد دلار برآورد می‌شود. همچنین دو کشتی نیز توسط آمریکا توقیف شده‌اند.

بحران ذخیره‌سازی و تغییر مسیر صادرات
اکسیوس می‌نویسد با نزدیک شدن ظرفیت مخازن ذخیره‌سازی زمینی ایران به سقف، تهران به استفاده از نفتکش‌های قدیمی به‌عنوان انبارهای شناور روی آورده است. در عین حال، برخی نفتکش‌ها برای اجتناب از رهگیری نیروهای آمریکایی، مسیرهای طولانی‌تر و پرهزینه‌تری را برای انتقال نفت - به‌ویژه به چین - انتخاب کرده‌اند.

• 

  وال‌استریت ژورنال: تهران شرایط خود را برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا تعدیل کرد

در همین زمینه، سمیر مدنی گفته است یک نفتکش بزرگ ایرانی با نام «HUGE» با حرکت در امتداد سواحل پاکستان و هند توانسته خود را به تنگه مالاکا برساند؛ مسیری که معمولاً برای انتقال نفت به کشتی‌های دیگر در مسیر چین استفاده می‌شود.

احتمال «فرار بزرگ» نفتکش‌ها
به گفته مدنی، این احتمال وجود دارد که حکومت ایران در مقطعی تلاش کند با یک اقدام هماهنگ، نفتکش‌های خود را از محاصره خارج کند. او گفته است تهران ممکن است پس از انباشت بیشتر نفت در نزدیکی مرز پاکستان، دست به یک «فرار بزرگ» شبانه بزند.

جنگ اقتصادی در خلیج فارس
اکسیوس تاکید می‌کند که در این مرحله از درگیری، هر دو طرف از ابزار محاصره برای وارد کردن فشار اقتصادی استفاده می‌کنند. حکومت ایران با ایجاد اختلال در تنگه هرمز مسیر کشتی‌ها را محدود کرده و آمریکا نیز با مسدود کردن ورودی غربی خلیج عمان، صادرات نفت ایران را هدف قرار داده است.

• 

  ترامپ با رد پیشنهاد جدید تهران: مطمئن نیستم به توافق برسیم

هدف اصلی واشینگتن از این کارزار، رساندن حکومت ایران به سقف ظرفیت ذخیره‌سازی و در نهایت توقف تولید نفت است. به گفته گریگوری برو، جمهوری اسلامی ممکن است تنها چند هفته تا یک ماه با پر شدن کامل ظرفیت ذخیره‌سازی فاصله داشته باشد.

تاکید پنتاگون بر «تاثیر تعیین‌کننده»
جول والدز اعلام کرده که این محاصره «با تمام توان در حال اجراست» و تاثیر مورد نظر را ایجاد کرده است. او گفته است: «ما ضربه‌ای ویرانگر به توانایی حکومت ایران برای تامین مالی تروریسم و بی‌ثبات‌سازی منطقه وارد می‌کنیم و این فشار ادامه خواهد داشت.»

به گزارش اکسیوس، محاصره دریایی آمریکا اکنون به یکی از موثرترین ابزارهای فشار علیه حکومت ایران تبدیل شده و با محدود کردن صادرات نفت و افزایش فشار اقتصادی، می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در روند مذاکرات و آینده درگیری میان دو کشور ایفا کند.

بر اساس این نامه که اول مه ۲۰۲۶ [۱۱ اردیبهشت] خطاب به چارلز گرسلی ارسال شده، رییس‌جمهوری آمریکا با استناد به «قانون اختیارات جنگ» کنگره را در جریان تغییرات وضعیت نیروهای آمریکایی در حوزه فرماندهی مرکزی (سنتکام) قرار داده است.

ترامپ در این نامه یادآوری کرده که در ۲۸ فوریه، نیروهای ایالات متحده عملیات موسوم به «خشم حماسی» را آغاز کرده و حملات دقیق علیه «رژیم جمهوری اسلامی ایران» انجام داده‌اند. او این اقدام را در چارچوب حفاظت از شهروندان آمریکایی و منافع ملی در داخل و خارج از کشور و نیز در راستای اهداف سیاست خارجی آمریکا توصیف کرده است.

اعلام پایان درگیری‌ها پس از آتش‌بس
رییس‌جمهوری آمریکا در ادامه نوشته است که در ۷ آوریل [۱۸ فروردین] دستور یک آتش‌بس دو هفته‌ای را صادر کرده که از آن زمان تمدید شده است. به گفته او، از تاریخ اجرای آتش‌بس تاکنون هیچ تبادل آتشی میان نیروهای آمریکا و [حکومت] ایران رخ نداده و به همین دلیل «درگیری‌هایی که از ۲۸ فوریه آغاز شده بودند، پایان یافته‌اند.»

• 

  ترامپ با رد پیشنهاد جدید تهران: مطمئن نیستم به توافق برسیم

تداوم تهدید و تغییر آرایش نیروها
با وجود اعلام پایان درگیری‌ها، ترامپ تاکید کرده که «تهدید ایران» علیه ایالات متحده و نیروهای مسلح این کشور همچنان ادامه دارد. او نوشته است که وزارت جنگ (پنتاگون) در حال به‌روزرسانی آرایش نیروهای آمریکایی در برخی کشورها است تا با تهدیدهای [حکومت] ایران و نیروهای نیابتی آن مقابله کرده و از متحدان و شرکای آمریکا محافظت کند.

جزئیات این تغییرات، به گفته ترامپ، در پیوست طبقه‌بندی‌شده این نامه آمده است.

تاکید بر اختیارات رییس‌جمهوری
ترامپ در این نامه همچنین تصریح کرده که به هدایت نیروهای مسلح آمریکا در چارچوب اختیارات قانون اساسی خود به‌عنوان فرمانده کل قوا ادامه خواهد داد. او افزوده که با تحول وضعیت، کنگره را در جریان تغییرات مهم در حضور نظامی آمریکا قرار خواهد داد.

 

متن کامل نامه دونالد ترامپ به کنگره:

کاخ سفید - واشینگتن

۱ مه ۲۰۲۶

جناب آقای رییس،

این نامه را برای اطلاع‌رسانی درباره تغییرات در وضعیت استقرار نیروهای ایالات متحده در حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) می‌نویسم؛ در چارچوب تلاش‌هایم برای آگاه نگه داشتن کامل کنگره، مطابق با قانون اختیارات جنگ (قانون عمومی ۹۳-۱۴۸).

در تاریخ ۲ مارس ۲۰۲۶، به کنگره گزارش دادم که در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، نیروهای ایالات متحده عملیات «خشم حماسی» را آغاز کرده و حملات دقیق علیه رژیم جمهوری اسلامی ایران را شروع کرده‌اند. این عملیات را در راستای مسئولیت خود برای حفاظت از آمریکایی‌ها و منافع ایالات متحده در داخل و خارج از کشور و همچنین در جهت تامین امنیت ملی و اهداف سیاست خارجی آمریکا دستور دادم.

در ۷ آوریل ۲۰۲۶، دستور یک آتش‌بس دو هفته‌ای را صادر کردم. این آتش‌بس از آن زمان تمدید شده است. از ۷ آوریل ۲۰۲۶ تاکنون، هیچ تبادل آتشی میان نیروهای ایالات متحده و ایران رخ نداده است. درگیری‌هایی که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شده بودند، پایان یافته‌اند.

با وجود موفقیت عملیات‌های ایالات متحده علیه رژیم ایران و ادامه تلاش‌ها برای دستیابی به صلحی پایدار، تهدید ناشی از ایران علیه ایالات متحده و نیروهای مسلح ما همچنان قابل توجه است. بر این اساس، وزارت جنگ همچنان در حال به‌روزرسانی وضعیت استقرار نیروهای خود در حوزه مسئولیت در برخی کشورها است، به‌گونه‌ای که ضروری و مناسب تشخیص داده شود، تا با تهدیدهای ایران و نیروهای نیابتی آن مقابله کرده و از ایالات متحده و متحدان و شرکای آن حفاظت کند. جزئیات این تغییرات به‌طور کامل‌تر در پیوست طبقه‌بندی‌شده این نامه آمده است.

من هدایت نیروهای مسلح ایالات متحده را در چارچوب مسئولیت‌هایم و بر اساس اختیارات قانون اساسی خود برای اداره روابط خارجی آمریکا و به‌عنوان فرمانده کل قوا و رئیس قوه مجریه ادامه داده‌ام و ادامه خواهم داد.

با تحول وضعیت، به‌روزرسانی‌های لازم درباره تغییرات مهم در حضور نیروهای مسلح ایالات متحده را مطابق با قانون اختیارات جنگ به اطلاع کنگره خواهم رساند. از حمایت کنگره در این اقدامات قدردانی می‌کنم.

با احترام

پیشنهاد تازه جمهوری اسلامی به ترامپ

نامه رسمی ترامپ به کنگره در حالی منتشر شده که بحث‌ها درباره وضعیت حقوقی «جنگ ایران» و نقش کنگره در ادامه یا پایان آن ادامه دارد.

در تحولی دیگر، در همین روز ترامپ اعلام کرد که از پیشنهاد جدید تهران که شامگاه پنج‌شنبه برای پایان دادن به جنگ از طریق پاکستان به کاخ سفید ارائه شده، رضایت ندارد و اکنون دیگر اطمینان ندارد که با جمهوری اسلامی به توافق برسد.

 

وال‌استریت ژورنال جمعه، ساعاتی پس از آنکه دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، اعلام کرد که از پیشنهاد جدید تهران رضایت ندارد، جزئیاتی از این پیشنهاد را منتشر کرد.

ترامپ جمعه به خبرنگاران گفت: «آنها می‌خواهند به توافق برسند، اما من از آن راضی نیستم. خواهیم دید چه می‌شود.»

وال‌استریت ژورنال بر اساس منابع آگاه نوشت که پیشنهاد جدید تهران یک گام به سمت آمریکا برداشته و پیشنهاد می‌کند هم‌زمان درباره شرایط تهران برای بازگشایی تنگه هرمز و تضمین‌های آمریکا برای توقف حملات و لغو محاصره بنادر ایران گفت‌وگو شود.

• 

  آمریکا به کشتی‌ها درباره پرداخت عوارض تنگه هرمز حتی در قالب کمک‌های خیریه هشدار داد

این در حالی است که جمهوری اسلامی پیش‌تر خواستار آن بود که آمریکا محاصره را به‌عنوان پیش‌شرط مذاکرات لغو کند و پیش از آغاز گفت‌وگو درباره آینده مدیریت تنگه و برنامه هسته‌ای، درباره پایان جنگ به توافق برسد.

با این حال، افراد آگاه از موضوع گفته‌اند دو طرف همچنان بر سر مسائل اساسی مربوط به بازگشایی تنگه هرمز و برنامه هسته‌ای ایران فاصله زیادی از یکدیگر دارند و ادامه مذاکرات دشوار خواهد بود.

بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، در پیشنهاد جدید همچنین آمده است که درباره پرونده هسته‌ای ایران در ازای کاهش تحریم‌های آمریکا مذاکره شود.

تهران به میانجی‌ها اعلام کرده است که در صورت پذیرش این پیشنهاد جدید از سوی واشینگتن، آماده است تا اوایل هفته آینده در پاکستان پای میز مذاکره بنشیند.

ریچارد نفیو، مذاکره‌کننده پیشین ارشد آمریکا با ایران که اکنون در دانشگاه کلمبیا فعالیت دارد، به وال‌استریت ژورنال گفت: «فکر می‌کنم این پیشنهاد با انگیزه‌های همه طرف‌ها هم‌راستا است، زیرا هم آمریکا و هم حکومت ایران مقداری کاهش محدود فشار اقتصادی دریافت می‌کنند و موضوعاتی را که بسیار دشوارتر و زمان‌برتر بوده‌اند به تعویق می‌اندازند.»

لورنس نورمان خبرنگار وال‌استریت ژورنال در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که پیشنهاد جدید تهران «شامل ۱۴ بند برای شکستن بن‌بست دیپلماتیک با واشینگتن» است.

رسانه‌های حکومتی در ایران تایید کردند که تهران پیشنهادی جدید به میانجی‌ها ارائه داده و گفته‌ در صورت ملایم‌تر شدن لحن آمریکا، تهران آماده بازگشت به دیپلماسی است.

• 

  وال‌استریت ژورنال از درماندگی جمهوری اسلامی در برابر محاصره دریایی آمریکا خبر داد

این تلاش دیپلماتیک تازه پس از یک بن‌بست در مذاکرات میان تهران و واشینگتن رخ می‌دهد؛ پس از آنکه جمهوری اسلامی از اعزام تیم مذاکره‌کننده به دور دوم مذاکرات برنامه‌ریزی‌شده در پاکستان در هفته گذشته خودداری کرد، هر دو طرف در جنگ فرسایشی اقتصادی در آب‌های اطراف ایران مواضع خود را سخت‌تر کردند.

تهران عملا طی هفته‌های اخیر با انجام حملاتی علیه نفت‌کش‌ها و دیگر کشتی‌ها، عبور و مرور در تنگه هرمز را مختل و دسترسی به این گذرگاه را که محل عبور یک‌پنجم نفت جهان است محدود کرده است.

در مقابل، آمریکا ماه گذشته با هدف فشار بر تهران و وادار کردن جمهوری اسلامی به امتیازدهی در مذاکرات، تحریم محاصره‌ای علیه بندرها و شناورهای ایرانی اعمال کرد تا منبع اصلی درآمد خارجی جمهوری اسلامی را تحت فشار قرار دهد.

