محسن رضایی کشورهای منطقه و منافع اقتصادی آمریکا را به حمله تهدید کرد
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، هشدار داد اگر فشار اقتصادی بر تهران ادامه یابد، حکومت ایران صادرات نفت کشورهای خلیج فارس، منافع اقتصادی آمریکا و کشورهای همراه واشینگتن را هدف قرار خواهد داد.
رضایی شنبهشب در گفتوگویی با صداوسیمای جمهوری اسلامی، بسته ماندن تنگه هرمز را به تغییر رفتار آمریکا مشروط کرد و گفت توافق احتمالی تهران و مسقط بر سر تعیین یک مسیر کشتیرانی، بهخودیخود به معنای بازگشایی این آبراه نیست.
او گفت: «تنگه هرمز بسته است و تا تغییر رفتار آمریکا و عمل به تعهداتش باز نخواهد شد.» به گفته رضایی، گفتوگوهای ایران و عمان بر تعیین مسیری در بخش میانی تنگه متمرکز است، اما این مسیر تنها زمانی قابل استفاده خواهد بود که تهران تصمیم به بازگشایی تنگه بگیرد.
این اظهارات در حالی بیان شد که گزارشهای اخیر از نزدیک شدن جمهوری اسلامی و عمان به تفاهمی درباره مدیریت رفتوآمد کشتیها حکایت دارد. خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داده است که حکومت ایران عملا پس از آغاز جنگ با آمریکا و اسرائیل در اسفند سال گذشته، رفتوآمد در تنگه هرمز را متوقف یا بهشدت محدود کرد؛ آبراهی که پیش از جنگ حدود یکپنجم نفت مورد معامله جهان از آن عبور میکرد. بنابر گزارشهای منتشر شده، مقامهای عمانی و ایرانی بر سر نقشه یک مسیر عبوری به تفاهم اولیه رسیدهاند، اما جزئیات مدیریت آن همچنان محل اختلاف است.
در پی محاصره دریایی بنادر، بارگیری نفت خام ایران به یکهفتم سطح پیش از جنگ سقوط کرد
رضایی در صریحترین بخش سخنانش کشورهای پیرامون ایران را تهدید کرد که در صورت پیوستن به کارزار اقتصادی آمریکا، از سوی تهران «دشمن» تلقی خواهند شد. او گفت جمهوری اسلامی به دنبال گسترش جنگ نیست، اما اگر کشورهای منطقه در «محاصره اقتصادی» ایران مشارکت کنند، منافع آنها را هدف قرار خواهد داد.
مقامات آمریکا در تازهترین اظهارات در دو هفته گذشته، از آغاز دور تازه کارزار «جنگ اقتصادی» علیه جمهوری اسلامی خبر دادند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، قرار است دوشنبه دوم شهریور جزییات تحریمهای برنامهریزیشده علیه جمهوری اسلامی را اعلام کند.
به گزارش رویترز، نشست خبری بسنت ساعت دو بعدازظهر به وقت شرق آمریکا در ساختمان وزارت خزانهداری برگزار خواهد شد. ترامپ پیشتر درباره پیامدهای اقتصادی برای هر کشوری که به گفته او «هر نوع راه نجاتی به ایران» ارائه کند، هشدار داده بود.
دبیر شورای عالی امنیت ملی حکومت ایران همچنین تهدید کرد که در صورت تداوم فشارها، ایران اجازه نخواهد داد «یک قطره نفت خلیج فارس از هیچ راهی خارج شود». این تهدید تنها به تنگه هرمز محدود نمیشود و میتواند اشارهای به احتمال حمله به خطوط لوله، پایانههای نفتی یا مسیرهای جایگزین صادرات انرژی در کشورهای منطقه باشد.
عربستان سعودی و امارات متحده عربی خطوط لولهای دارند که بخشی از نفت آنها را بدون عبور از تنگه هرمز به دریای سرخ و بندر فجیره منتقل میکند. برآورد اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان میدهد ظرفیت مجموع مسیرهای جایگزین این دو کشور حدود ۴.۷ میلیون بشکه در روز است؛ میزانی که تنها بخشی از صادرات معمول منطقه را پوشش میدهد.
فشار اقتصادی جدید آمریکا بار دیگر شکافها در جمهوری اسلامی بر سر ادامه جنگ را آشکار کرد
تهدیدات مقام ارشد جمهوری اسلامی در حالی مطرح شده است که کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، جمعه ۳۰ مرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت ارتش این کشور به انتقال بیش از ۱۵ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی از تنگه هرمز کمک کرده است؛ اقدامی که هدف آن حفظ جریان انرژی در بحبوحه تنشها با جمهوری اسلامی عنوان شده است.
