تصویری از دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در جریان مراسمی در کاخ سفید، پنج‌شنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵

یک مقام بلندپایه جمهوری اسلامی به شبکه خبری المیادین گفت با توجه به اینکه تنگه هرمز تنها در آب‌های سرزمینی ایران و عمان قرار دارد، گفت‌وگوها درباره تنگه هرمز نیز با «همسایه ابدی ایران، عمان»، در جریان است.

این مقام همچنین گفت: «دونالد ترامپ به دروغگویی عادت دارد و همچنان به‌جای پذیرش مسئولیت شکست تفاهم، دیگران را مقصر می‌داند.»

در ادامه مواضع متفاوت در جمهوری اسلامی درباره تعامل با آمریکا، هیات رییسه مجلس خبرگان با حمایت از مواضع مجتبی خامنه‌ای بر ادامه انتقام و خونخواهی تاکید کرده است. در مقابل، محمدجواد ظریف هشدار داده ادامه تنش و بسته ماندن تنگه هرمز می‌تواند به شکل‌گیری اجماع جهانی علیه تهران منجر شود.

گفت‌وگو با آرام حسامی، استاد علوم سیاسی، و علی شیرازی، عضو تحریریه ایران‌اینترنشنال

محسن رضایی، مشاور نظامی مجتبی خامنه‌ای، در گفت‌وگو با صداوسیما گفت: «در حال حاضر آتش‌بسی وجود ندارد، اما حملات ما معنادار است.» او افزود جمهوری اسلامی «به هیچ‌وجه» اجازه باز شدن کریدور دوم در تنگه هرمز را نخواهد داد و اگر آمریکا برای این منظور ناو یا نیروی نظامی وارد تنگه هرمز کند، آنها را هدف قرار خواهد داد.

رضایی همچنین گفت: «حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی پایگاه‌های آمریکا در کویت و اردن را هدف قرار داد، به تخلیه شمار زیادی از نیروهای آمریکایی از اربیل عراق انجامید و فرماندهی سنتکام را وادار کرد ابتدا از قطر به اردن و سپس به اسرائیل منتقل شود.»

رضایی افزود: جمهوری اسلامی آماده حمله به «سه نقطه در اوکراین» بود، اما پس از آنکه مقام‌های اوکراینی حمله به کشتی ایرانی را «اشتباهی» توصیف کردند، اجرای حمله متوقف شد.

رضایی در بخش دیگری از اظهارات خود گفت اقدامات دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ممکن است به جای پایان دادن به جنگ، «چاشنی‌های جنگ جهانی سوم» را آغاز کند. او افزود غرب آسیا بیش از اروپا ظرفیت آغاز جنگ جهانی سوم را دارد و خلیج فارس و تنگه هرمز، به دلیل اهمیت آن برای اقتصاد جهانی، می‌توانند به کانون چنین جنگی تبدیل شوند.

خبرگزاری دولتی قطر گزارش داد محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، با وزیران خارجه امارات متحده عربی، عربستان سعودی، کویت، عمان و بحرین به‌صورت تلفنی گفت‌وگو کرد.

ارتش اسرائیل در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد در همکاری با سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شین‌بت)، عدنان طه ابوالطیف و جلال صبیح، از فرماندهان شاخه نظامی حماس، در حمله یکشنبه ۱۱ مرداد به دیرالبلح کشته شدند. ارتش اسرائیل افزود ابوالطیف در حمله هفتم اکتبر به اسرائیل شرکت داشت و در طول جنگ نیز نقش فعالی ایفا کرده بود.

ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد این دو نفر در هفته‌های اخیر در حال برنامه‌ریزی حملاتی علیه نیروهای ارتش و شهروندان اسرائیلی بودند و در این حملات کشته شدند.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، دوشنبه در کاخ سفید گفت روند درگیری با جمهوری اسلامی «بسیار خوب» پیش می‌رود و «اتفاقات مهمی در جریان است». او افزود آمریکا آماده اجرای عملیاتی علیه جمهوری اسلامی بود، اما تهران تماس گرفت و پس از آن عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر نیز با واشینگتن تماس گرفتند. ترامپ گفت: «آنها نمی‌خواستند هدف حمله قرار بگیرند و خواستار مذاکره شدند.» او افزود: «پیش از سرنگونی جمهوری اسلامی می‌خواستم آخرین فرصت ممکن را به آنها بدهم.»