ایران‌اینترنشنال، پیش از این در پنجم شهریور ۱۴۰۴ در گزارشی اختصاصی خبر داده بود اطلاعات رسیده به ایران‌اینترنشنال نشان می‌دهد در جریان هک صرافی «نوبیتکس»، مهاجمان توانستند دارایی‌های شبکه وابسته به جمهوری‌اسلامی را از دارایی مشتریان عادی متمایز کنند. هکرها می‌گویند نوبیتکس تحریم را دور می‌زد، اما مدیران شرکت می‌گویند این یک شرکت استارت‌آپی است.

۲۸ خرداد، در حالی که جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری‌اسلامی در جریان بود، گروه «گنجشک‌ درنده» که به اسرائیل منسوب است، از هک صرافی «نوبیتکس» خبر داد.

پیش از آن، برخی مشتریان این صرافی گزارش کرده بودند پیام‌هایی در پیام‌رسان‌هایی مانند اپلیکیشن‌های معاملات و تلگرام دریافت کردند که در آن، به آنها هشدار داده شده بود دارایی خود را از صرافی نوبیتکس خارج کنند.

به‌نوشته رویترز، این شرکت در سال ۲۰۱۸ از سوی دو برادر، علی و محمد خرازی، تاسیس شد؛ افرادی که به یکی از بانفوذترین خانواده‌های جمهوری اسلامی تعلق دارند اما برای فعالیت‌های خود از نام خانوادگی جایگزین «آقامیر» استفاده کرده‌اند.

• 

  نوبیتکس، یک استارت‌آپ ساده یا محلی برای دور زدن تحریم‌ها با مدیر تحریم‌شده؟

بررسی‌های رویترز نشان می‌دهد این پنهان‌کاری هویتی حتی در داخل شرکت نیز حفظ شده و بسیاری از همکاران نزدیک آنها از ارتباط این دو با خانواده خرازی بی‌اطلاع بوده‌اند.

این دو برادر، نسل سوم خانواده خرازی هستند که در قلب حاکمیت در ایران قرار دارند. اعضای این خانواده مشاور رهبران جمهوری اسلامی بوده‌اند و در مناصب کلیدی سیاسی، دیپلماتیک و مذهبی حضور داشته‌اند. این خاندان از طریق ازدواج با هر سه رهبر جمهوری اسلامی، روح‌الله خمینی، علی خامنه‌ای و پسر او مجتبی، ارتباط دارد.

آیت‌الله محسن خرازی پدربزرگ محمد و علی خرازی، مالکان نوبیتکس، زمانی به مجتبی خامنه‌ای درس می‌داد. او بعدها عضو مجلس خبرگان شد؛ نهادی که مسئول انتخاب رهبر است. مجتبی پس از کشته شدن پدرش به این مقام رسید.

پدر این دو، آیت‌الله باقر خرازی، دبیرکل «حزب‌الله ایران» است. خواهر باقر خرازی همسر مسعود خامنه‌ای، پسر دیگر علی خامنه‌ای است. برادر باقر خرازی، صادق خرازی پیشتر سفیر جمهوری اسلامی در فرانسه بود. کمال خرازی، عموی باقر خرازی، در دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی، وزیر امور خارجه و سپس مشاور عالی امور بین‌الملل علی خامنه‌ای بود. او و همسرش در جریان جنگ چهل روزه آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی کشته شدند.

رویترز در گزارش خود افزوده چنین پیشینه‌ای باعث شده افشای نقش این خانواده در راه‌اندازی و اداره یک صرافی رمزارزی، اهمیت سیاسی و امنیتی ویژه‌ای پیدا کند.

• 

  رسانه وابسته به سپاه: در ماجرای هک نوبیتکس، ۹۰ تا ۱۰۰ میلیون دلار دارایی مشتریان نابود شد

بر اساس تحقیقات رویترز، از زمان تاسیس «نوبیتکس»، این صرافی ده‌ها تا صدها میلیون دلار تراکنش مرتبط با گروه‌های تحت تحریم، از جمله بانک مرکزی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را پردازش کرده است.

در حالی که جمهوری اسلامی تحت تحریم‌های گسترده اقتصادی غرب قرار دارد، این صرافی از قرار گرفتن در فهرست تحریم‌های ایالات متحده و متحدانش در امان مانده است.

رویترز در گزارش خود تاکید کرده که نشانه‌ای نیافته که نشان دهد کسی از اعضای خانواده خرازی از سوی دولت‌های غربی تحریم شده باشد و همچنین نتوانسته مشخص کند چرا نوبیتکس از مجازات‌هایی که برای دیگر بازیگران بزرگ اقتصادی جمهوری اسلامی اعمال شده، مصون مانده است.

افشای پیشینه نخبه‌گرایانه بنیان‌گذاران نوبیتکس از سوی رویترز، در مقطعی حساس برای جمهوری اسلامی و به‌ویژه سپاه پاسداران صورت می‌گیرد.

سپاه از زمان کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی در حمله هوایی ۹ اسفند ماه در آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، کنترل خود بر اقتصاد و ساختار امنیتی کشور را بیش از پیش تثبیت کرده است.

به‌نوشته رویترز، نوبیتکس طی چند سال به‌سرعت رشد کرده و اکنون حدود ۷۰ درصد از بازار رمزارز ایران را در اختیار دارد. این صرافی مدعی داشتن بیش از ۱۱ میلیون کاربر است، رقمی که بیش از ۱۰ درصد جمعیت کشور را در بر می‌گیرد.

در شرایطی که تحریم‌ها دسترسی ایرانیان به سیستم مالی جهانی را محدود کرده و تورم و کاهش ارزش ریال فشار اقتصادی شدیدی ایجاد کرده، بسیاری از مردم برای حفظ ارزش دارایی‌های خود به رمزارزها روی آورده‌اند. نوبیتکس با فراهم کردن دسترسی به بازارهای جهانی، به پلی میان کاربران ایرانی و اقتصاد بین‌المللی تبدیل شده است.

• 

  ده‌ها میلیون دلار سرمایه از صرافی رمزارز نوبیتکس به سرقت رفت

با این حال، همین نقش واسطه‌ای، آن را به ابزاری بالقوه برای دور زدن تحریم‌ها نیز بدل کرده است. بر اساس تحلیل داده‌های بلاک‌چین و مصاحبه با کارکنان سابق، این صرافی برای انتقال وجوه مرتبط با نهادهای تحت تحریم، از جمله بانک مرکزی ایران و سپاه پاسداران، مورد استفاده قرار گرفته است.

برخی منابع داخلی تایید کرده‌اند که وجوه دولتی از طریق این پلتفرم جابه‌جا شده، هرچند نوبیتکس این ادعاها را رد و تاکید کرده است که یک شرکت خصوصی و مستقل است و هیچ توافق یا همکاری‌ای با نهادهای دولتی ندارد.

نکته قابل توجه این است که با وجود چنین ادعاهایی، نوبیتکس تاکنون هدف تحریم‌های مستقیم آمریکا یا متحدانش قرار نگرفته است، موضوعی که به‌نوشته رویترز حتی برای محققان نیز جای سوال دارد.

در مقابل، مقامات آمریکایی هشدار داده‌اند که استفاده از دارایی‌های دیجیتال به‌عنوان جایگزینی برای سیستم مالی جهانی، به کشورهای تحت تحریم امکان می‌دهد میلیاردها دلار را با نظارت کمتر جابه‌جا کنند.

به‌نوشته رویترز نوبیتکس برای پنهان‌سازی ردپای تراکنش‌ها از روش‌های فنی مختلفی استفاده می‌کند، از جمله تغییر مداوم آدرس کیف‌پول‌ها و توصیه به کاربران برای تقسیم تراکنش‌ها بین چندین آدرس.

این اقدامات باعث می‌شود ردیابی منشاء وجوه برای نهادهای نظارتی دشوارتر شود. علاوه بر این، گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد این صرافی با پلتفرم‌های بین‌المللی مانند بایننس نیز تعامل داشته و از این طریق میلیاردها دلار جابه‌جا شده است.

• 

  اسرائیل ۱۸۷ آدرس رمزارزی مرتبط با سپاه پاسداران با ۱.۵ میلیارد دلار مبادله را منتشر کرد

در داخل ایران، نوبیتکس همواره در موقعیتی پیچیده میان نهادهای مختلف قدرت قرار داشته است. از یک سو، با محدودیت‌ها و فشارهایی مانند قطع دسترسی بانکی، بازرسی دفاتر و حتی بازداشت مدیرعامل مواجه شده؛ و از سوی دیگر، طبق برخی گزارش‌ها، مورد توجه و استفاده نهادهای حکومتی نیز بوده است. این وضعیت دوگانه نشان‌دهنده فضای پیچیده کسب‌وکار در ایران است، جایی که شرکت‌های بزرگ ناگزیر از تعامل همزمان با ساختارهای رسمی و غیررسمی قدرت هستند.

افشای نقش نوبیتکس در شبکه‌های دور زدن تحریم‌ها از طریق یک منبع غیرمنتظره نیز تقویت شد: بابک زنجانی، میلیاردر محکوم به فساد. انتشار اطلاعاتی از سوی او به تحلیل‌گران امکان داد تا شبکه‌ای از تراکنش‌های مرتبط با بانک مرکزی ایران را شناسایی کنند که بخشی از آن از طریق نوبیتکس انجام شده بود. بر اساس این داده‌ها، صدها میلیون دلار از وجوه تحت تحریم از این مسیر عبور کرده است، هرچند میزان دقیق آن محل اختلاف میان شرکت‌های تحلیل داده است.

در جریان جنگ اخیر و قطع گسترده اینترنت در ایران، فعالیت نوبیتکس ادامه داشته است. این در حالی است که تنها درصد کمی از جمعیت به اینترنت دسترسی داشته‌اند، موضوعی که گمانه‌زنی‌هایی درباره دسترسی ویژه برخی کاربران یا نهادها ایجاد کرده است. در همین دوره، ده‌ها میلیون دلار از این صرافی برداشت و به خارج از کشور منتقل شده است.

رویترز در گزارش خود تاکید کرده است که نوبیتکس نمونه‌ای از چگونگی شکل‌گیری یک زیرساخت مالی موازی در شرایط تحریم است؛ زیرساختی که هم به شهروندان عادی برای حفظ دارایی‌هایشان کمک می‌کند و هم می‌تواند در خدمت اهداف دولتی قرار گیرد.

ترکیب پیشینه سیاسی بنیان‌گذاران، رشد سریع در بازار داخلی، و نقش آن در تراکنش‌های بین‌المللی، این صرافی را به یکی از بازیگران مهم و در عین حال بحث‌برانگیز اقتصاد ایران تبدیل کرده است.

در بیانیه هشدارآمیزی که از سوی دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا صادر شد، آمده که ایالات متحده از تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه کشتی‌رانی و درخواست‌ها برای پرداخت پول به‌منظور دریافت عبور امن از تنگه هرمز آگاه است.

تنگه هرمز یکی از حیاتی‌ترین مسیرهای دریایی راهبردی جهان است، به‌طوری که حدود ۲۰ درصد از جریان صادرات نفت خام از راه دریایی در جهان و گاز طبیعی مایع‌شده از آن عبور می‌کند.

تهران به‌عنوان بخشی از پیشنهادها برای پایان دادن به جنگ با اسرائیل و ایالات متحده، دریافت هزینه یا عوارض از کشتی‌هایی را که از تنگه عبور می‌کنند مطرح کرده است.

هشدار وزارت خزانه‌داری آمریکادر حالی صادر شد که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا از جدیدترین پیشنهاد جمهوری اسلامی برای حل و فصل جنگ ابراز نارضایتی کرده است.

همچنین جمعه، انور قرقاش، مشاور رییس دولت امارات متحده عربی، گفت پس از حمله جمهوری اسلامی به کشورهای خلیج فارس، هیچ‌گونه ترتیبات یک‌جانبه قابل اعتماد یا قابل اتکا نیست.

هشدار درباره شیوه‌های مختلف پرداخت عوارض

وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد که درخواست‌های جمهوری اسلامی برای اخذ عوارض ممکن است شامل چندین گزینه پرداخت باشد، از جمله ارزهای رایج، دارایی‌های دیجیتال، تهاترها، مبادلات غیررسمی، یا سایر پرداخت‌های غیرنقدی، مانند کمک‌های ظاهرا خیریه به جمعیت هلال احمر ایران، بنیاد مستضعفان، یا حساب‌های سفارت جمهوری اسلامی.

• 

  وال‌استریت ژورنال از درماندگی جمهوری اسلامی در برابر محاصره دریایی آمریکا خبر داد

در این بیانیه آمده است: «این دفتر این هشدار را صادر می‌کند تا به اشخاص آمریکایی و غیرآمریکایی درباره خطرات تحریمی انجام این پرداخت‌ها به، یا درخواست تضمین از، رژیم ایران برای عبور امن هشدار دهد. این خطرات صرف‌نظر از روش پرداخت وجود دارند.»

این هشدار در شرایطی صادر شده که هم‌زمان رویترز گزارش داد نیروی دریایی آمریکا با استفاده از هوش مصنوعی در حال تقویت عملیات کشف و خنثی‌سازی مین‌ها در این گذرگاه آبی است.

وزیر امور خارجه فرانسه نیز اعلام کرد کشورش، ماموریتی بین‌المللی با مشارکت بیش از ۵۰ کشور برای ازسرگیری سریع تردد در تنگه هرمز، آغاز کرده است.

