ترامپ: میتوانیم همه مقامهای ایرانی را در مراسم خامنهای بکشیم اما این کار را نمیکنیم
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه در گفتوگو با وبسایت اکسیوس گفت که ایالات متحده میتواند تمام مقامهای جمهوری اسلامی که در مراسم تشییع علی خامنهای شرکت کردهاند، از بین ببرد اما چنین کاری نمیکند.
او در این مصاحبه تلفنی گفته است: «همهشان آنجا هستند. با یک شلیک [میتوانیم همهشان را از بین ببریم]، اما این کار را نمیکنیم، چون در آن صورت دیگر کسی برای مذاکره نخواهیم داشت.»
ترامپ با اشاره به اینکه مقامهای ایرانی «التماس میکنند که توافقی حاصل شود»، اعلام کرد طرفین تصمیم گرفتهاند تا پایان مراسم و رویدادهای مرتبط با تشییع جنازه رهبر سابق جمهوری اسلامی، مذاکرات را به مدت یک هفته متوقف کنند.
او افزود که در این مدت، هیچیک از دو طرف به سمت دیگری شلیک نخواهد کرد.
ترامپ در سخنرانی خود در مراسم دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا که شامگاه جمعه به وقت تهران برگزار شد، گفته بود بهدلیل مراسم تشییع رهبر کشتهشدهٔ جمهوری اسلامی، «یک هفته» به مقامات تهران فرصت داده است.
اکسیوس به نقل از رئیسجمهور آمریکا نوشته که از دیدن اشک ریختن برخی ایرانیها در مراسم تشییع جنازه شگفتزده شده است، زیرا تصور میکرد مردم ایران از خامنهای متنفر هستند.
ترامپ افزود: «شاید هم اشکهایشان ساختگی باشد.»
تأیید دیدار قریبالوقوع با نتانیاهو
دونالد ترامپ همچنین تأیید کرد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از او درخواست کرده است که در کاخ سفید دیدار کنند و این دیدار ممکن است به محض بازگشت ترامپ از نشست ناتو، حتی در هفته آینده برگزار شود.
ترامپ با اشاره به خود گفت: «رابطه خیلی خوبی با هم داریم. [نتانیاهو] میداند رئیس چه کسی است.»
دفتر بنیامین نتانیاهو روز جمعه اعلام کرد که او با رئیسجمهور آمریکا گفتوگو کرده و دو طرف توافق کردهاند که بهزودی در ایالات متحده با یکدیگر دیدار کنند.
دادههای کشتیرانی حاکی از انصراف هشت کشتی از عبور از تنگه هرمز است
دادههای رهگیری کشتیها نشان میدهد که چندین شناور که روز شنبه و با حرکت در امتداد سواحل عمان قصد عبور از تنگه هرمز را داشتند، بهطور ناگهانی مسیر خود را تغییر داده و بازگشتهاند.
شبکه خبری سیانان بر اساس دادههای «مرینترفیک» اعلام کرد دستکم پنج شناور شامل دو کشتی حمل خودرو، یک نفتکش حامل مواد شیمیایی، یک نفتکش فرآوردههای نفتی و یک کشتی فلهبر، صبح شنبه با انجام چندین چرخش تند از ادامه مسیر خود منصرف شدند.
مقامهای جمهوری اسلامی تأکید میکنند که کشتیها برای عبور از تنگه هرمز باید از ایران مجوز دریافت کنند و تنها از مسیرهای تعیینشده عبور کنند. تهران همچنین به اعلام آمادگی بریتانیا و فرانسه برای همکاری با عمان و همچنین تشکیل یک مأموریت نظامی چندملیتی با هدف حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز واکنتش تندی نشان داده است
بهطور معمول، حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از این آبراه عبور میکند. با این حال، شمار فزایندهای از کشتیها در حال استفاده از مسیری نزدیک به سواحل عمان هستند؛ روندی که میتواند اهرم نفوذ ایران بر این آبراه را تضعیف کند.
بر اساس گزارش سیانان، دستکم سه کشتی دیگر شامل دو شناور حامل مواد شیمیایی و یک کشتی فلهبر که در ابتدا تقریباً همزمان با سایر شناورها مسیر خود را تغییر داده بودند، در ساعات بعد از مسیر نزدیکتر به ساحل ایران از تنگه هرمز عبور کردند.