رایت نوشت با احتساب انتقال نفت از طریق خطوط لوله، مجموع نفت و فرآوردههای خارجشده از منطقه به حدود ۲۰ میلیون بشکه رسیده است. به گفته او، میانگین هفتروزه نفتی که از تنگه هرمز خارج میشود، اکنون به بیش از هشت میلیون بشکه در روز رسیده است. وزیر انرژی آمریکا نوشت: «تردید نداشته باشید، به لطف نیروی دریایی آمریکا، نفت از تنگه هرمز در حال عبور است.»
دادههای شرکت اطلاعات کشتیرانی «کپلر» نشان میدهد این محاصره بارگیری نفت خام ایران را از حدود دو میلیون بشکه در روز پیش از جنگ به میانگین ۲۸۷ هزار بشکه در روز در ماه جاری میلادی کاهش داده است؛ رقمی معادل حدود یکهفتم سطح پیش از جنگ.
رضایی در تهدیدی جداگانه گفت جمهوری اسلامی تاکنون به «منافع اقتصادی آمریکا» حمله نکرده است، اما در صورت ادامه آنچه او «شرارت» خواند، چنین اقدامی در دسترس تهران خواهد بود. او درباره ماهیت یا محل این اهداف توضیحی نداد.
این مقام جمهوری اسلامی همچنین به نیروهای آمریکایی هشدار داد نیروی تازهای وارد منطقه نکنند، از مسیر جنوبی تنگه هرمز عبور نکنند و با گروههای مخالف جمهوری اسلامی جلسه برگزار نکنند. رضایی گفت تهران «به این اقدامات حمله خواهد کرد». مسیر جنوبی مورد اشاره او در امتداد سواحل عمان قرار دارد و آمریکا در ماههای گذشته کوشیده است با نظارت هوایی و نظامی، عبور کشتیها از آن را تسهیل کند.
بر اساس کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره حقوق دریاها، کشتیها و هواپیماهای همه کشورها در تنگههای مورد استفاده برای کشتیرانی بینالمللی از حق «عبور ترانزیتی» برخوردارند و کشورهای ساحلی نباید مانع این عبور شوند. تهدید به حمله به کشتیها یا مشروط کردن عبور آنها به تصمیم یک کشور ساحلی، با این اصل حقوقی تعارض دارد.
رضایی در بخش دیگری از سخنانش گفت راهبرد دفاعی و دیپلماتیک جمهوری اسلامی پس از جنگ تغییر خواهد کرد. او با اشاره به انتصاب فرماندهان باتجربه گفت تهران آموختههای «یک سال گذشته» را در نبرد بعدی به کار خواهد گرفت و «جنگ آینده» با آنچه او «جنگ سوم» نامید متفاوت خواهد بود.
آمریکا عبور نفت از تنگه هرمز را تسهیل میکند و فشار اقتصادی بر ایران را افزایش میدهد
او همچنین از مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، تمجید کرد و مدعی شد که او با وجود از دست دادن اعضای خانوادهاش، کشور را در جریان جنگ «قدرتمندانه» اداره کرده است. رضایی که پیشتر فرمانده سپاه پاسداران و مشاور نظامی رهبر جمهوری اسلامی بود، بهتازگی به دبیری شورای عالی امنیت ملی منصوب شده است. او اندکی پیش از انتصابش نیروهای آمریکایی را به وارد آمدن «تلفات جدی» تهدید کرده بود.
رضایی بدون ارائه مدرک گفت جنگ اخیر حدود هزار و ۲۰۰ نفتکش را از چرخه تجارت جهانی خارج کرده و موجب افزایش چندبرابری هزینه حملونقل شده است. او همچنین مدعی شد دو سوم مردم آمریکا با «جنگ دونالد ترامپ علیه ایران» مخالفاند. این ارقام در جریان مصاحبه با منبع مستقل یا داده مشخصی پشتیبانی نشد.
سخنان رضایی نشان میدهد جمهوری اسلامی میکوشد کنترل تردد در تنگه هرمز را به اهرمی برای کاهش فشارهای آمریکا تبدیل کند. بااینحال، تهدید همزمان کشتیرانی، زیرساختهای جایگزین صادرات نفت، منافع اقتصادی آمریکا و کشورهای منطقه، خطر گسترش درگیری فراتر از تنگه هرمز را افزایش میدهد.
بلغارستان پس از تهدید جمهوری اسلامی هواپیماهای سوخترسان آمریکایی را از خاک خود خارج کرد
یک هواپیمای سوخترسان آمریکایی، بوئینگ استراتوتانکر، در این تصویر نمایش داده شده است.
اعلام خبر خروج هواپیماهای سوخترسان آمریکایی پس از آن صورت میگیرد که گزارشهایی مبنی بر آن منتشر شد که جمهوری اسلامی حمله به اهداف آمریکایی در بلغارستان و قبرس را، در صورت تشدید دوباره تنشها با واشینگتن، بررسی کرده است.