اما در تهران، محمدجواد حاج‌علی‌اکبری، امام جمعه موقت تهران، گفت تنگه هرمز از این پس نه‌تنها قابل مذاکره نیست، بلکه تحت «رژیم حقوقی جدیدی» که جمهوری اسلامی و همسایه شریک آن، عمان، طراحی خواهند کرد اداره می‌شود.

ترامپ جمعه ۱۱ اردیبهشت به خبرنگاران گفت که مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا از طریق تماس تلفنی در حال انجام است و اندکی پیش گفت‌وگویی با تهران انجام شده است.

ترامپ با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی هنوز به نقطه‌ای که او می‌خواهد نرسیده، گفت: «یا آنها را کاملا نابود می‌کنیم یا به توافق می‌رسیم.»

«رهبری جمهوری اسلامی از هم گسیخته است»

ترامپ همچنین در پاسخ به سمیرا قرایی، خبرنگار ایران‌اینترنشنال گفت: «آنها مشکل بسیار بزرگی در کنار آمدن با یکدیگر دارند. در ایران، رهبری بسیار از هم گسیخته است.»

او افزود: «این رهبری دو تا سه گروه دارد، شاید هم چهار گروه، و رهبری بسیار از هم گسیخته‌ای است. با این حال، همه آنها می‌خواهند به توافق برسند، اما همه‌شان به‌هم‌ریخته‌اند.»

ترامپ همچنین گفت: «جمهوری اسلامی چیزهایی را درخواست می‌کند که من نمی‌توانم با آن‌ها موافقت کنم.»

«محاصره بنادر ایران قدرتمند است»

رییس‌جمهوری آمریکا در بخش دیگری از اظهاراتش درباره محاصره دریایی اعمال شده از سوی آمریکا علیه بنادر جنوب ایران گفت که این اقدام «واقعا باورنکردنی بوده، قدرتمند، صددرصد.»

او افزود: «اگر همین حالا خارج شویم هم، یک پیروزی بزرگ به دست آورده‌ایم، اما این کار را نمی‌کنیم. ما در حال مذاکره با آن‌ها هستیم. تیم‌هایشان به‌طرز باورنکردنی ناهماهنگ هستند، اما ما در حال مذاکره هستیم.»

ترامپ گفت: «اگر جمهوری اسلامی سلاح هسته‌ای داشت، دنیا در معرض خطر بزرگی قرار می‌گرفت. به‌محض پایان جنگ، قیمت بنزین کاهش خواهد یافت.»

کمی پیش از این اظهارات، خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی، ایرنا، جمعه گزارش داد که مقامات حکومت ایران متن «تازه‌ترین طرح مذاکرات» با آمریکا را به پاکستان به عنوان میانجی مذاکرات ارائه داده‌اند.

بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی این متن را شامگاه پنج‌شنبه ۱۰ اردیبهشت به مقامات پاکستان تحویل داده است.

سی‌بی‌اس نیوز نیز به نقل از مقام‌های پاکستان گزارش داد که این کشور پاسخ اصلاح‌شده جمهوری اسلامی به آخرین شرایط آمریکا برای پایان دادن به جنگ را به واشینگتن منتقل کرده است.

پیشتر سی‌ان‌ان به‌نقل از منابع آگاه گزارش داده بود که مقامات پاکستانی انتظار دارند یک پیشنهاد اصلاح‌شده از سوی جمهوری اسلامی برای پایان دادن به جنگ دریافت کنند.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، از آخرین طرح پیشنهادی مقامات جمهوری اسلامی ابراز ناراضی کرده و گفته بود آن را نخواهد پذیرفت.

• 

  پزشکیان و قالیباف خواستار برکناری عراقچی هستند

این منابع آگاه گفتند که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، قرار بود پس از بازگشت به تهران از سفر روسیه با رهبران حکومت ایران مشورت کند.

این منابع ادامه دادند که این روند کند است، زیرا برقراری ارتباط با رهبر جمهوری اسلامی، مجتبی خامنه‌ای، که محل اقامتش محرمانه نگه داشته شده، دشوار است.

ترامپ سه‌شنبه در یک پست در شبکه‌های اجتماعی گفت که حکومت ایران به آمریکا اطلاع داده است که در «وضعیت فروپاشی» قرار دارد و تاکید کرد که تهران می‌خواهد تنگه هرمز باز بماند، در حالی که «در تلاش است وضعیت رهبری خود را مشخص کند.»

پیشتر اکسیوس به نقل از منابع آگاه گزارش داده بود دونالد ترامپ در برابر تهران میان دو گزینه مردد است: انجام حملات نظامی تازه یا صبر برای ارزیابی این موضوع که آیا ادامه تحریم‌ها می‌تواند جمهوری اسلامی را به مذاکره درباره پایان دادن به برنامه تسلیحات هسته‌ای‌اش سوق دهد یا خیر.

اکسیوس در ادامه نوشت برخی از مشاوران ارشد ترامپ بر این باورند که در حال حاضر باید محاصره تنگه هرمز حفظ و تحریم‌های اقتصادی بیشتری اعمال شود تا فشار بر حکومت ایران افزایش یابد.

بر اساس این گزارش، ترامپ همچنین با برخی چهره‌ها در خارج از دولت مشورت کرده و به او توصیه شده است برای خروج از این بن‌بست، اقدام نظامی را علیه جمهوری اسلامی در دستور کار قرار دهد.

• 

  فرماندهان نظامی آمریکا طرح‌های جدید علیه جمهوری اسلامی را به ترامپ ارائه کردند

به‌گفته یکی از مشاوران ترامپ، او به‌تازگی گفته: «تنها چیزی که [رهبران جمهوری اسلامی] می‌فهمند، بمب است.»

همچنین روزنامه واشینگتن‌پست، در یک یادداشت تحلیلی، استدلال کرد که محاصره اقتصادی به‌تنهایی نمی‌تواند حکومت ایران را وادار به توافق کند و دولت آمریکا برای پایان جنگ باید به گزینه نظامی متوسل شود.

ارائه طرح جدید از سوی جمهوری اسلامی در شرایطی است که به نظر نمی‌رسد این طرح تغییر چندانی با پیشنهادهای پیشین جمهوری اسلامی داشته باشد.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی شامگاه پنج‌شنبه در یک گفت‌وگوی تلویزیونی تاکید کرد که خاتمه جنگ و صلح پایدار، اولویت تهران در مذاکره با امریکا است.

خبرگزاری رویترز جمعه ۱۱ اردیبهشت گزارش داد عملیات پاک‌سازی مین‌های کارگذاشته‌شده در تنگه هرمز ممکن است ماه‌ها به طول بینجامد.

با این حال، شرکت دومینو دیتا لَب نرم‌افزاری مبتنی بر هوش مصنوعی ارائه کرده است که امکان آموزش پهپادهای زیرآبی را فراهم می‌کند تا طی چند روز انواع جدید مین‌ها را شناسایی کنند.

توماس رابینسون، مدیر ارشد عملیات شرکت دومینو، در مصاحبه با رویترز گفت نقش سنتی کشتی‌ها در عملیات مین‌روبی به‌تدریج در حال جایگزینی با سامانه‌های هوش مصنوعی است.

او افزود نیروی دریایی آمریکا به‌دنبال بهره‌گیری از زیرساختی است که امکان آموزش، نظارت و استقرار سریع فناوری‌های هوش مصنوعی را در محیط‌های پرتنش دریایی فراهم کند؛ حوزه‌هایی حساس که می‌توانند تجارت جهانی را مختل کنند و امنیت دریانوردان را به خطر بیندازند.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، پیش‌تر اعلام کرده بود نیروی دریایی این کشور در حال پاک‌سازی مین‌های جمهوری اسلامی از تنگه هرمز است.

تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یک‌پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کند.

از زمان آغاز مناقشه کنونی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اختلال در تردد شناورها در این آبراه موجب برهم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.

‏بهای نفت برنت ۱۱ اردیبهشت به ۱۱۱ دلار و ۴۸ سنت در هر بشکه رسید. همچنین نفت وست تگزاس اینترمدیت با رشد ۰.۴ درصدی، به قیمت ۱۰۵ دلار و ۵۰ سنت در هر بشکه معامله شد.

• 

  تنگه هرمز چگونه الگوی جنگ‌های آینده را تغییر می‌دهد

جزییات قرارداد پنتاگون و دومینو

قرارداد ارتش ایالات متحده با شرکت دومینو به ارزش حداکثر ۹۹.۷ میلیون دلار هفته گذشته به امضا رسید.

بر پایه این قرارداد، دومینو نقشی محوری در استفاده از هوش مصنوعی برای توسعه پروژه «یادگیری ماشینی شتاب‌یافته برای عملیات دریایی»، موسوم به Project AMMO، ایفا خواهد کرد.

نرم‌افزار دومینو با تجمیع داده‌های حاصل از حسگرهای مختلف، از جمله سونار اسکن جانبی و سامانه‌های تصویربرداری، امکان ارزیابی عملکرد مدل‌های هوش مصنوعی در محیط عملیاتی را فراهم می‌آورد. این سامانه همچنین به شناسایی خطاها و اعمال اصلاحات برای بهبود کارایی کمک می‌کند.

سونار فناوری مبتنی بر امواج صوتی برای شناسایی و تعیین فاصله اجسام زیر آب است که با ارسال و دریافت پژواک صدا، در حوزه‌های نظامی، علمی و دریایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به گزارش رویترز، مهم‌ترین مزیت فناوری شرکت دومینو کاهش چشمگیر زمان به‌روزرسانی مدل‌های هوش مصنوعی است. در حالی که پیش‌تر تطبیق سامانه‌های زیردریایی‌های بدون سرنشین با تهدیدات جدید ممکن بود تا شش ماه طول بکشد، اکنون مدت‌زمان این فرایند به چند روز کاهش یافته است.

رابینسون افزود در صورتی که زیردریایی‌های بدون سرنشینِ آموزش‌دیده برای شناسایی مین‌های روسی در دریای بالتیک، به تنگه هرمز منتقل شوند، فناوری دومینو زمان آماده‌سازی نیروی دریایی آمریکا را از یک سال به یک هفته کاهش می‌دهد.

نیروی دریایی ایالات متحده تاکنون در خصوص این قرارداد موضع‌گیری نکرده است.

دولت آمریکا با هدف ازسرگیری تردد شناورها در تنگه هرمز از کشورها خواسته است در قالب طرحی جدید، به یک ائتلاف بین‌المللی بپیوندند؛ ائتلافی که با تبادل اطلاعات، هماهنگی دیپلماتیک و اجرای تحریم‌ها، عبور امن کشتی‌ها را تسهیل می‌کند.

روزنامه وال‌استریت ژورنال ۹ اردیبهشت گزارش داد این طرح به‌منظور احیای آزادی کشتی‌‎رانی و کاهش اختلال در این آبراه حیاتی طراحی شده است.

این روزنامه، جمعه ۱۱ اردیبهشت نوشت جمهوری اسلامی که برای دهه‌ها با تکیه بر فروش نفت به چین و تاکتیک‌های جنگ پارتیزانی در برابر فشارهای آمریکا ایستادگی کرده بود، اکنون با بحرانی بی‌سابقه روبه‌رو شده است.

محاصره کامل بنادر ایران به دست نیروی دریایی آمریکا، شبکه کشتی‌های سایه (شبح) را فلج کرده و صادرات نفت از سوی جمهوری اسلامی را به صفر نزدیک کرده است.

این بحران نه تنها اقتصاد ایران را در آستانه فروپاشی قرار داده، بلکه شکافی عمیق میان میانه‌روهای خواهان مذاکره و تندروهای طرفدار درگیری نظامی ایجاد کرده است.

جمهوری اسلامی که برای حدود پنج دهه از طریق فروش نفت به چین در برابر فشارهای مالی آمریکا دوام آورده است، اکنون در مقابل بحران بزرگ محاصره نیروی دریایی آمریکا قرار گرفته است.

مقامات تهران تصور می‌کردند پس از جنگ، دست بالا را در اختیار دارند. آن‌ها با حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز، ترافیک تجاری را متوقف کردند و جلوی جریان انتقال یک‌پنجم نفت و گاز مایع جهان را گرفتند.

آمریکا شش هفته پس از شروع این درگیری، با محاصره دریایی به این اقدام پاسخ داد.

این اقدام واشینگتن، شبکه «کشتی‌های سایه» جمهوری اسلامی را از کار انداخت.

این نفتکش‌ها سال‌ها با خاموش کردن سیستم‌های ردیابی و انتقال مخفیانه محموله‌ها به چین، تحریم‌های نفتی را دور می‌زدند.

اکنون ناوهای جنگی آمریکا این تانکرها را تا اقیانوس هند تعقیب می‌کنند و اجازه عبور به آن‌ها نمی‌دهند.

• 

  فرماندهان نظامی آمریکا طرح‌های جدید علیه جمهوری اسلامی را به ترامپ ارائه کردند

دیوید د. روش، مدیر پیشین سیاست‌گذاری خلیج فارس در وزارت جنگ آمریکا، گفت که جمهوری اسلامی توانست بحرانی در بازار ایجاد کند، اما ایجاد اختلال به معنای کنترل اوضاع نیست.

او افزود که حکومت ایران با محاصره فعلی آمریکا با یک لحظه سرنوشت‌ساز روبه‌روست.