گردهمایی ایرانیان در نقاط مختلف جهان در اعتراض به توافق آمریکا با ایران
ایرانیان در شهرهای مختلف جهان روز شنبه ۱۳ تیر به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی در مقابل سفارتخانهها و کنسولگریهای ایالات متحده گرد هم آمدند تا به توافق آمریکا و ایران اعتراض کنند.
شرکتکنندگان در این تجمعها، که همزمان با مراسم تشییع علی خامنهای در ایران برگزار میشود، تصاویری از کشتهشدگان اعتراضات دی ماه را به همراه داشتند.
آنها همچنین شعارهایی در حمایت از آقای پهلوی و در مخالفت با نظام جمهوری اسلامی سردادند.
اعلام نام علی عظمایی به عنوان فرمانده جدید نیروی دریایی سپاه
رسانههای ایران روز شنبه بیانیه نیروی دریایی سپاه پاسداران به مناسبت تشییع جنازه رهبر جمهوری اسلامی را منتشر کردهاند که در آن نام علی عظمایی به عنوان فرمانده جدید این نیرو اعلام شده است.
فرمانده سابق نیروی دریایی سپاه علیرضا تنگسیری بود که اسرائیل روز ششم فروردین و در جریان جنگ ۴۰ روزه اعلام کرد در حمله هوایی این کشور کشته شده است. نیروهای مسلح جمهوری اسلامی چند روز بعد این خبر را تأیید کرد.
وزیر دفاع اسرائیل تنگسیری را «مسئول مستقیم عملیات مینگذاری و تلاشها برای مسدود کردن تنگه هرمز» معرفی کرده بود.
سپاه پاسداران به شکل رسمی خبر انتصاب عظمایی به عنوان فرمانده جدید این نیرو را اعلام نکرده بود. او در زمان فرماندهی تنگسیری، جانشین فرمانده نیروی دریایی سپاه بود.
در جریان حملات آمریکا و اسرائیل طی جنگ ۴۰ روزه، علاوه بر علی خامنهای، رهبر سابق، دهها مقام سیاسی و فرمانده ارشد نظامی جمهوری اسلامی کشته شدند.
روز یکشنبه در سراسر ایران تعطیل اعلام شد
هیئت دولت جمهوری اسلامی روز شنبه اعلام کرد به دلیل «درخواستهای متعدد» استانهای کشور، روز یکشنبه ۱۴ تیر در سراسر ایران تعطیل رسمی خواهد بود.
پیش از این برای برگزاری مراسم تشییع علی خامنهای،رهبر جمهوری اسلامی، تنها تهران در روزهای شنبه، یکشنبه و سهشنبه تعطیل و روز دوشنبه در سراسر کشور تعطیل اعلام شده بود. قرار بود شهرهای قم و مشهد نیز بهترتیب در روزهای سهشنبه و پنجشنبه این هفته تعطیل باشند.
رسانههای ایران به نقل از هیئت دولت نوشتهاند در پی درخواستها برای «فراهم شدن امکان حضور مردم» استانهای مختلف در مراسم تشییع علی خامنهای، تعطیلی روز یکشنبه سراسری خواهد بود.
بر اساس اعلام ستاد برگزاری این مراسم، قرار است اقامه نماز بر پیکر رهبر سابق جمهوری اسلامی صبح روز یکشنبه در تهران برگزار شود.
گزارشها حاکی از اعمال تدابیر امنیتی شدید در تهران از صبح روز شنبه است. مراسم «ادای احترام» مسئولان داخلی و خارجی به پیکر علی خامنهای روز جمعه در مصلای تهران برگزار شده بود.
ترامپ میگوید بهدلیل تشییع خامنهای «یک هفته» به مقامات تهران فرصت داده است
دونالد ترامپ اعلام کرد بهدلیل مراسم تشییع جنازهٔ علی خامنهای، رهبر کشتهشدهٔ جمهوری اسلامی، «یک هفته» به مقامات تهران فرصت داده است.
رئیسجمهور آمریکا در سخنرانی خود در مراسم دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا که شامگاه جمعه ۱۲ تیر به وقت تهران برگزار شد، گفت: «ایران را بهشدت در هم کوبیدیم. آنها برای توافق بیتاباند. بهشدت میخواهند به توافق برسند. ما بهخاطر مراسم تشییع، یک هفته به آنها فرصت دادیم، چون آدمهای خوبی هستیم.»