رییس‌جمهوری آمریکا گفت مذاکرات در حال پیشرفت است و قرار بود دوشنبه «ضربه‌ای بسیار سخت» به جمهوری اسلامی وارد شود؛ ضربه‌ای که ممکن بود «شدیدتر از هر حمله‌ای از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون» باشد.

ترامپ همچنین گفت این «آخرین فرصت» جمهوری اسلامی برای دستیابی به یک «توافق خوب» است و این موضوع به‌زودی تعیین تکلیف خواهد شد. او افزود مرحله نخست مذاکرات بر بازگشایی کامل تنگه هرمز متمرکز است و در مرحله بعد، گفت‌وگوها درباره «خلع سلاح هسته‌ای» جمهوری اسلامی انجام خواهد شد. ترامپ همچنین گفت: «اگر بتوانم با دادن این فرصت جان افراد زیادی را نجات دهم، این کار را خواهم کرد و به همین دلیل تحت فشار زمانی نیستم.»

دونالد ترامپ در پاسخ به اینکه آیا تهران حاضر خواهد بود آزادی کامل عبور و مرور در تنگه هرمز را دوباره برقرار کند، گفت: «باید این‌طور باشد. من اجازه نمی‌دهم آن‌ها پولی دریافت کنند یا هزینه‌ای تعیین کنند. اگر قرار باشد کسی هزینه‌ای دریافت کند، آن آمریکا خواهد بود، اما اصلا بحثی درباره دریافت هزینه وجود ندارد.»

علی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد، در گفت‌وگو با صداوسیما گفت: «دشمنان با جنگ ترکیبی اقتصاد جمهوری اسلامی را هدف گرفته‌اند، اما آرزوی زمین زدن اقتصاد کشور را به گور خواهند برد.»

او افزود دولت برای دو سال آینده «برنامه مقاومت» دارد و مردم نباید نگران چیزی باشند.

سنتکام در اقدامی غیرمعمول از تحلیل‌گران نظامی خواسته است ایده‌های خلاقانه و غیرمتعارف برای افزایش فشار بر جمهوری اسلامی ارائه کنند.

فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد امور دفاعی و امنیتی، گفت با توجه به محدودیت‌های جبهه نظامی، سنتکام در حال بررسی گزینه‌های تازه است که لزوما نظامی نیستند. او افزود این گزینه‌ها می‌تواند از حفظ ارتباط مردم ایران با جهان خارج تا بهره‌گیری از جنگ ترکیبی، شامل عملیات روانی و اقدامات غیرجنبشی، را در بر بگیرد.

جاناتان سایح، تحلیل‌گر مسائل خاورمیانه در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، گفت غیرقابل پیش‌بینی بودن دونالد ترامپ باعث تردید متحدان واشینگتن، از جمله اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس، درباره میزان حمایت آمریکا شده است.

او افزود همین ویژگی بر محاسبات جمهوری اسلامی نیز اثر بازدارنده دارد، زیرا مقام‌های تهران نمی‌دانند با چه واکنشی از سوی ترامپ روبه‌رو خواهند شد و این ابهام می‌تواند بخشی از راهبرد فشار واشینگتن بر تهران باشد.

علیرضا نامور حقیقی، تحلیل‌گر سیاسی، گفت میان مقام‌های جمهوری اسلامی و آمریکا ارتباط مستقیم برقرار است؛ هرچند جمهوری اسلامی آن را «تبادل پیام» و دونالد ترامپ «مذاکره» توصیف می‌کند. او افزود رد و بدل شدن پیام میان دو طرف قطعی است.

نامور حقیقی همچنین گفت قطر، عربستان سعودی و امارات نقش فعالی در میانجیگری میان تهران و واشینگتن داشته‌اند، زیرا نمی‌خواهند جنگ به زیرساخت‌ها و منافع اقتصادی کشورهای منطقه کشیده شود.