مسیرهای تجاری جایگزین برای ایران کافی نخواهد بود. جمهوری اسلامی می‌خواهد بخشی از نفت را از طریق راه‌آهن به چین ارسال و مواد غذایی را از مسیر زمینی و از طریق قفقاز و پاکستان وارد کند.

با این حال، انجمن کشتیرانی ایران اعلام کرد تنها ۴۰ درصد تجارت کشور می‌تواند به مسیرهای زمینی منتقل شود.

• 

  سرنگونی حکومت ایران نیازمند صبر است، اما این صبر «بی‌پایان» نیست

تشدید بحران، دودستگی در حکومت ایران؟

خطر تشدید بحران باعث دودستگی در ساختار سیاسی ایران شده است.

وال‌استریت ژورنال نوشت که میانه‌روها به رهبری مسعود پزشکیان، رییس‌ دولت جمهوری اسلامی، در مقابل تندروهایی قرار گرفته‌اند که سعید جلیلی رهبری آن‌ها را بر عهده دارد.

میانه‌روها معتقدند تهران باید خویشتنداری کند و با دونالد ترامپ وارد مذاکره شود. آن‌ها بر این باورند که ترامپ مشتاق است هرچه سریع‌تر از این جنگ پرهزینه خارج شود.

سعید گلکار، پژوهشگر دانشگاه تنسی، گفت که حکومت برای شکستن این بن‌بست باید اقدامی انجام دهد.

او افزود: «میانه‌روها به دنبال توافق هستند، زیرا تداوم تخریب را یک خودکشی سیاسی می‌بینند.»

در مقابل، تندروها اصرار دارند که جمهوری اسلامی باید ابتکار عمل نظامی را به دست بگیرد.

آن‌ها می‌گویند محاصره فعلی یک «اقدام جنگی» است و تهران باید با حملات نظامی، قیمت نفت را افزایش دهد تا فشار بر ترامپ بیشتر شود.

مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، ۱۰ اردیبهشت تهدید جدیدی را علیه آمریکا مطرح کرد.

او در بیانیه‌ای نوشت: «بیگانگانی که شرارت می‌کنند، جایشان در اعماق آب‌هاست.»

مجتبی از زمان جانشینی پدرش که در حمله آمریکا و اسرائیل کشته شد، در انظار عمومی دیده نشده است.

حمیدرضا عزیزی، پژوهشگر موسسه امور بین‌المللی و امنیت در برلین، گفت که تهران دیگر محاصره را جایگزین جنگ نمی‌بیند، بلکه آن را شکلی از خود جنگ می‌داند.

او هشدار داد تصمیم‌گیران ایرانی ممکن است به‌زودی به این نتیجه برسند که هزینه آغاز دوباره درگیری نظامی کمتر از تحمل محاصره طولانی‌مدت است.

• 

  پزشکیان و قالیباف خواستار برکناری عراقچی هستند

مقامات جمهوری اسلامی تهدید کرده‌اند از سلاح‌های جدیدی مانند زیردریایی‌ها یا دلفین‌های مین‌گذار علیه ناوهای آمریکایی استفاده خواهند کرد.

سپاه پاسداران نیز تهدید کرده است کابل‌های مخابراتی زیر دریا در تنگه هرمز را قطع می‌کند تا اینترنت جهانی را مختل کند.

در جبهه دیپلماتیک، تهران پیشنهادی را به میانجی‌گران منطقه ارائه داده است.

حکومت ایران متعهد شده در قبال پایان کامل جنگ، رفع محاصره بنادر و تعویق مذاکرات هسته‌ای، حملات خود را در تنگه هرمز متوقف کند، اما ترامپ به دستیارانش دستور داده است برای یک محاصره طولانی آماده شوند.

او این محاصره را «بی‌نقص» توصیف کرده و گفته است تا زمان تسلیم شدن تهران در برابر خواسته‌های هسته‌ای، ادامه خواهد داشت.

• 

  کانال ۱۲: اسرائیل خود را برای ازسرگیری جنگ با جمهوری اسلامی آماده می‌کند

ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد که تاکنون ۴۴ کشتی تجاری مرتبط با ایران مجبور به بازگشت به بنادر شده‌اند.

داده‌های شرکت «کپلر» نیز نشان می‌دهد هیچ محموله نفتی از ایران نتوانسته است از سد ناوهای آمریکایی عبور کند.

اقتصاد ایران اکنون در شرایط سختی قرار دارد. بیش از یک میلیون نفر بیکار شده‌اند، قیمت مواد غذایی به‌شدت افزایش یافته و قطع طولانی اینترنت به کسب‌وکارهای آنلاین ضربه زده است.

ارزش پول ملی نیز نسبت به سال گذشته به بیش از نصف کاهش یافته و قیمت دلار به ۱۸۰ هزار تومان رسیده است.

تهران بر این باور است که آمریکا برای آرام کردن بازارهای جهانی محاصره را می‌شکند، اما واشینگتن منتظر است تا جمهوری اسلامی تحت فشار بحران اقتصادی تسلیم شود.

• 

  حداقل دستمزد کارگران در ایران در یک سال از ۱۲۵ دلار به ۹۰ دلار سقوط کرد

به گزارش الشرق الاوسط، اکنون این پرسش مطرح است که آیا طرح گزینه ازسرگیری فعالیت «گروه‌های استشهادی» صرفا تلاشی برای بسیج نیروها است یا اینکه امکان اجرای عملی آن نیز وجود دارد.

«عملیات استشهادی» در گفتمان حزب‌‎الله مفهوم تازه‌ای نیست. در جریان درگیری‌ها در سال ۲۰۲۴، حسن نصرالله، دبیرکل پیشین حزب‌الله، از نیروهای این گروه در جنوب لبنان با عنوان «استشهادی‌ها» یاد کرده بود.

نصرالله مهرماه ۱۴۰۳ در حمله اسرائیل به ضاحیه بیروت کشته شد.

در روزهای اخیر و پس از تشدید حملات متقابل حزب‌الله و ارتش اسرائیل، سطح تنش‌ها در منطقه بار دیگر افزایش یافته و آتش‌بس شکننده در لبنان بیش از پیش در معرض فروپاشی است.

محدودیت‌های محیطی و تحول فناوری

برخی تحلیلگران تحقق چنین سناریویی را با تردید ارزیابی می‌کنند.

یعرب صخر، کارشناس نظامی، در مصاحبه با الشرق الاوسط گفت: «واقعیت میدانی در جنوب لبنان باعث می‌شود که سخن گفتن از بازگشت عملیات انتحاری، بیشتر به یک بحث نظری نزدیک باشد تا یک گزینه عملی.»

او افزود ویرانی‌ها و تخلیه گسترده مناطق جنوبی لبنان در پی تشدید مناقشه، امکان بهره‌گیری از پوشش جمعیتی را برای اجرای چنین عملیات‌هایی از میان برده است.

به گفته این تحلیلگر، پیشرفت‌های فناوری در حوزه شناسایی و نظارت، همراه با دسترسی اسرائیل به بانک گسترده‌ای از اهداف، اجرای این نوع عملیات را با دشواری جدی روبه‌رو کرده است؛ به‌ویژه در شرایطی که نظارت مستمر و ردیابی دقیق، تحرک میدانی را محدود می‌کند.

صخر اضافه کرد تاکتیک‌های دهه ۱۹۸۰ تنها به عملیات انتحاری محدود نمی‌شود، بلکه اقداماتی مانند ترور و آدم‌ربایی را نیز در بر می‌گیرد. با این حال، در شرایط کنونی، طرح این موضوعات بیش از آن که جنبه عملیاتی داشته باشد، کارکردی تبلیغاتی، سیاسی و معطوف به مصرف داخلی پیدا کرده است.

او ادامه داد: «این گفتمان به‌عنوان ابزاری برای اعمال فشار بر مسئولان و نیروهای سیاسی [لبنان] به کار گرفته می‌شود تا آن‌ها را به سمت انتخاب گزینه‌های خاصی در سیاست خارجی سوق دهد.»

در روزهای اخیر، تنش‌های لفظی میان جوزف عون، رییس‌جمهوری لبنان و نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، بر نگرانی‌ها درباره تشدید بی‌ثباتی در این کشور افزوده است.

قاسم هفتم اردیبهشت گفت‌وگوهای مستقیم دولت لبنان با اسرائیل را «گناهی بزرگ» خواند و گفت این مذاکرات لبنان را «بی‌ثبات» خواهد کرد.

عون نیز در پاسخ، به وابستگی حزب‌‎الله به جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: «خیانت را کسانی مرتکب می‌شوند که کشور خود را برای تامین منافع خارجی به جنگ می‌برند.»

تصویر ماهواره‌ای از میزان ویرانی‌ها در روستای کفر کلا در جنوب لبنان

آیا عملیات انتحاری می‌تواند اثرگذاری میدانی داشته باشد؟

فادی داوود، کارشناس نظامی، به الشرق الاوسط گفت طرح بازگشت به شیوه‌های عملیاتی دهه ۱۹۸۰ صرفا یک فضاسازی رسانه‌ای نیست، بلکه این گزینه در میان ظرفیت‌های حزب‌الله وجود دارد.

او افزود با وجود پیشرفت‌های قابل توجه در فناوری‌های نظارتی و اطلاعاتی، عملیات استشهادی همچنان می‌تواند اثرگذاری میدانی داشته باشد، زیرا «فناوری در برابر یک عنصر انسانی مصمم برای رسیدن به هدفش، کارایی محدودی دارد».

داوود در عین حال تاکید کرد اجرای چنین عملیاتی در داخل اسرائیل مستلزم نفوذ و دسترسی مستقیم به هدف است. موضوعی که با چالش‌های جدی میدانی روبه‌روست و باعث می‌شود میزان موفقیت آن متغیر باشد.

به گفته این تحلیلگر، صرف مطرح شدن چنین گزینه‌ای دارای ابعاد روانی و راهبردی است، زیرا تجربه‌های گذشته را برای اسرائیل یادآوری می‌کند و این پیام را می‌رساند که «هرگونه توافقی که موازنه‌ قدرت را نادیده بگیرد»، می‌تواند به تشدید تنش خارج از چارچوب‌های متعارف منجر شود.

روزنامه هاآرتص پیش‌تر گزارش داده بود خلع سلاح حزب‌الله همچنان گره اصلی در مذاکرات میان لبنان و اسرائیل به شمار می‌رود.

مقام‌های حکومت ایران به‌عنوان پشتیبان اصلی حزب‌الله، تاکنون به‌طور جدی با خلع سلاح این گروه مخالفت کرده‌اند.

تامین مالی و تسلیحاتی گروه‌های نیابتی در منطقه از سوی جمهوری اسلامی در شرایطی ادامه دارد که مردم ایران در سال‌های اخیر با مشکلات متعدد اقتصادی، از جمله تورم افسارگسیخته، افزایش نرخ ارز و بیکاری، دست به گریبان بوده‌اند.

به گزارش سمیرا قرایی، در این جلسه همچنین آخرین جزییات مربوط به تحرکات و جابه‌جایی نظامیان آمریکایی در خاورمیانه به اطلاع ترامپ رسید.

در این نشست، سه سرفصل کلی مطرح شد که یکی از آن‌ها ورود نیروهای زمینی آمریکا به جزایر کوچک اطراف تنگه هرمز به‌منظور بازگشایی این گذرگاه راهبردی بود.

تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یک‌پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کند.

همچنین، اعزام نیروهای ویژه به اصفهان برای خارج کردن اورانیوم با غنای ۶۰ درصد جمهوری اسلامی مورد بحث قرار گرفت.

در محور سوم، انجام حملات برق‌آسا و سنگین از سوی ایالات متحده بررسی شد.

احتمال آغاز مجدد درگیری‌ها در منطقه

در روزهای اخیر و به‌دنبال به بن‌بست رسیدن مذاکرات تهران و واشینگتن، چشم‌انداز رویارویی دو طرف در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته است.

ترامپ اول اردیبهشت آتش‌بس موقت با تهران را تمدید کرد، اما محاصره تنگه هرمز و بنادر جنوبی ایران از سوی ارتش ایالات متحده به‌منظور تشدید فشارها بر جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد.

برخی گمانه‌زنی‌ها از احتمال ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی حکایت دارند. در همین حال، ارتش ایالات متحده به استقرار نیروها و ادوات نظامی خود در منطقه ادامه می‌دهد.

پایگاه خبری بلومبرگ ۱۰ اردیبهشت گزارش داد سنتکام درخواست کرده است موشک مافوق صوت «عقاب سیاه»، متعلق به نیروی زمینی آمریکا، برای استفاده احتمالی علیه جمهوری اسلامی، به خاورمیانه منتقل شود.

هدف از این اقدام، دستیابی به سامانه‌ای با بُرد بیشتر برای هدف قرار دادن پرتابگرهای موشک‌های بالستیک در عمق خاک ایران عنوان شده است.

• 

  کانال ۱۲: اسرائیل خود را برای ازسرگیری جنگ با جمهوری اسلامی آماده می‌کند

در سوی دیگر، مقام‌های جمهوری اسلامی به لفاظی‌های تهدیدآمیز خود علیه آمریکا، اسرائیل و کشورهای منطقه ادامه می‌دهند و از آمادگی تهران برای دور جدید رویارویی احتمالی سخن می‌گویند.

محمود نبویان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی و از اعضای هیات اعزامی به مذاکرات اسلام‌آباد، تهدید کرد در صورت «تعرض به بزرگان» جمهوری اسلامی، «هیچ یک از پادشاهان کشورهای عربی و کاخشان در منطقه سالم نخواهد ماند».

