بلومبرگ: واشینگتن بهدنبال ارجاع پرونده هستهای تهران به شورای امنیت است
پایگاه خبری بلومبرگ گزارش داد ایالات متحده قصد دارد در نشست این هفته شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین، پیشنهاد ارجاع پرونده هستهای جمهوری اسلامی به شورای امنیت سازمان ملل متحد را مطرح کند.
بلومبرگ دوشنبه ۱۶ شهریور نوشت که بر اساس پیشنویس دو صفحهای قطعنامه آمریکا که آن را مشاهده کرده است، واشینگتن از جمهوری اسلامی میخواهد «فورا موارد عدم پایبندی خود را برطرف کند» و اجازه انجام بازرسیهای لازم را برای اطمینان از «عدم انحراف مواد هستهای»، بدهد.
به گزارش بلومبرگ، بازرسان آژانس طی ۱۵ ماه گذشته نتوانستهاند موجودی اورانیوم جمهوری اسلامی را بررسی و محل ذخایر اورانیوم با غنای نزدیک به سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای را تایید کنند.
آژانس همچنین اعلام کرد نتوانسته است فعالیتهای جمهوری اسلامی را «در یک سایت مستحکم کوهستانی در جنوب تاسیسات اصلی غنیسازی نطنز» راستیآزمایی کند.
از سوی دیگر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هفته گذشته از احتمال حملات تازه به تاسیسات هستهای واقع در اعماق زمین خبر داد و گفت ممکن است آمریکا «خیلی زود» کوه کلنگ گزلا را هدف قرار دهد.
کوه کلنگ گزلا در استان اصفهان و در حدود دو کیلومتری جنوب تاسیسات هستهای نطنز قرار دارد.
موسسه علوم و امنیت بینالملل با بررسی تصاویر ماهوارهای، این سایت را مجموعهای بهشدت مستحکم توصیف کرده است که دو شبکه تونلی در اعماق زمین را در بر میگیرد.
گروسی: تهران همکاری با آژانس را به توافق سیاسی با آمریکا مشروط کرده است
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال اعلام کرد مقامهای جمهوری اسلامی همکاری با آژانس را به دستیابی به توافقی سیاسی با آمریکا منوط کردهاند.
بازرسان آژانس هنوز امکان بازگشت به تاسیسات آسیبدیده اصفهان، فردو و نطنز را به دست نیاوردهاند.
گروسی ۱۶ شهریور در نشستی خبری در حاشیه اجلاس شورای حکام در وین گفت: «هیچ تعاملی [میان آژانس و تهران] وجود ندارد، اطلاعاتی در اختیار ما قرار نمیگیرد و به ما گفته شده است تا زمانی که در مذاکرات سیاسی گستردهتر پیشرفتی حاصل نشود، همکاری نخواهند کرد.»
او این رویکرد را غیرقابل قبول دانست و افزود: «ما این منطق را نمیپذیریم. ایران همچنان عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای است و تعهداتی دارد. این تعهدات از میان نمیروند.»
نشست دورهای شورای حکام آژانس از ۱۶ تا ۲۰ شهریور در وین برگزار میشود.
۱۳ شهریور، خبرگزاری رویترز به نقل از منابع دیپلماتیک گزارش داد ایالات متحده و تروئیکای اروپایی در پی آن هستند که زمینه را برای ارجاع دوباره پرونده هستهای حکومت ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد بهدلیل نقض تعهدات منع اشاعه فراهم کنند.
بر اساس این گزارش، آمریکا به همراه فرانسه، بریتانیا و آلمان میکوشند اعضای شورای حکام را برای تصویب قطعنامهای در این زمینه در نشست وین متقاعد کنند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۶ شهریور تلاش کشورهای اروپایی برای ارجاع دوباره پرونده هستهای تهران به شورای امنیت را «بسیار نامعقول و نشانه بدنیتی» خواند.
او گفت تهران برای مقابله با این اقدام احتمالی «تدابیر لازم» را در نظر خواهد گرفت، اما درباره جزییات آن توضیحی نداد.
نگرانی جدی آژانس درباره برنامه هستهای تهران
گروسی ۱۶ شهریور در بیانیه آغازین خود خطاب به شورای حکام هشدار داد ممانعت جمهوری اسلامی از دسترسی بازرسان به تاسیسات هستهای ایران، از منظر اشاعه هستهای «نگرانی جدی» ایجاد کرده است و باید فورا برطرف شود.
او گفت این نهاد از وضعیت ذخایر اورانیوم موجود در تاسیسات آسیبدیده در جنگ ۱۲ روزه اطلاعی ندارد.
گروسی افزود: «نبود اطلاعات درباره این تاسیسات و مواد هستهای مرتبط با آنها و همچنین ناتوانی ما در انجام فعالیتهای راستیآزمایی در این مراکز، از منظر اشاعه هستهای مایه نگرانی جدی است.»
او بازگشت به دیپلماسی و ازسرگیری مذاکرات را برای حلوفصل پرونده هستهای جمهوری اسلامی ضروری دانست و تاکید کرد آژانس آماده حمایت از تلاشها در این زمینه است.
در جریان جنگ ۱۲ روزه، سه سایت هستهای نطنز، فردو و اصفهان هدف حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفتند.
رویترز ۱۰ شهریور با استناد به گزارشهای محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی خبر داد در روابط تهران و این نهاد پیشرفتی حاصل نشده و بازرسان همچنان نتوانستهاند به سایتهای هستهای بمبارانشده در جنگ ۱۲ روزه بازگردند.
پیش از این حملات، آژانس برآورد کرده بود حکومت ایران حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد؛ سطحی که با غنای حدود ۹۰ درصدی مورد نیاز برای تولید اورانیوم با درجه تسلیحاتی فاصله چندانی ندارد.
آژانس خواستار «همکاری سازنده» تهران شد
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ادامه اعلام کرد جمهوری اسلامی نه اطلاعاتی درباره وضعیت مواد و تاسیسات هستهای اعلامشده در اختیار این نهاد قرار داده و نه امکان دسترسی بازرسان به این مراکز را فراهم کرده است.
گروسی تاکید کرد بیش از یک سال است که آژانس امکان دسترسی به تاسیسات هستهای ایران و راستیآزمایی ذخایر اورانیوم با غنای پایین و اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد را از دست داده است.
به گفته او، این محدودیتها مانع از آن شده است که آژانس مسئولیتهای پادمانی خود را در قبال تاسیسات ایران انجام دهد.
گروسی افزود به همین دلیل، قادر نیست درباره اجرای مفاد قطعنامههای شورای امنیت و قطعنامههای شورای حکام در نوامبر ۲۰۲۵ و ژوئن ۲۰۲۶ گزارش دهد.
مدیرکل آژانس از تهران خواست «همکاری سازندهای» با این نهاد داشته باشد و به تعهدات خود در چارچوب معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای، انپیتی، عمل کند.
شورای حکام طی یک سال گذشته دو قطعنامه تصویب کرده و در آنها از حکومت ایران خواسته است موجودی اورانیوم غنیشده خود را اعلام کند و دسترسی کامل آژانس برای راستیآزمایی این ذخایر را فراهم آورد.
ایران تنها کشوری است که بدون برخورداری از سلاح هستهای، اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنی میکند.
منبع:ایران اینترنشنال