این دو هواپیمای سوخترسان ۳۱ تیر ماه در پایگاه هوایی بزمر در بلغارستان مستقر شده بودند. هواپیمای سوخترسان KC-135 قابلیت سوخترسانی هوایی به جنگندهها را دارد و از این نوع هواپیما در عملیات مرتبط با حملات به جمهوری اسلامی استفاده شده است.
بلغارستان تاکید کرده بود که این هواپیماها صرفا برای ماموریتهای آموزشی در حریم هوایی متحدان در بلغارستان مستقر شدهاند و در حملات جاری علیه جمهوری اسلامی نقشی ندارند.
با این حال تهران به استقرار این هواپیماها واکنش تندی نشان داد و بلغارستان را به مشارکت در آنچه «تجاوز و جنایات جنگی» خواند متهم کرد؛ اتهامی که دولت بلغارستان آن را رد کرد.
کمیسیون دفاع پارلمان بلغارستان با استقرار جنگندههای آمریکا در این کشور موافقت کرد
فایننشال تایمز اوایل این هفته گزارش داده بود که جمهوری اسلامی در صورت ازسرگیری تشدید درگیریهای نظامی با واشینگتن، حمله به پایگاهها یا نیروهای آمریکا در جنوب شرقی اروپا را بررسی کرده و بهطور مشخص از بلغارستان و قبرس نام برده است.
آمریکا هنوز به اظهارات وزیر دفاع بلغارستان درباره خروج هواپیماهای سوخترسان واکنشی نشان است.
استویانوف گفت صوفیه «هیچ اطلاعاتی درباره تهدید مستقیم علیه امنیت ملی» بلغارستان دریافت نکرده و دولت این کشور اقدامات خود را بهطور کامل با واشینگتن هماهنگ کرده است.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که تنش میان جمهوری اسلامی و آمریکا همچنان بالاست و مذاکرات دو طرف عملا متوقف شده است.
دونالد ترامپ تاکنون از اجرای تهدیدهای خود برای حمله به زیرساختهای انرژی در ایران خودداری و در عوض به سمت راهبرد تشدید فشار اقتصادی حرکت کرده است.
ترامپ در کنار محاصره دریایی که صادرات نفت ایران را محدود کرده، وعده داده است اقدامات اقتصادی «بیسابقهای» را اعمال کند که انتظار میرود شامل تحریمهای ثانویه علیه کشورهایی باشد که به تجارت با ایران ادامه میدهند. قرار است اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز دوشنبه جزئیات این اقدامات را اعلام کند.
-
آمریکا عبور نفت از تنگه هرمز را تسهیل میکند و فشار اقتصادی بر ایران را افزایش میدهد
ایران که اقتصادش پس از دو جنگ در فاصله یک سال بهشدت آسیب دیده، با وجود افزایش فشار اقتصادی همچنان هشدارهای تندی صادر میکند. در عین حال مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران که در ساختار جمهوری اسلامی چهرهای نسبتاً میانهرو محسوب میشود، بار دیگر خواستار پایان جنگ شد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، شنبه در واکنش به اعلام تحریمهای اقتصادی جدید آمریکا علیه جمهوری اسلامی گفت این اقدامات فراتر از ادامه «جنگ اقتصادی» تلاشی برای اعمال حاکمیت فراسرزمینی آمریکا بر دیگر کشورهای عضو سازمان ملل متحد است.
بقائی گفت هیچ کشوری حق ندارد بانکها، شرکتها یا فرودگاههای کشورهای دیگر را وادار کند از تجارت با کشوری ثالث خودداری کنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی همچنین گفت همراه شدن تحریمهای اقتصادی با محاصره دریایی، حاکمیت دیگر کشورها را تحت تاثیر قرار میدهد.
او هشدار داد پذیرش چنین اقداماتی میتواند به «فرسایش کامل حاکمیت ملی» منجر شود.
با آنکه مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی تاکید کرده است که اکنون زمان پایان دادن به جنگ است، مقامهای نظامی جمهوری اسلامی بار دیگر بر رویکرد تهاجمی خود تاکید کردند.
-
فشار اقتصادی جدید آمریکا بار دیگر شکافها در جمهوری اسلامی بر سر ادامه جنگ را آشکار کرد
ادامه تهدیدهای لفظی
حسین طائب، رییس سازمان بسیج مستضعفین، شنبه ۳۱ مرداد درباره احتمال ازسرگیری مذاکرات هشدار داد و گفت: «ملت ایران فریب این بازگشت ظاهری به مذاکره را نخورد.»
طائب در مراسم «تکریم فعالان مساجد کشور» گفت: «دشمن در سند تفاهم متعهد شده بود در بازه ۶۰ روزه به تعهدات خود عمل کند، تهدید نکند، به محور مقاومت حمله نداشته باشد و مدیریت تنگه هرمز را به ایران بسپارد؛ اما هیچیک از این تعهدات را نپذیرفت و بار دیگر به نقض عهد و فشار روی آورد.»