او به کشورهای منطقه هشدار داد این تهدید را «جدی بگیرند» و مانع از ادامه فعالیت پایگاه‌های آمریکا در خاکشان شوند.

پیش‌تر شبکه خبری ان‌بی‌سی به نقل از یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه گزارش داد جمهوری اسلامی از فرصت آتش‌بس موقت برای خارج کردن موشک‌ها و سایر مهمات خود از زیر آوار بهره می‌برد.

به گفته این منابع، ایالات متحده معتقد است که حکومت ایران می‌کوشد به سرعت قابلیت‌های پهپادی و موشکی خود را بازسازی کند تا در صورت تصمیم ترامپ برای ازسرگیری عملیات نظامی، قادر به انجام حملاتی در سراسر خاورمیانه باشد.

بر اساس این گزارش، سامانه «دارک ایگل» که به‌طور رسمی «سلاح هایپرسونیک برد بلند» نام دارد، هنوز به‌طور کامل عملیاتی نشده و در صورت استفاده، نخستین به‌کارگیری یک سلاح هایپرسونیک آمریکایی در یک درگیری واقعی خواهد بود. این موشک زمین‌پایه برای حملات دقیق در بردهای طولانی علیه اهداف به‌شدت محافظت‌شده و حساس به زمان طراحی شده است.

نشریه اماراتی گلف‌نیوز می‌نویسد این سامانه با سرعتی بیش از پنج برابر سرعت صوت (بیش از ماخ ۵) حرکت می‌کند و به‌دلیل قابلیت مانور در میانه مسیر، رهگیری آن برای سامانه‌های پدافندی بسیار دشوار است. برد این موشک حدود ۲۷۰۰ کیلومتر برآورد شده و می‌تواند اهدافی مانند سامانه‌های پدافند هوایی، مراکز فرماندهی و سایت‌های پرتاب موشک را در عمق خاک دشمن هدف قرار دهد.

دلیل بررسی این گزینه
به نوشته گلف‌نیوز، درخواست برای بررسی استقرار این سلاح، پس از آن‌که [حکومت] ایران برخی دارایی‌های کلیدی نظامی خود را به خارج از برد سامانه‌های فعلی حمله دقیق آمریکا منتقل کرد، از سوی فرماندهی مرکزی آمریکا مطرح شده است.

• 

  بلومبرگ: سنتکام در پی استقرار موشک هایپرسونیک برای افزایش عمق نفوذ به خاک ایران است

این اقدام در شرایطی بررسی می‌شود که دونالد ترامپ هم‌زمان با تکیه بر محاصره دریایی برای فشار اقتصادی - که آن را «موثرتر از بمباران» توصیف کرده - گزینه‌های نظامی را نیز همچنان روی میز نگه داشته است.

استقرار «دارک ایگل» می‌تواند توان آمریکا را برای هدف قرار دادن اهداف عمیق و مستحکم افزایش دهد، بدون آنکه بلافاصله به یک کارزار گسترده هوایی متوسل شود.

محدودیت‌ها و ارزیابی‌ها
با وجود قابلیت‌های پیشرفته، تحلیلگران هشدار می‌دهند که این سلاح به‌تنهایی «تغییر‌دهنده بازی» نخواهد بود. برنامه هایپرسونیک آمریکا هنوز در حال تکامل است و این سامانه تاکنون در میدان نبرد آزمایش نشده است. همچنین تعداد محدود این موشک‌ها - با هزینه‌ای حدود ۱۵ میلیون دلار برای هر واحد - نشان می‌دهد که استفاده از آن احتمالاً محدود و هدفمند خواهد بود.

پیامدهای راهبردی و خطرات
گلف‌نیوز تاکید می‌کند که حتی طرح موضوع استفاده از این موشک، پیام روشنی درباره آمادگی آمریکا برای استفاده از گزینه‌های پیشرفته نظامی ارسال می‌کند. هم‌زمان گزارش‌ها از آماده‌سازی طرح‌هایی برای حملات «کوتاه و قدرتمند» علیه زیرساخت‌های ایران حکایت دارد که نشان‌دهنده شکنندگی آتش‌بس است.

• 

  واشینگتن‌پست: ترامپ برای «پیروزی قاطع» در ایران به اقدام نظامی نیاز دارد

به گفته تحلیلگران، ورود سلاح‌های هایپرسونیک به این درگیری می‌تواند سطح تنش را به‌طور قابل توجهی افزایش داده و خطر گسترش درگیری در منطقه را بالا ببرد، به‌ویژه در شرایطی که حکومت ایران نیز در حال تقویت توان نظامی خود است.

به گزارش گلف‌نیوز، بررسی استقرار «دارک ایگل» نشان می‌دهد که با وجود توقف نسبی درگیری‌ها، مسیر تشدید تنش همچنان باز است و آینده «جنگ ایران» نه‌تنها به فشار اقتصادی، بلکه به نحوه استفاده از گزینه‌های نظامی پیشرفته نیز وابسته خواهد بود.

جاناتان توبین، سردبیر سندیکای اخبار یهودیان و ستون‌نویس نیوزویک، در این تحلیل می‌نویسد که با وجود گذشت دو ماه از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران، نشانه‌ای از پایان سریع درگیری دیده نمی‌شود و همین موضوع به چالشی برای دونالد ترامپ و حزب جمهوری‌خواه تبدیل شده است. افزایش قیمت سوخت و نارضایتی عمومی از درگیری‌های خارجی، بر چشم‌انداز انتخاباتی این حزب تاثیر منفی گذاشته است.

با این حال، نویسنده تاکید می‌کند که برخلاف برخی ادعاها، [حکومت] ایران در این جنگ پیروز نیست. به گفته او، حملات مشترک آمریکا و اسرائیل خسارات قابل توجهی به توان نظامی، برنامه موشکی و بخش‌هایی از برنامه هسته‌ای ایران وارد کرده و توان این کشور برای تهدید غرب کاهش یافته است. با این وجود، این دستاوردها برای دستیابی به «پیروزی قاطع» کافی نیست.

بن‌بست مذاکرات و تداوم فشار
در این تحلیل آمده است که [حکومت] ایران به‌دلیل ماهیت ایدئولوژیک حکومت و نقش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی احتمالاً حاضر به عقب‌نشینی در موضوعاتی مانند برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های نیابتی نخواهد شد. در عین حال، تهران با ایجاد اختلال در تنگه هرمز توانسته اهرم فشاری بر بازار انرژی جهانی ایجاد کند.

• 

  واشینگتن‌پست: ترامپ برای «پیروزی قاطع» در ایران به اقدام نظامی نیاز دارد

توبین معتقد است راهبرد ترامپ بر پایه ترکیب تحریم‌ها و اقدام نظامی شکل گرفته است؛ رویکردی که ریشه در سیاست «فشار حداکثری» دوره نخست ریاست‌جمهوری او دارد. به گفته او، این سیاست پیش‌تر نیز تاثیر قابل توجهی بر اقتصاد ایران گذاشته و توان مالی این کشور برای حمایت از فعالیت‌های منطقه‌ای را محدود کرده بود.

نقش محاصره و منابع مالی
در ادامه تحلیل آمده است که محاصره بنادر ایران و محدود کردن صادرات نفت، آخرین منابع مالی حکومت را هدف قرار داده است. این فشار اقتصادی در کنار تهدید نظامی می‌تواند در بلندمدت توان حکومت را تضعیف کند، به‌ویژه اگر منابع مالی سپاه پاسداران کاهش یابد.

در عین حال، نویسنده تاکید می‌کند که صرف حملات نظامی یا صرف فشار اقتصادی به‌تنهایی برای پایان دادن به جنگ کافی نیست و ترکیب این دو عامل می‌تواند مؤثرتر باشد.

محدودیت‌های سیاسی و زمانی
این تحلیل همچنین به فشارهای داخلی بر ترامپ اشاره می‌کند؛ از یک سو منتقدانی که خواهان پایان جنگ هستند و از سوی دیگر حامیانی که خواستار تشدید عملیات نظامی‌اند. با این حال، ترامپ تمایلی به ورود به یک جنگ زمینی پرهزینه ندارد و به‌دنبال ادامه فشار از راه‌های دیگر است.

به گزارش سندیکای اخبار یهودیان، نویسنده هشدار می‌دهد که موفقیت این راهبرد به زمان نیاز دارد، اما محدودیت‌های سیاسی - به‌ویژه انتخابات میان‌دوره‌ای - ممکن است فرصت اجرای کامل آن را کاهش دهد.

این تحلیل نتیجه می‌گیرد که جنگ با [حکومت] ایران احتمالاً با یک راه‌حل سریع پایان نخواهد یافت و دستیابی به نتیجه نیازمند صبر، تداوم فشار و مدیریت هم‌زمان ابزارهای اقتصادی و نظامی است؛ با این حال، مشخص نیست که آیا شرایط سیاسی در آمریکا اجازه ادامه این مسیر را خواهد داد یا نه.

بر اساس این گزارش، الیوت منیجمنت (Elliott Management) در تازه‌ترین نامه خود، ایرانِ دارای سلاح هسته‌ای را «تهدیدی برای کل جهان» توصیف کرده و تاکید کرده است که اقدام پیش‌دستانه علیه یک «قدرت خصمانه» پیش از دستیابی به توانایی انفجار هسته‌ای در مناطق پرجمعیت «کاملاً ضروری» است.

مقایسه با جنگ جهانی دوم
فایننشال تایمز می‌نویسد این صندوق با رد این دیدگاه که ایدئولوژی‌ها را نمی‌توان با زور از میان برد یا اینکه جنگ‌ها بی‌نتیجه هستند، به تجربه تاریخی جنگ جهانی دوم اشاره کرده است. الیوت در این نامه تاکید کرده که شکست ناسیونال‌سوسیالیسم آلمان و امپریالیسم ژاپن به شکل‌گیری برخی از «باثبات‌ترین دموکراسی‌های جهان» انجامید.

• 

  واشینگتن‌پست: ترامپ برای «پیروزی قاطع» در ایران به اقدام نظامی نیاز دارد

به گفته منابع آگاه، این نامه‌ها معمولاً توسط پل سینگر نوشته می‌شود؛ فردی که به ارتباط با جریان‌های حامی اسرائیل شناخته می‌شود.

نقش و نفوذ الیوت در بازارهای جهانی
این گزارش یادآور می‌شود که الیوت، که در ۱۹۷۷ تاسیس‌شده، یکی از قدرتمندترین صندوق‌های سرمایه‌گذاری فعال در جهان است که با در اختیار گرفتن سهام‌های کلان در شرکت‌ها، بر تصمیمات مدیریتی آن‌ها تاثیر می‌گذارد. این صندوق در حال حاضر حدود ۸۰ میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت دارد.

الیوت علاوه بر سرمایه‌گذاری در شرکت‌هایی مانند بورس لندن، بریتیش پترولیوم (BP) و پپسی، در دارایی‌های حساس سیاسی نیز فعالیت دارد. در یکی از موارد شاخص، این صندوق در چارچوب اختلاف بر سر بدهی‌های دولتی، یک کشتی نیروی دریایی آرژانتین را توقیف کرد.

پیوندهای سیاسی و منافع ژئوپلیتیک
فایننشال تایمز گزارش می‌دهد که سینگر از حامیان مالی حزب جمهوری‌خواه در آمریکا است و در کارزار انتخابات ۲۰۲۴ ده‌ها میلیون دلار به نامزدهای محافظه‌کار و گروه‌های حامی دونالد ترامپ کمک کرده است.

• 

  مرکز آمار ایران: تورم نقطه‌به‌نقطه به ۷۳.۵ درصد رسید

این صندوق همچنین در برخی تحولات ژئوپلیتیک منافع اقتصادی دارد؛ از جمله در ونزوئلا، جایی که با باز شدن صنعت نفت به روی شرکت‌های آمریکایی، سرمایه‌گذاری‌های الیوت می‌تواند از افزایش واردات نفت سود ببرد.

چالش‌های عملکردی
در عین حال، این صندوق با انتقادهایی درباره کاهش بازدهی نیز مواجه شده است. به نوشته فایننشال تایمز، الیوت در سه‌ماهه نخست سال حدود یک درصد سود کسب کرده، در حالی که شاخص S&P 500 نزدیک به پنج درصد کاهش یافته است.

به گزارش فایننشال تایمز، موضع‌گیری اخیر الیوت نشان‌دهنده حمایت بخشی از سرمایه‌گذاران بانفوذ از رویکرد سخت‌گیرانه‌تر در قبال حکومت ایران است؛ رویکردی که در کنار ابعاد ژئوپلیتیک، با ملاحظات اقتصادی و منافع بازارهای جهانی نیز گره خورده است.

مارک تیسن، ستون‌نویس این روزنامه، در این یادداشت می‌نویسد که دونالد ترامپ در صورت ازسرگیری عملیات نظامی گسترده، می‌تواند ظرف حدود دو هفته به «پیروزی قاطع» دست یابد. او می‌گوید آتش‌بسی که قرار بود دو هفته طول بکشد، اکنون وارد هفته سوم شده و [حکومت] ایران همچنان از پذیرش توافق برای پایان جنگ و محدودسازی برنامه هسته‌ای خودداری کرده است.

به نوشته تیسن، این آتش‌بس با وجود انتقادها، دو دستاورد مهم داشته است: نخست، فراهم شدن امکان اعمال محاصره دریایی از طریق تنگه هرمز که فشار اقتصادی قابل توجهی بر ایران وارد کرده، و دوم، فراهم شدن فرصت برای بازسازی توان نظامی آمریکا. او به نقل از ژنرال بازنشسته جک کین می‌نویسد که توان آتش سنتکام اکنون دو برابر آغاز جنگ است.