کاستاس منگاکیس، نماینده حزب محافظه‌کار پارلمان کانادا، در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال، خواستار «برخورد قاطع قضایی» و تغییر سیاست‌های مهاجرتی کانادا در پی انتقادها از سهل‌انگاری دولت در برابر نفوذ عوامل سپاه پاسداران شد. او تاکید کرد حفاظت از امنیت شهروندان باید در اولویت دولت قرار گیرد.

سنتکام، فرماندهی مرکزی ایالات متحده، با تاکید بر اینکه «نیروهای آمریکا همچنان به طور سختگیرانه محاصره آمریکا علیه ایران را اجرا می‌کنند»، اعلام کرد که از ابتدای آغاز محاصره دریایی سواحل و بنادر در جنوب ایران تاکنون ۴۴ کشتی تجاری مجبور به تغییر مسیر شده‌اند.

سنتکام همچنین اعلام کرد که دو کشتی از کار انداخته شده و دو کشتی دیگر مورد بازرسی قرار گرفته‌اند.

ارتش اسرائیل در شبکه اجتماعی ایکس نوشت محمود فتایر، از اعضای جهاد اسلامی، در حمله هوایی در دیرالبلح کشته شد. ارتش اسرائیل اعلام کرد، او در حمله هفتم اکتبر و در نگهداری روم برسلافسکی، گروگان اسرائیلی، نقش داشت و در مراسم تحویل شماری از گروگان‌ها نیز حضور یافته بود.

ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد فتایر در هفته‌های اخیر در حال برنامه‌ریزی حملاتی علیه نیروهای ارتش و شهروندان اسرائیلی بوده که در این حمله کشته شد.

سی‌بی‌اس نیوز به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داد با وجود اظهارات شب گذشته دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، درباره اینکه قرار است مذاکرات با جمهوری اسلامی بعدازظهر دوشنبه آغاز شود، هیچ «مذاکره جدید» یا مذاکرات متفاوتی برنامه‌ریزی نشده است.

بر اساس این گزارش، تنها همان گفت‌وگوهای جاری میان استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، جرد کوشنر و تیم مذاکره‌کننده آمریکایی با نمایندگان جمهوری اسلامی، از طریق میانجی‌ها ادامه دارد.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، روز دوشنبه در یک نشست خبری گفت تهران برنامه‌ای برای برگزاری گفت‌وگوی مستقیم با واشنگتن ندارد؛ اظهارنظری که خشم ترامپ را برانگیخت و رییس‌جمهوری آمریکا در پستی در تروث‌سوشال، رهبری جمهوری اسلامی را «دورو» خطاب کرد.

محمد کرمی، فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران، در بازدید از «مناطق عملیاتی» شمال‌غرب ایران گفت که نیروهای سپاه در صورت «خطای محاسباتی» دشمنان خارجی و گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی، این منطقه را به «گورستان» آنان تبدیل خواهند کرد.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در تروث سوشال نوشت رهبران جمهوری اسلامی «به شکلی باورنکردنی دورو» هستند. او افزود: «آنها درخواست برگزاری نشست می‌کنند؛ حتی التماس می‌کنند؛ مذاکرات آغاز می‌شود و نشست‌های بیشتری نیز برای آینده نزدیک برنامه‌ریزی می‌شود، اما هم‌زمان به‌طور علنی و با افتخار می‌گویند هیچ مذاکره‌ای در جریان نیست.»

ترامپ همچنین گفت: «هیچ چیز وارد ایران نمی‌شود، مگر آنکه آمریکا بخواهد، و هیچ چیز نیز وارد نخواهد شد، مگر اینکه توافقی حاصل شود یا تسلیم کامل صورت بگیرد.»

ترامپ گفت مقام‌های جمهوری اسلامی می‌گویند تنگه هرمز را با قدرت اداره خواهند کرد، در حالی که «این تنگه در حال حاضر به‌طور کامل تحت کنترل نیروی دریایی آمریکا و محاصره، یا آنچه برخی دیوار فولادین آمریکا می‌نامند، قرار دارد».

او افزود: «ایران چه بخواهد این را بپذیرد و چه نخواهد بپذیرد، ما در حال گفت‌وگو برای حل مشکلی هستیم که خود این کشور طی دهه‌ها ایجاد کرده است.»

رییس‌جمهوری آمریکا در پایان تاکید کرد: «موضوع بسیار ساده است؛ ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت.»