آخرین مرحله از مذاکرات ایران و آمریکا روز دهم تیرماه در دوحه، پایتخت قطر، در قالب «مذاکرات فنی» برگزار شد. این مذاکرات با میانجیگری پاکستان و قطر برای اجرای تفاهمنامهٔ ایران و آمریکا انجام میشود.
رئیسجمهور آمریکا پس از برگزاری مذاکرات چهارشنبه از آن ابراز رضایت کرد و گفت این روند «بسیار خوب» پیش میرود.
حکومت ایران برای برگزاری مراسم تشییع جنازهٔ علی خامنهای بهطور گسترده در چندین شهر و بهمدت شش روز برنامهریزی کرده است، با این حال، هنوز مشخص نیست مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی که هنوز در انظار عمومی ظاهر نشده، در این مراسم حاضر خواهد شد یا نه.
واکنش تند تهران به بیانیهٔ مشترک بریتانیا و فرانسه درباره تنگه هرمز
در پی اعلام آمادگی بریتانیا و فرانسه برای همکاری با عمان و همچنین تشکیل یک مأموریت نظامی چندملیتی با هدف حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران هشدار داد که این آبراه «میدان نمایش نظامی قدرتهای فرامنطقهای نیست.»
کاظم غریبآبادی روز شنبه ۱۳ تیر، ایران را «قدرت مسئول و ضامن امنیت تنگه هرمز» خواند و نسبت به «هر حرکت نظامی در این آبراه حساس» هشدار داد.
او همچنین تأکید کرد که «امنیت هرمز با دولتهای ساحلی است» و افزود: «بحرانسازان مسئول پیامدهای ماجراجویی خود خواهند بود؛ این هشدار جدی است.»
این اظهارات در واکنش به بیانیهٔ مشترک کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، و امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، مطرح شده است. دو کشور روز شنبه اعلام کردند سلطاننشین عمان با همکاری برای تأمین امنیت کشتیرانی در آبهای سرزمینی خود در تنگهٔ هرمز موافقت کرده و لندن و پاریس نیز آمادهاند مأموریت نظامی چندملیتی گستردهتری را برای حمایت از آزادی کشتیرانی در این آبراه به اجرا بگذارند.
امانوئل مکرون همچنین اعلام کرده است که ناو هواپیمابر «شارل دوگل» به فرانسه بازخواهد گشت، اما تجهیزات مینروبی، دو ناوچه و یک هواپیمای گشت دریایی فرانسه در منطقه باقی میمانند تا در هماهنگی با شرکای این کشور به تأمین امنیت تردد کشتیها در تنگهٔ هرمز کمک کنند.
مراسم تشییع خامنهای آغاز شد؛ تدابیر شدید امنیتی در مصلای تهران
بامداد شنبه با باز شدن درهای مصلی تهران، مراسم تشییع جنازه علی خامنهای رسماً آغاز شد و تابوت رهبر پیشین جمهوری اسلامی و چهار عضو خانوادهاش در این محل برای بازدید هواداران حکومت در معرض دید قرار گرفت.
خبرگزاری فرانسه مینویسد که شامگاه جمعه، صدها تن از هواداران حکومت از پیش در بیرون مصلای بزرگ تهران منتظر بودند تا این مجموعۀ مذهبی صبح شنبه به روی آنان باز شود.
درحالی که شش روز برای انجام مراسم تشییع جنازه علی خامنهای برنامهریزی شده است، خبرگزاری فرانسه از اعمال تدابیر امنیتی شدید در تهران خبر داده و مینویسد که «راهها بسته شدهاند و انتظار میرود حریم هوایی نیز بسته شود.»
بنابر این گزارش، با استقرار نیروهای ضدشورش و برپا شدن موانع امنیتی، محل برگزاری مراسم تشییع علی خامنهای، رهبر کشتهشدهٔ جمهوری اسلامی، شامگاه جمعه «شبیه اردوگاهی مستحکم شده بود»؛ عملیات امنیتی گستردهای در سراسر اطراف محل مراسم اجرا شده و نیروهای مسلح در حالت آمادهباش کامل قرار دارند.
این گزارش میافزاید که برای نزدیک شدن به محل تشییع، بازرسیهای امنیتی سختگیرانه انجام میشود و ورود خودروها تا شعاع بیش از یک کیلومتر از محل مراسم ممنوع است.
همه راههای اطراف نیز شامگاه جمعه، چندین ساعت زودتر از زمان اعلامشده، بسته شد و همین موضوع برخی رانندگان را غافلگیر کرد.