«محاصره کافی نیست»
تیسن استدلال می‌کند که ادامه محاصره به‌تنهایی نمی‌تواند حکومت ایران را وادار به عقب‌نشینی کند، زیرا رهبران جمهوری اسلامی به فشارهای اقتصادی یا رنج مردم توجهی ندارند و تنها به بقای خود می‌اندیشند. او می‌نویسد در شرایط کنونی، قدرت در دست فرماندهان تندرو سپاه پاسداران - از جمله احمد وحیدی - متمرکز شده و تا زمانی که این ساختار قدرت تغییر نکند، توافقی حاصل نخواهد شد.

• 

  کانال ۱۲: اسرائیل خود را برای ازسرگیری جنگ با جمهوری اسلامی آماده می‌کند

در این چارچوب، او پیشنهاد می‌کند آمریکا باید با اجرای موجی از حملات «کوتاه و قدرتمند» - از جمله علیه اهداف زیرساختی و رهبران - توان تهاجمی [حکومت] ایران را تضعیف کرده و تهران را به پذیرش شروط واشینگتن وادار کند.

گزینه‌های نظامی و سناریوهای پیش‌رو
به نوشته این تحلیلگر، یکی از گزینه‌های مطرح، بازگشایی تنگه هرمز با استفاده از زور است، اما او این رویکرد را ناکافی می‌داند و تاکید می‌کند که ازسرگیری جنگ باید به ابتکار آمریکا صورت گیرد، نه در واکنش به اقدامات حکومت ایران.

او همچنین به نگرانی‌ها درباره حملات تلافی‌جویانه حکومت ایران علیه زیرساخت‌های انرژی در خلیج فارس اشاره می‌کند، اما می‌گوید تداوم این توانمندی نشان می‌دهد اهداف نظامی آمریکا در دور نخست حملات به‌طور کامل محقق نشده است.

• 

  پزشکیان و قالیباف خواستار برکناری عراقچی هستند

تیسن می‌نویسد که برد کوپر، فرمانده سنتکام، برای تکمیل ماموریت خود به حدود دو هفته زمان نیاز دارد و ازسرگیری عملیات باید با هدف قرار دادن رهبران و مراکز کلیدی آغاز شود.

مسیر پایان جنگ
در ادامه این یادداشت، تیسن می‌نویسد که پس از تضعیف ساختار قدرت در ایران، آمریکا می‌تواند با ریسک کمتر تنگه هرمز را بازگشایی کرده و در عین حال محاصره را برای اعمال فشار بیشتر ادامه دهد. او همچنین به گزینه‌هایی مانند تهدید به هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی ایران و حمایت پنهانی از مخالفان داخلی اشاره می‌کند.

به گزارش واشینگتن‌پست، این تحلیل در نهایت تاکید می‌کند که جنگ باید با «پیروزی قاطع» پایان یابد؛ یا از طریق تسلیم [حکومت] ایران، یا با اجرای موج نهایی حملات نظامی.

ستون‌نویس واشینگتن‌پست نتیجه می‌گیرد که ترامپ فرصت‌های متعددی برای دستیابی به صلح برای جمهوری اسلامی فراهم کرده، اما تهران این فرصت‌ها را رد کرده است. به گفته او، تا زمانی که [حکومت] ایران عقب‌نشینی نکند یا عملیات نظامی نهایی انجام نشود، نمی‌توان از پایان موفقیت‌آمیز جنگ سخن گفت.

کانال ۱۲ اسرائیل پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت گزارش داد که مقام‌های اسرائیلی خود را برای این احتمال آماده می‌کنند که مذاکرات میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی ممکن است حتی در ابتدای هفته آینده فروبپاشد.

این گزارش به نقل از وزیران کابینه اسرائیل که در روزهای اخیر در جریان جزییات قرار گرفته‌اند، می‌گوید که آنها برآورد می‌کنند ایالات متحده ممکن است نیاز داشته باشد برای تقویت کارزار فشار خود در تنگه هرمز «فشاری مضاعف» وارد کند.

بر اساس این گزارش، این فشار نظامی می‌تواند شامل حملات نظامی به تاسیسات گاز و انرژی ایران، و همچنین زیرساخت‌های دولتی باشد.

• 

  مقام کاخ سفید: دولت ترامپ در حال گفت‌وگوی فعال با کنگره درباره جنگ ایران است

ایجاد «تهدید دریایی» معتبر علیه جمهوری اسلامی

به‌گزارش کانال ۱۲ اسرائیل، این کشور و آمریکا به عنوان بخشی از آماده‌سازی خود در حال کار بر روی ایجاد یک تهدید دریایی معتبر علیه جمهوری اسلامی هستند.

کانال ۱۲ اسرائیل گزارش داد که مقام‌های اسرائیلی مجموعه‌ای از رایزنی‌های فشرده برگزار کرده‌اند و به باور آنها، روند حرکت به سمت یک تصمیم نظامی در واشینگتن در حال شتاب گرفتن است.

هم‌زمان با این گزارش، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد که در حالی که اسرائیل از تلاش‌های دیپلماتیک واشینگتن با تهران حمایت می‌کند، ممکن است «به‌زودی مجبور شود دوباره اقدام کند» تا «تهدیدهای وجودی» ناشی از جمهوری اسلامی را از بین ببرد.

او افزود که جمهوری اسلامی در طول یک سال گذشته ضربات بسیار شدیدی متحمل شده است؛ ضرباتی که آن را در همه حوزه‌ها سال‌ها به عقب رانده است.

• 

  بلومبرگ: سنتکام در پی استقرار موشک هایپرسونیک برای افزایش عمق نفوذ به خاک ایران است

وزیر دفاع اسرائیل اضافه کرد که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، در هماهنگی با نتانیاهو، در حال رهبری تلاشی است برای تکمیل اهداف این کارزار به‌گونه‌ای که تضمین شود ایران دیگر برای نسل‌ها تهدیدی علیه موجودیت اسرائیل، ایالات متحده و جهان آزاد نخواهد بود.

جلسه فرمانده سنتکام با ترامپ

گزارش‌ها از قرار گرفتن اسرائیل در وضعیت هشدار بالا و تشدید آمادگی‌های این کشور برای احتمال بازگشت به درگیری با جمهوری اسلامی، در شرایطی است که نشانه‌هایی وجود دارد مبنی بر اینکه ترامپ ممکن است به تصمیم‌گیری درباره اقدام نظامی مجدد نزدیک شده باشد.

پایگاه خبری آکسیوس به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، قرار است پنج‌شنبه در دیدار با ترامپ، توضیحاتی درباره برنامه‌های جدید برای «اقدام نظامی احتمالی در ایران» ارائه کند.

بر اساس این گزارش، سنتکام طرحی را برای حملاتی «کوتاه‌مدت و قدرتمند» علیه جمهوری اسلامی آماده کرده است که احتمالا شامل حمله به اهداف زیرساختی می‌شود.

به گفته منابع آگاه، طرح دیگری که انتظار می‌رود با ترامپ به اشتراک گذاشته شود، بر تصرف بخشی از تنگه هرمز برای بازگشایی آن به روی کشتی‌های تجاری متمرکز است و ممکن است شامل به‌کارگیری نیروهای زمینی نیز باشد.

آکسیوس در ادامه نوشت گزینه دیگری که ممکن است در این جلسه توجیهی مطرح شود، عملیات نیروهای ویژه برای به دست آوردن ذخایر اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی است.

در همین حال پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، نیز گفت با آتش‌بس فعلی که وقفه‌ای در جنگ ایجاد کرده، دولت آمریکا برای حمله مجدد به جمهوری اسلامی نیازی به مجوز کنگره ندارد.

• 

  واشینگتن کشورها را به پیوستن به ائتلاف آزادی دریانوردی در تنگه هرمز فراخواند

آتش‌بس لبنان در حال فروپاشی است

احتمال ازسرگیری جنگ علیه جمهوری اسلامی در شرایطیافزایش یافته که به نظر می‌رسد آتش‌بسی که با میانجی‌گری ایالات متحده در لبنان برقرار شده نیز در حال فروپاشی است.

در پی حمله یک پهپاد انفجاری متعلق به حزب‌الله در جنوب لبنان در صبح پنج‌شنبه یک سرباز اسرائیلی کشته شد و یک نفر دیگر به‌طور متوسط زخمی شد.

همچنین پهپاد دیگری که توسط این گروه مسلح پرتاب شده بود، به یک موضع توپخانه‌ای در مرز اصابت کرد و دوازده سرباز دیگر را زخمی کرد.

در همین حال، اسرائیل نیز حملاتی را علیه این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی در جنوب لبنان انجام داد و اعلام کرد که در حال اقدام علیه تهدیدهاست.

وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد که حملات اسرائیل به جنوب لبنان ۹ نفر، از جمله دو کودک، را کشته است.

وال‌استریت ژورنال چهارشنبه ۹ اردیبهشت گزارش داد این طرح با عنوان «ساختار آزادی دریانوردی» با هدف بازگرداندن آزادی کشتی‌‎رانی و کاهش اختلال در این آبراه حیاتی طراحی شده است.

به نوشته این روزنامه، وزارت امور خارجه آمریکا سه‌شنبه هفتم اردیبهشت یک دستورالعمل درون‌سازمانی به سفارتخانه‌های این کشور، از جمله در کشور‌های اروپایی، فرستاد که از دیپلمات‌ها می‌خواهد کشورها را برای پیوستن به این ابتکار ترغیب کنند.

در گزارش وال‌استریت ژورنال به ابتکارها و نشست‌های کشورهای اروپایی برای تدوین یک راهبرد با هدف آزادی کشتی‌رانی در آب‌های جنوبی ایران پس از پایان جنگ اشاره شده است.

در بخشی از دستورالعمل ابلاغ‌شده به سفارت‌خانه‌های آمریکا آمده است: «این طرح مکمل دیگر تلاش‌های دریایی امنیتی، از جمله ابتکار برنامه‌ریزی دریایی به رهبری بریتانیا و فرانسه خواهد بود.»

• 

  ترامپ: ایران اگر می‌خواهد توافق کند، تماس بگیرد؛ عراقچی به روسیه رفت

بریتانیا و فرانسه در هفته‌های گذشته نشستی با حضور بیش از ۵۰ کشور در این زمینه برگزار کردند. با وجود این، هرچند مقام‌های آمریکایی، به‌ویژه شخص ترامپ، اروپایی‌ها را به کندی و بروکراسی در مواجهه با این بحران متهم می‌کنند.

هم‌زمان، دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، چهارشنبه ۹ اردیبهشت تاکید کرد «محاصره دریایی» ایران موثر بوده است. او این اقدام را «کاملا بی‌نقص» خواند و گفت که محاصره تا وقتی تهران شرط‌های هسته‌ای آمریکا را بپذیرد ادامه خواهد یافت.

• 

  سومین کشتی مرتبط با جمهوری اسلامی پس از آغاز محاصره دریایی توقیف شد

از آغاز محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران به‌دست آمریکا در بعدازظهر ۲۳ فروردین، آمریکا اصرار دارد که کنترل آب‌های منطقه در اختیار اوست، مقام‌های جمهوری اسلامی نیز مدعی‌اند که همچنان عبور و مرور کشتی‌ها در تنگه هرمز را تحت کنترل دارند و تنها به کشتی‌هایی اجازه عبور می‌دهند که مشخصات‌ آنها در اختیار نهادهای ایرانی قرار گرفته باشد. این جدال از ابتدای محاصره تا امروز پا برجاست.

در آخرین طرح پیشنهادی برای توافق که مقام‌های جمهوری اسلامی از طریق پاکستان در اختیار آمریکا قرار دادند، تهران پیشنهاد کرده بود که آمریکا به‌طور قطعی به جنگ پایان دهد و تضمین کند که بار دیگر دست به حمله نخواهد زد و هم‌زمان به محاصر دریایی ایران پایان دهد، در مقابل جمهوری اسلامی تنگه هرمز را باز کند.

روزنامه نیویورک‌تایمز و خبرگزاری رویترز، دوشنبه ۷ اردیبهشت نوشتند که ترامپ پس از پایان جلسه‌ای با مشاورانش در اتاق وضعیت کاخ سفید به آنها گفته است از این پیشنهاد جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان جنگ رضایت ندارد و این طرح را کنار گذاشته است.

خبرگزاری رویترز پنج‌شنبه ۱۰ اردیبهشت در گزارشی نوشت با توجه به اینکه برخی کشتی‌ها سیستم‌های ردیابی خود را خاموش کرده‌اند و نیروهای آمریکایی نفت‌کش‌های مرتبط با جمهوری اسلامی را بازمی‌گردانند، اندازه‌گیری میزان نفت خامی که ایران به مشتریان، به‌ویژه مشتری اصلی خود چین تحویل می‌دهد، غیرممکن شده است.

گروه تحلیل داده‌های انرژی ورتکسا پنج‌شنبه درباره محاصره صادرات نفت ایران از سوی آمریکا اعلام کرد این کشور بین ۲۴ فروردین تا پنج اردیبهشت تنها حدود چهار میلیون بشکه نفت خام از دریای عمان صادر کرده است.