علی عبداللهی، رییس جدید ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، جمعه هشدار داد تهران در برابر هرگونه «محاسبه اشتباه یا تهدید دشمن»، پاسخهایی «انقلابی، کوبنده، پشیمانکننده و ویرانگر» خواهد داد.
تلویزیون دولتی ایران شنبه تصاویری از بازدید عبداللهی از مکانی که «کارخانه زیرزمینی تولید موشکهای بالستیک» معرفی شد، پخش کرد.
رسانههای ایران گفتند او در این بازدید آخرین تحولات در زمینه تولید تسلیحات داخلی را بررسی کرده است. عبداللهی گفت این کارخانه اکنون تجهیزاتی با توانایی، کیفیت و کمیت بیشتر از گذشته تولید میکند.
مجید ابنالرضا، سرپرست وزارت دفاع جمهوری اسلامی، نیز ادعای مشابهی مطرح کرد و گفت صنایع دفاعی کشور با وجود حملات اسرائیل و آمریکا و تحریمها توانستهاند خطوط اصلی تولید را حفظ کنند.
چرا در منطق امنیتی جمهوری اسلامی، عقبنشینی پرهزینهتر است؟
او گفت ایران در شرایط جنگی سامانههای تهاجمی و دفاعی جدیدی را به کار گرفته و در برابر فشارها تسلیم نخواهد شد.
یحیی رحیمصفوی، دستیار و مشاور عالی رهبر جمهوری اسلامی، در بیانیهای به مناسبت «روز صنعت دفاعی» نوشت در صورت وقوع هر تهدیدی، پاسخ جمهوری اسلامی «انفعالی» نخواهد بود و حملهای «پیشدستانه، مقتدرانه و محاسبهشده» انجام خواهد داد.
رحیمصفوی آمادگی رزمی نیروهای مسلح را وابسته به تامین بهموقع تجهیزات و سامانههای دفاعی مبتنی بر فناوریهای روز دانست.
او نوشت: «در لحظه وقوع هر تهدیدی، واکنش ایران مقتدر نه واکنشی انفعالی، بلکه پاسخی پیشدستانه، مقتدرانه و محاسبهشده باشد که دشمن را از هرگونه تصور تعرض، حتی در خیال خود، بازدارد.»
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، نیز شنبه گفت: «در راهبردهای دفاعی ما تکامل رخ داده و از زمان جنگ مدام در حال تکامل دفاعی-سیاسی هستیم و بعد از چندین بار مذاکره و بدعهدی آمریکا، باید در رفتار دیپلماتیک جمهوری اسلامی با دنیا اصلاحاتی انجام شود.»
رضایی ادامه داد: «ایران امروز، ایران قبل از جنگ نیست؛ این قضیه درباره آمریکای پرمدعا هم صدق میکند و تصویر آمریکای صلحخواه و بزککرده، در ذهن جوانان عوض شده است.»
او افزود: «هم در اداره جنگ هم در دیپلماسی و هم در مسائل سیاسی-اجتماعی تحول خواهیم داشت و توانهای جدیدی به صحنه خواهند آمد.»
واشینگتنپست: جمهوری اسلامی ممکن است پیش از انتخابات آمریکا به دنبال «غافلگیری اکتبر» باشد
رضایی همچنین گفت: «همه تجارب یکسال گذشته را حتما در نبرد آینده به کار خواهیم گرفت و حتما جنگ آینده متفاوت از جنگ سوم خواهد شد.»
تلاش برای احیای دیپلماسی
در همین حال تلاشها برای احیای مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا ادامه دارد. بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، شنبه با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، درباره تلاشها برای کاهش تنش و بازگشت به مسیر دیپلماتیک گفتوگو کرد.
به گفته وزارت امور خارجه مصر، گفتوگوها همچنین شامل مذاکرات عمان و ایران درباره تردد در تنگه هرمز و تلاش برای احیای تفاهمنامه ایران و آمریکا بود که در ماه ژوئن امضا شد اما بعدا فروپاشید.
محمدباقر قالیباف نیز گفت تهران «پیامهای زیادی» از کشورهای همسایه درباره ترتیبات امنیتی جدید و همکاریهای اقتصادی دریافت کرده است.
او خواستار ایجاد آنچه «نظم منطقهای واقعی و مستقل» بدون حضور آمریکا توصیف کرد، شد.
ترامپ اما روز جمعه گفت هیچ پیشرفتی در مذاکرات حاصل نشده است. او به خبرنگاران گفت: «آنها خیلی مایلند توافق کنند، اما به نظر من هنوز آماده انجام توافق درست نیستند.»
منبع:ایران اینترنشنال