پیکر رهبر کشتهشدهٔ جمهوری اسلامی تا روز دوشنبه برای وداع عمومی هوادارانش قرار خواهد داشت و در آن روز مراسم تشییع در تهران برگزار میشود. روز سهشنبه پیکر به مرکز حوزوی قم منتقل خواهد شد و روز چهارشنبه به شهرهای زیارتی شیعیان در کشور همسایه، عراق، میرود. سپس روز پنجشنبه برای تدفین به زادگاه خامنهای، یعنی مشهد فرستاده میشود.
دیگر بستگانی که در این حملات کشته شدند نیز خاکسپاری خواهند شد، از جمله نوۀ خردسال علی خامنهای.
این رویدادها بهویژه برای یافتن هرگونه نشانهای از پسر و جانشین خامنهای، یعنی مجتبی خامنهای، زیر ذرهبین قرار خواهد گرفت؛ کسی که یک هفته پس از کشته شدن پدرش به عنوان رهبر تعیین شد اما هنوز در انظار عمومی ظاهر نشده است.
مسئولانی که از جنگ جان سالم بهدر بردهاند، روز جمعه اندوه خود را نشان دادند؛ از جمله محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکنندۀ ارشد در گفتوگوها با آمریکا، که آشکارا اشک میریخت.
در میان مقامات ارشد ایرانی که برای ادای احترام حضور یافتند، احمد وحیدی نیز دیده میشد. او پس از کشته شدن فرماندۀ پیشین سپاه پاسداران در همان حملاتی که منجر به کشته شدن خامنهای شد، به عنوان رئیس این نهاد نظامی منصوب شده بود اما از آن زمان دیده نشده بود.
به گفته تقی رحمانی، فعال حقوق بشر و همسر نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، این مراسم طولانی با این هدف طراحی شده است تا نشان دهد که حکومت پس از جنگ «هنوز پابرجا» است و اقتدار خود را دوباره تثبیت میکند. او در گفتوگو با رادیو اروپای آزاد گفت که این مراسم همچنین تلاش خواهد کرد تا بر مرگ دهها هزار ایرانی بهدست حکومت خامنهای سرپوش بگذارد.
دوران حکومت خامنهای با سرکوب، ارعاب، بازداشتها و محدودیتهای شدید سیاسی و اجتماعی همراه بود، امری که سبب شد بخشی از ایرانیان از پایان یافتن فصل آخر این دوران حکومت استقبال کنند. استفاده خامنهای از زور علیه مردم خود، زندانی کردن چهرههای اپوزیسیون حتی در درون خودِ بدنه حاکمیت، و ابراز دشمنی علیه کشورهای مختلف، بهویژه ایالات متحده و اسرائیل، میراث او را به عنوان یک مستبد سختگیر و انعطافناپذیر شکل داد که کشورش را به سوی انزوای بینالمللی هدایت کرد.
در تازهترین مورد، نیروهای امنیتی در آغاز سال جاری سرکوب وحشیانهای را علیه اعتراضات بهراه انداختند که طی آن شمار بسیاری کشته و مجروح شدند.
محافظهکاران اروپایی در واشینگتن: تهدید ایران و جنگ اوکراین را نباید جدا دید
گروهی از قانونگذاران ارشد محافظهکار اروپا در آستانه نشست هفته آینده ناتو در واشینگتن تأکید کردند که حمایت از اوکراین و نگرانی درباره تهدیدهای جمهوری اسلامی، دو اولویت جداگانه یا رقیب نیستند.
این پیام در شرایطی مطرح میشود که پس از حملات نظامی اخیر آمریکا به تأسیسات هستهای ایران، نارضایتی دولت دونالد ترامپ از برخی متحدان اروپایی بهدلیل همراهی نکردن با بخشهایی از عملیات آمریکا، تنش تازهای در روابط دو سوی اقیانوس اطلس ایجاد کرده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هفته گذشته در بحرین گفته بود ایران «حتی تهدیدی جدیتر برای اروپا» نسبت به آمریکا است و از متحدانی انتقاد کرده بود که به گفته او، در زمینه استفاده آمریکا از پایگاههای نظامی در جریان عملیات علیه ایران «دردسر درست کردند». او روز ۴ تیر به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت امیدوار است این اختلافها حل شود، اما هشدار داد که چنین شکافهایی میتواند «ابری واقعی بر سر اتحاد ناتو» شکل بدهد.