ورتکسا در ایمیلی به رویترز نوشت: «در این مرحله، ما برآورد می‌کنیم که حدود چهار میلیون بشکه نفت خام ایران با موفقیت از دریای عمان خارج شده است. در حال حاضر نمی‌توانیم تایید کنیم که آیا هیچ‌یک از این کشتی‌ها بعدا توقیف شده‌اند یا خیر.»

• 

  تحریم ۴۰ شرکت و کشتی؛ آمریکا یک شبکه جهانی تجارت نفت جمهوری اسلامی را تحریم کرد

بر اساس داده‌های این شرکت، صادرات قابل ردیابی نفت ایران بیش از ۸۰ درصد نسبت به ماه مارس کاهش یافته است. در مارس، ایران ۲۳.۴ میلیون بشکه صادرات داشت.

ورتکسا این آمار را بر پایه رهگیری محموله‌های نفتی اعلام کرده است.

همچنین گزارش‌ها حاکی است آمریکا نفت‌کش‌ها یا کشتی‌های کانتینری تحریم‌شده را حتی در نقاطی دورتر از دریای عمان در آب‌های آسیا نیز مجبور به بازگشت می‌کند؛ اقدامی که می‌تواند در کاهش صادرات نقش داشته باشد.

افزایش فشارهای آمریکا بر صادرات نفت ایران در شرایطی رخ داده که جمهوری اسلامی بخش مهمی از درآمد ارزی خود را از فروش نفت تامین می‌کند.

مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، پنج‌شنبه در واکنش به ادامه محاصره دریایی ایران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تداوم این رویکرد ظالمانه غیر قابل تحمل است.»

او افزود: «جهان شاهد رواداری و صلح‌طلبی ایران بوده است. آنچه با عنوان محاصره دریایی در حال انجام است امتداد عملیات نظامی علیه ملتی است که تنها هزینه ایستادگی و استقلال خود را می‌پردازد.»

کاهش عرضه نفت ایران کمبودها را در بازار جهانی نفت افزایش می‌دهد، زیرا جنگ علیه جمهوری اسلامی موجب بسته شدن عملی تنگه هرمز و محدود شدن صادرات نفت از عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت و عراق شده است.

در حالی که قیمت‌های نفت در جهان افزایش یافته، آمریکا تلاش کرده از آن جلوگیری کند. ماه گذشته، آمریکا به‌طور غیرمنتظره یک معافیت موقت از تحریم‌های صادرات انرژی به تهران اعطا کرد تا به کاهش قیمت‌ها کمک کند.

قیمت نفت خام برنت، که شاخص بازار نفت محسوب می‌شود، از زمان آغاز جنگ ایران در نهم اسفند، حدود ۵۰ دلار در هر بشکه افزایش یافته و قیمت بنزین، گازوئیل و سوخت جت را بالا برده است.

فاتح بیرول، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی، چهارشنبه گفت جهان به‌دلیل اختلال ناشی از جنگ علیه جمهوری اسلامی با «بزرگ‌ترین بحران انرژی تاریخ» روبه‌رو است.

بیرول گفت بازارهای نفت و گاز با چالش‌های جدی روبه‌رو هستند و افزایش بهای نفت به بیش از ۱۲۰ دلار، فشار زیادی بر بسیاری از کشورها وارد آورده است.

تحلیلگران شرکت کپلر نیز اعلام کردند که از زمان آغاز محاصره، هیچ نفت‌کش حامل نفت خام ایران را که از دریای عمان خارج شده باشد مشاهده نکرده‌اند.

همچنین مقامات آمریکایی اعلام کردند که این محاصره، تهران را از درآمد بسیار مورد نیاز حاصل از صادرات نفت خام محروم می‌کند.

برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، چهارشنبه با اشاره به محاصره دریایی جمهوری اسلامی گفت در حال حاضر ۴۱ نفت‌کش حامل حدود ۶۹ میلیون بشکه نفت در وضعیتی قرار دارند که امکان فروش آنها برای جمهوری اسلامی وجود ندارد.

پیشتر محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت جمهوری اسلامی، گفته است: «اقدام آمریکا درباره محاصره دریایی برخلاف قوانین بین‌المللی است و به نتیجه نخواهد رسید.»

او افزود: «در تامین و توزیع سوخت نگرانی وجود ندارد و در شرایط جنگی بسیاری از کشورها به مدیریت مصرف سوخت روی آوردند.»

ارزش پول ملی ایران، ریال، چهارشنبه در برابر دلار آمریکا به پایین‌ترین سطح تاریخی خود سقوط کرد و نشان‌دهنده دشواری‌های مالی پیش‌روی اقتصاد ایران بود که به نفت وابسته است.

با وجود این فشارها، شرکت اطلاعات دریایی تانکر ترکرز اعلام کرد که ایران همچنان در پایانه اصلی صادراتی خود در جزیره خارک نفت خام بارگیری می‌کند.

این شرکت افزود تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد دست‌کم ۱۰ نفت‌کش در نزدیکی بندر چابهار، در جنوب شرقی ایران در دریای عمان متوقف شده‌اند.

پیشتر برخی گزارش‌ها حاکی بود که حکومت ایران در پی افزایش فشارهای ناشی از محاصره دریایی آمریکا، اقداماتی اضطراری برای ذخیره‌سازی مازاد نفت خود آغاز کرده است.

• 

  جمهوری اسلامی برای مهار مازاد نفت به سراغ نفتکش‌های فرسوده رفت

ایران در ماه فوریه حدود ۳.۲۴ میلیون بشکه در روز نفت خام تولید کرده است که حدود نیمی از آن برای پالایش داخلی مصرف می‌شود.

با این حال، یوهانس راوبال، تحلیلگر کپلر، به‌ رویترز گفت که این کشور ممکن است ظرف یک یا دو هفته مجبور به کاهش تولید شود، زیرا ظرفیت ذخیره‌سازی محدود است.

کپلر اعلام کرد ذخیره‌سازی زمینی حدود ۶۰ درصد پر شده و ذخایر به بیش از ۵۰ میلیون بشکه رسیده است. ظرفیت کل این ذخایر ۸۶ میلیون بشکه است.

شرکت‌ مشاوره اف‌جی‌ای نکستانت ای‌سی‌ای در تاریخ ۱۵ آوریل برآورد کرد که محدودیت ظرفیت می‌تواند ایران را وادار کند تا از اواسط ژوئن تولید خود را کاهش دهد.

محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران از سوی آمریکا از بعدازظهر ۲۳ فروردین آغاز شد و از آن زمان، به گزارش منابع رسمی، به‌طور مستمر ادامه داشته است.

رسانه آمریکایی بلومبرگ پنج‌شنبه ۱۰ اردیبهشت خبر داد که سنتکام این درخواست را با هدف دستیابی به سامانه‌ای با بُرد بیشتر برای هدف قرار دادن احتمالی پرتابگرهای موشک‌های بالستیک در عمق خاک ایران مطرح کرده است.

این رسانه به‌نقل از «فردی که به‌طور مستقیم از این درخواست سنتکام اطلاع دارد» نوشت: «این درخواست با این استدلال توجیه شده که حکومت ایران پرتابگرهای خود را از بُرد موشک «پرسیژن استرایک» خارج کرده است.»

این منبع تاکید کرد که سامانه دارک ایگل هنوز به‌طور کامل علمیاتی اعلام نشده و دولت آمریکا نیز هنوز تصمیمی درباره استقرار آنها در خاورمیانه نگرفته است.

بر اساس گزارش‌ها، جمهوری اسلامی مکان پرتابگرهای موشک را به‌تازگی تغییر داده و آنها را به عمقی از ایران منتقل کرده است که از بُرد سامانه‌های پرسیژن استرایک خارج‌اند.

بیشترین بُرد نسخه فعلی موشک‌های پرسیژن استرایک حدود ۵۰۰ کیلومتر (کمی بیش از ۳۰۰ مایل) اعلام شده است.

به‌نوشته بلومبرگ «دارک ایگل» که با نام «سلاح هایپرسونیک دوربُرد» نیز شناخته می‌شود، بُردی بیش از دو هزار و ۷۷۶ کیلومتر (۱,۷۲۵ مایل) دارد، هرچند توانایی‌های دقیق آن محرمانه است. این سلاح به گونه‌ای طراحی شده است که با سرعتی بیش از پنج برابر سرعت صوت به سوی هدف حرکت کند و بتواند برای پرهیز از رهگیری، مانور دهد.

شلیک موشک دارک ایگل - از وب‌سایت وزارت جنگ ایالات متحده

روزنامه بریتانیایی تلگراف درباره این سامانه موشکی نوشت: «اگرچه توسعه دارک ایگل در هاله‌ای از محرمانگی پیش رفته، اما گزارش‌ها حاکی است که این موشک هسته‌ایِ مجهز به فناوری بوست‌گلاید به ارتفاعات بالای جو می‌رسد و برای گریز از پدافند هوایی، توان مانور دارد.

تلگراف در گزارشی که پنج‌شنبه ۱۰ اردیبهشت منتشر شد، این موضوع را نشانه‌ای دیگر مبنی بر آماده‌سازی واشینگتن برای حملات بیشتر علیه جمهوری اسلامی دانست.

این گزارش در حالی منتشر می‌شود که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، تحت فشار فزاینده‌ای برای حل بحران ایران است. از سوی دیگر، جمهوری اسلامی دست‌کم در اظهار نظرهای عمومی مقام‌ها بر این تاکید می‌کند که حاضر به عقب‌نشینی از برنامه هسته‌ای و موشکی خود و پذیرفتن شروط ایالات متحده در مذاکرات نیست.

به‌نوشته تلگراف مقام‌های واشینگتن امیدوارند حملات تازه، تهران را وادار کند در زمینه برچیدن برنامه هسته‌ای خود انعطاف بیشتری نشان دهد.

رسانه آمریکایی آکسیوس چهارشنبه ۹ اردیبهشت به‌نقل از سه منبع آگاه نوشت که فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده طرحی را برای یک موج «کوتاه و قدرتمند» حمله به اهدافی در ایران آماده کرده است.

این رسانه ساعاتی بعد از انتشار این گزارش نوشت که ترامپ پنج‌شنبه گزارشی از برَد کوپر، فرمانده سنتکام، دریافت خواهد کرد که حاوی گزینه‌های پیشنهادی برای رویارویی با جمهوری اسلامی است.

به گزارش اکسیوس، راهبرد دیگری که برنامه‌ریزان نظامی آمریکا در حال بررسی آن هستند، تصرف بخشی از تنگه برای باز کردن آن به روی کشتیرانی تجاری است؛ عملیاتی که ممکن است شامل نیروهای زمینی نیز باشد.

از سوی دیگر، روزنامه واشینگتن‌پست چهارشنبه ۹ اردیبهشت به نقل از چند مقام آمریکایی نوشت که ناو هواپیمابر «یو‌اس‌اس جرالد آر. فورد» طی روزهای آینده خاورمیانه را ترک و به‌سوی آمریکا حرکت می‌کند.

به نوشته این رسانه، بازگشت این ناو در شرایطی که مذاکرات صلح میان آمریکا و حکومت ایران متوقف مانده، بخش قابل توجهی از قوای نظامی آمریکا در منطقه را کاهش می‌دهد.

بلومبرگ به نقل از بکا واسر، سردبیر بخش دفاعی این رسانه نوشت که هر دو طرف تخاصم از فرصت سه‌هفته‌ای آتش‌بس برای بازیابی توان نظامی، بازآرایی تسلیحاتی و برنامه‌ریزی نظامی استفاده کرده‌اند. او پیش‌بینی می‌کند: «دورهای بعدی جنگ در صورت وقوع مرگبارتر خواهد بود.»

نخستین استقرار رزمی موشک‌های هایپرسونیک به چه معناست؟

بلومبرگ همچنین نوشت که اگر اعزام سامانه دارک ایگل تایید شود، نخستین استقرار رزمی موشک‌های هایپرسونیک آمریکا خواهد بود. این در حالی است که روسیه و چین سامانه‌های هایپرسونیک خود را پیش‌تر مستقر و از آنها استفاده کرده‌اند.

روسیه استفاده از موشک‌های کلاس هایپرسونیک مانند موشک کینژال را در سال ۲۰۱۹ آغاز کرد و در جنگ اوکراین نیز آنها را به کار گرفت. پکن نیز در سال ۲۰۲۰ موشک دی‌اِف-۱۷ از نوع هایپرسونیک را مستقر کرد.

روزنامه تلگراف نوشت: «پیشرفته‌ترین موشک فعلی آمریکا، به نام ضربت دقیق یا PrSM، هم‌اکنون علیه ایران مستقر شده است. اما این موشک تنها می‌تواند اهدافی را تا فاصله ۳۰۰ مایلی هدف قرار دهد؛ به این معنا که «دارک ایگل» برد آمریکا را در داخل ایران به‌طور قابل توجهی افزایش خواهد داد.»

این رسانه افزود توسعه این سلاح هایپرسونیک آمریکا به دلیل موانع فنی جدی، همچنین محدودیت‌های زنجیره تامین و شکست‌های آزمایشی، سال‌ها با تاخیر روبه‌رو بوده است.

به نوشته بلومبرگ دارک ایگل از ابتدا برای مقابله با پدافندهای هوایی پیشرفته چین یا روسیه طراحی شده بود. شرکت توسعه‌دهنده این سامانه لاکهید مارتین است هر موشک آن حدود ۱۵ میلیون دلار هزینه دارد. تعداد این موشک‌ها بیش از هشت فروند نیست. دفتر پاسخگویی دولت آمریکا به بلومبرگ گفته است که هزینه هر آتشبار حدود ۲.۷ میلیارد دلار خواهد بود.