آسیتا کانکو، نایبرئیس گروه محافظهکاران و اصلاحطلبان اروپا، روز ۱۱ تیر پس از دیدارهایی در واشینگتن به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت: «اوکراین برای ما بسیار مهم است و ایران هم همینطور.»
او با رد این برداشت که اروپا تهدیدهای ناشی از ایران را دستکم میگیرد، گفت جمهوری اسلامی از طریق نیروهای نیابتی و شبکههای مرتبط در اروپا نیز فعال است و افزود: «نمیتوانیم بگوییم فقط در یک جنگ میجنگیم و نه در جنگ دیگر.»
کانکو همچنین به نقش ایران در جنگ روسیه علیه اوکراین اشاره کرد و گفت ارسال پهپادهای شاهد به روسیه نشان میدهد که تهدیدهای ایران و روسیه از هم جدا نیستند.
اعضای این هیئت که در کاخ سفید، وزارت خارجه، وزارت دفاع و اندیشکدههای محافظهکار آمریکا دیدارهایی داشتند، گفتند هدفشان جلوگیری از تبدیل اختلاف بر سر ایران به شکافی بزرگتر در اتحاد فراآتلانتیک است.
آدام بیلان، یکی دیگر از اعضای هیئت، اذعان کرد که برای اروپاییها، اوکراین بهدلیل نزدیکی جغرافیایی اولویت بالاتری دارد، اما گفت متحدان باید بتوانند همزمان در چند بحران با یکدیگر همکاری کنند.
در همین حال، کریستن تیلور از شورای آتلانتیک به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت نشست ناتو ممکن است زیر سایه نارضایتی دولت ترامپ از رویکرد اروپا در قبال ایران قرار گیرد. به گفته او، عبور از این شکاف نیازمند آن است که آمریکا حمایت واقعی خود از اوکراین را تأیید کند و اروپا نیز حمایت روشنتری از اقدام آمریکا علیه ایران نشان دهد.
تحلیلگران مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی نیز میگویند اختلاف بر سر ایران، چالشی جدی برای ناتو است، اما همکاری نظامی و اطلاعاتی میان اعضای پیمان همچنان پابرجاست؛ بهویژه با توجه به تهدید درازمدت روسیه برای اروپا.
رهبران ناتو در نشست آنکارا قرار است برای اولین بار در سطح سران جلسهای ویژه را به بررسی چالشهای امنیتی و فرصتهای سیاسی در جبههٔ جنوبی این ائتلاف اختصاص دهند.
رهبران کشورهای ناتو از ایران خواهند خواست آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را رعایت کند
گردهمایی سران ناتو در آنکارا؛ نخستین نشست پس از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
ائتلاف تحت رهبری عربستان حوثیها را به «پاسخی بیسابقه» تهدید کرد
ائتلاف نظامی تحت رهبری عربستان سعودی بامداد شنبه ۱۳ تیر اعلام کرد در برابر هرگونه تلاش برای هدف قرار دادن این کشور، با «قاطعیت و نیرویی بیسابقه» واکنش نشان خواهد داد.
این هشدار ساعاتی پس از آن منتشر شد که حوثیهای یمن، همپیمان ایران، تهدید کردند در صورت ادامه آنچه «نقض حریم هوایی یمن» از سوی عربستان خواندند، فرودگاهها و منافع حیاتی این کشور در خشکی و دریا را هدف قرار خواهند داد.
سخنگوی نظامی حوثیها روز جمعه مدعی شد نیروهای این گروه با جنگندههای سعودی که قصد جلوگیری از فرود یک هواپیمای غیرنظامی ایرانی در فرودگاه صنعا را داشتند، مقابله کردهاند و تأکید کرد پروازهای میان صنعا و تهران ادامه خواهد یافت.
پیشتر، شبکه المسیره وابسته به حوثیها گزارش داده بود یک هواپیمای ایرانی روز جمعه برای انتقال هیئت رسمی این گروه به تهران بهمنظور شرکت در مراسم تشییع علی خامنهای در فرودگاه صنعا فرود آمده است.
ائتلاف تحت رهبری عربستان در بیانیه تازه خود تهدیدهای حوثیها را تلاشی برای منحرف کردن افکار عمومی از اقدامات این گروه در یمن دانسته و بر آمادگی خود برای پاسخ نظامی تأکید کرده است.
منبع:رادیو فردا