آمریکا پیش‌تر بخش عمده ذخایر موشک کروز پنهان‌کار JASSM-ER خود را، که آن هم برای جنگ با قدرتی نظامی نزدیک به سطح آمریکا طراحی شده بود، به خاورمیانه منتقل کرده است. تاکنون حدود ۱۱۰۰ فروند از این موشک‌ها در جنگ ایران شلیک شده است.

آمریکا در هفته‌های گذشته بارها بر برتری هوایی در آسمان ایران تاکید کرده است؛ به این معنا که هواپیماهایش در برخی بخش‌های ایران می‌توانند بدون مواجهه با تهدید جدی عملیات انجام دهند. با این‌حال در جریان درگیری‌ها چندین فروند هواپیمای MQ-9 آمریکا، به همراه چندین جنگنده سرنشین‌دار، سرنگون شده‌اند که نشان می‌دهد بخش‌های دیگری از حریم هوایی ایران همچنان برای آمریکا خطرناک است.

این مقام کاخ سفید که نخواست نامش برده شود، پنج‌شنبه ۱۰ اردیبهشت در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال گفت: «دولت در حال گفت‌وگوهای فعال با کنگره درباره این موضوع است. آن گروه از اعضای کنگره‌ که تلاش می‌کنند با زیر پا گذاشتن اختیارات فرمانده کل قوا امتیاز سیاسی کسب کنند، تنها باعث تضعیف ارتش ایالات متحده در خارج از کشور خواهند شد؛ چیزی که هیچ مقام منتخب نباید خواهان آن باشد.»

یک عضو مجلس نمایندگان نیز به ایران‌اینترنشنال گفت کاخ سفید مذاکرات با کنگره آمریکا برای صدور مجوز جنگ آغاز کرده است و به این ترتیب کنگره آمریکا دیگر نخواهد توانست مانع حملات احتمالی ترامپ به جمهوری اسلامی شود

هم‌زمان آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، به ایران‌اینترنشنال گفت: «رییس‌جمهوری ترامپ از پیش از آغاز عملیات "خشم حماسی" با کنگره شفاف بوده است و مقامات دولت بیش از ۳۰ جلسه توجیهی دوحزبی برای اعضای کنگره برگزار کرده‌اند تا آنها را در جریان به‌روزرسانی‌های نظامی قرار دهند.»

او افزود: «ترجیح رییس‌جمهوری همیشه دیپلماسی است و ایران می‌خواهد به توافق برسد.»

اولین حضور هگست در کنگره پس از آغاز جنگ علیه جمهوری اسلامی

این اظهارات یک روز پس از آن مطرح می‌شود که پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، برای ارائه شهادت درباره جنگ ایران در کنگره این کشور حاضر شد.

او چهارشنبه ۹ اردیبهشت در نخستین حضور خود در کنگره از زمان آغاز جنگ ایران به پرسش‌های اعضای کمیته خدمات نظامی مجلس نمایندگان پاسخ داد.

هگست، در این نشست تاکید کرد واشینگتن همچنان مصمم به جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای است.

وزیر جنگ ایالات متحده، همچنین در پاسخ به سوال یک نماینده‌ کنگره درباره زمان احتمالی پایان جنگ ایران، گفت ارتش آمریکا هرگز درباره اینکه تا چه مدت به یک ماموریت متعهد خواهد ماند، دست خود را برای دشمن رو نمی‌کند.

کریسی هولاهان، نماینده دموکرات، از هگست پرسید: «فقط در حد یک برآورد کلی، فکر می‌کنید چند ماه دیگر زمان لازم دارید تا بتوانید عملیات را با موفقیت به پایان برسانید؟ و فکر می‌کنید چند میلیارد دلار دیگر از این نهاد درخواست خواهید کرد؟»

هگست از ارائه هرگونه برآورد مشخص درباره مدت ادامه عملیات یا هزینه‌های احتمالی آن خودداری کرد.

همچنین آدام اسمیت، نماینده دموکرات، خطاب به هگست گفت تاسیسات هسته‌ای ایران در حمله آمریکا در سال ۲۰۲۵ «به‌طور کامل نابود شد» با این حال دولت جنگ تازه‌ای آغاز کرد.

اسمیت گفت: «شما همین حالا گفتید که ما مجبور بودیم این جنگ را، ۶۰ روز پیش، آغاز کنیم چون سلاح هسته‌ای یک تهدید قریب‌الوقوع بود. حالا می‌گویید که به‌طور کامل نابود شده بود؟»

• 

  کنگره آمریکا و صورت‌حساب جنگ؛ جدال بر سر بودجه ۲۰۰ میلیارد دلاری ترامپ

هگست در پاسخ گفت جمهوری اسلامی «از جاه‌طلبی‌های هسته‌ای خود دست نکشیده بود» و همچنان هزاران موشک در اختیار داشت.

جنگ آمریکا با جمهوری اسلامی در قالب محاصره دریایی ادامه دارد و مختل شدن تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز نگرانی‌ها درباره پیامدهای اقتصادی جهانی این درگیری را افزایش داده است.

ارتش آمریکا نیز در جریان این جنگ بخش قابل توجهی از مهمات خود را مصرف کرده و کنگره باید برای جایگزینی آن بودجه تازه‌ای اختصاص دهد.

این روزنامه نوشت که تصمیم امارات فراتر از یک موضوع اقتصادی است و زنگ خطر را برای نظم ژئوپلیتیک قدیمی خاورمیانه به صدا درآورده است.

جنگ با جمهوری اسلامی، گسل‌های سیاسی قدیمی میان جهان عرب و اسرائیل را از بین برده است.

اکنون امارات متحده عربی به‌عنوان مرکز مالی خلیج فارس، همکاری‌های امنیتی خود را با اسرائیل به‌شکل چشمگیری گسترش داده است.

اسرائیل برای نخستین بار فناوری دفاع موشکی «گنبد آهنین» را به همراه نیروهای عملیاتی خود به امارات اعزام کرده است.

این سطح از همکاری نظامی میان یک کشور عربی و اسرائیل تا چند سال پیش غیرممکن به نظر می‌رسید. امارات با این اقدام قصد دارد موازنه راهبردی در منطقه را حتی از طریق قدرت نظامی تغییر دهد.

• 

  ضربه به نفوذ نفتی عربستان سعودی؛ امارات از اوپک خارج شد

خروج از سایه عربستان سعودی

امارات متحده عربی از فرصت جنگ استفاده کرد تا از زیر سایه همسایه بزرگ‌تر خود، یعنی عربستان سعودی، خارج شود.

مقامات اماراتی اعلام کردند که منافع ملی آنها در اولویت قرار دارد. خروج از اوپک دقیقا زمانی اعلام شد که سران کشورهای خلیج فارس در عربستان برای نمایش اتحاد گرد هم آمده بودند.

این اقدام پیامی روشن به ریاض بود که ابوظبی دیگر پیرو سیاست‌های جمعی نیست.

امارات دلایل اقتصادی محکمی نیز برای این جدایی دارد. سهمیه‌بندی‌های اوپک حدود ۳۰ درصد از ظرفیت تولید نفت این کشور را مسدود کرده بود.

امارات می‌خواهد با افزایش سریع تولید نفت، درآمدهای خود را برای جبران خسارات ناشی از جنگ تقویت کند.

همچنین این کشور قصد دارد سرمایه‌های خود را صرف ساخت خط لوله‌هایی کند که تنگه هرمز را دور می‌زنند.

• 

  شورای همکاری خلیج فارس با طرح جمهوری اسلامی برای دریافت عوارض از تنگه هرمز مخالفت کرد

گسست در شورای همکاری خلیج فارس

حملات جمهوری اسلامی به زیرساخت‌های امارات، نگاه رهبران این کشور را نسبت به متحدانشان تغییر داد.

تهران در طول درگیری‌ها حدود ۲۸۰۰ پهپاد و موشک به سمت امارات شلیک کرد. رهبران امارات از رویکرد محافظه‌کارانه عربستان و عمان در برابر این حملات خشمگین هستند.

انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک حاکم امارات، موضع شورای همکاری خلیج فارس را «ضعیف‌ترین در تاریخ» توصیف کرد.

در حالی که عربستان به دنبال مسیرهای دیپلماتیک برای کاهش تنش با تهران بود، امارات اقدامات سخت‌گیرانه‌ای را آغاز کرد.

ابوظبی نهادهای ایرانی را تعطیل کرد و منابع مالی و دارایی‌های این کشور را تحت فشار قرار داد.

جاه‌طلبی‌های نظامی و استراتژیک «اسپارت کوچک»

محمد بن زاید، رییس امارات، کشورش را به یک قدرت نظامی تبدیل کرده است که ابایی از به‌کارگیری سلاح برای پیشبرد اهدافش ندارد.

جیمز ماتیس، وزیر دفاع سابق آمریکا، به‌دلیل توان نظامی بالای این کشور نسبت به جمعیتش، به آن لقب «اسپارت کوچک» داده بود.

امارات اکنون به جای تکیه بر ائتلاف‌های عربی، بر مشارکت با آمریکا و رابطه عمیق با اسرائیل متمرکز شده است.

کارشناسان معتقدند محمد بن زاید به‌دنبال ایفای نقشی مستقل و بزرگ در سیاست بین‌الملل است.

خروج از اوپک و نهادهای سنتی عربی، نشان‌دهنده تولد اماراتی است که دیگر با قالب‌های قدیمی خاورمیانه سازگار نیست.

این کشور ترجیح می‌دهد به جای حرکت در سایه دیگران، خود به قطب جدید قدرت و امنیت در منطقه تبدیل شود.

ترامپ پنج‌شنبه ۱۰ اردیبهشت در شبکه تروث‌سوشال افزود که فریدریش مرتس صدراعظم آلمان باید کشور به گفته ترامپ «ازهم‌گسیخته خود» را، به‌ویژه در حوزه مهاجرت و انرژی، اصلاح کند و «کمتر در کار کسانی دخالت کند که در حال از میان بردن تهدید هسته‌ای ایران هستند و بدین ترتیب جهان، از جمله آلمان، را به مکانی امن‌تر تبدیل می‌کنند.»

کمی قبل از آن، صدراعظم آلمان پنج‌شنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران در یک پایگاه نظامی بر اهمیت مشارکت‌های دو سوی اقیانوس اطلس، میان اروپا و ایالات متحده تاکید کرد و گفت که قطب‌نمای آلمان همچنان بر یک اتحاد نظامی قوی، ناتو، و یک شراکت قابل اتکا متمرکز است.

او گفت: «همان‌طور که می‌دانید، این شراکت ترانس‌آتلانتیک به‌طور ویژه‌ای برای ما عزیز است و برای شخص من نیز همین‌طور.»

ترامپ در روزهای اخیر بر سر جنگ علیه جمهوری اسلامی با مرتس دچار تنش و اختلاف شده است. او سه‌شنبه گفت مرتس در این زمینه «نمی‌داند درباره چه چیزی صحبت می‌کند».

پیش از آن صدراعظم آلمان در زمینه جنگ علیه جمهوری اسلامی، از آمریکا انتقاد کرده بود.

رییس‌جمهوری آمریکا همچنین اعلام کرده که دولتش در حال بررسی کاهش تعداد نیروهای آمریکایی در آلمان است.

ترامپ روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی تروث‌سوشیال نوشت: «ایالات متحده در حال بررسی و بازبینی احتمال کاهش نیروهای نظامی در آلمان است و تصمیمی در این خصوص طی مدت کوتاهی اتخاذ خواهد شد.»

مرتس در اظهارات پنج‌شنبه خود به این گفته جدید ترامپ اشاره‌ای نکرد و پس از سخنانش نیز به پرسش‌ها پاسخ نداد، اما بار دیگر آمادگی برلین را برای مشارکت در یک ماموریت نظامی به منظور بازگشایی تنگه هرمز در صورت فراهم شدن شرایط تایید کرد.

هشدار مرتس به جمهوری اسلامی

صدراعظم آلمان همچنین از جمهوری اسلامی خواست که به میز مذاکره بازگردد و از وقت‌کشی دست بردارد. او گفت که برلین درباره همه مسائل مربوط به جمهوری اسلامی با همه شرکای خود، به‌ویژه آمریکا، در «تماس مبتنی بر اعتماد» است.

مرتس گفت: «ایران باید دست از بازی با زمان بردارد.»

صدراعظم آلمان، گفت کشورش به اندازه کافی ذخایر نفت و گاز دارد، اما کمبودهای جهانی باعث شده دولت او از نظر دیپلماتیک هر اقدامی را برای باز نگه داشتن تنگه هرمز انجام دهد.

او افزود که بخش نسبتا کمی از تامین انرژی اروپا از تنگه هرمز عبور می‌کند و بخش عمده آن از منابع دیگر تامین می‌شود.

بر اساس داده‌های مرکز داده نیروی انسانی وزارت دفاع آمریکا، ایالات متحده تا دسامبر ۲۰۲۵ کمی بیش از ۶۸ هزار نیروی نظامی فعال دائمی در پایگاه‌های خارج از کشور خود در اروپا داشته که بیش از نیمی از آنها، حدود ۳۶,۴۰۰ نفر ، در آلمان مستقر هستند.

این تعداد در مقایسه با ۲۵۰ هزار نیروی آمریکایی مستقر در آلمان در سال ۱۹۸۵، پیش از سقوط دیوار برلین و پایان جنگ سرد، بسیار کمتر است.