پاکستان، عربستان سعودی، ترکیه و مصر، چهار کشور موسوم به گروه «آر۴»، یکشنبه ۱۹ مهر در بیانیه‌ای مشترک حملات حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی به عربستان سعودی را به‌شدت محکوم کردند و خواستار توقف فوری و بدون قیدوشرط این حملات شدند.

این چهار کشور با اشاره به حملات مرگبار به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض، حوثی‌ها را مسوول کامل پیامدهای این حملات و هرگونه تهدید علیه صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی دانستند.

در این بیانیه، حملات حوثی‌ها نقض آشکار قوانین بین‌المللی و حاکمیت عربستان سعودی توصیف شده و چهار کشور بر حمایت کامل از اقدامات قانونی ریاض برای مقابله با این حملات و جلوگیری از تکرار آنها تاکید کرده‌اند.

این موضع‌گیری پس از حملات موشکی حوثی‌ها به فرودگاه ریاض در روزهای ۱۸ و ۱۹ مهر صورت گرفت که ده‌ها کشته و زخمی بر جای گذاشت و نگرانی‌ها درباره گسترش درگیری‌های منطقه‌ای را افزایش داد.

رویترز گزارش داد اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) یکشنبه ۱۹ مهر به شرکت‌های هواپیمایی آمریکایی هشدار داد هنگام پرواز به مقصد عربستان سعودی یا عبور از حریم هوایی این کشور، به دلیل تهدیدهای امنیتی ناشی از فعالیت‌های نظامی و اختلال در سامانه‌های ناوبری احتیاط کنند.

این هشدار که تا ۱۹ آذر اعتبار دارد، پس از حملات روزهای شنبه و یکشنبه به فرودگاه بین‌المللی ریاض صادر شد. به گزارش رویترز، حمله روز شنبه ۱۳ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جای گذاشت.

اداره هوانوردی آمریکا اعلام کرد: «این تهدیدها ممکن است برای هواپیماها در تمام ارتفاعات، از جمله هنگام عبور از حریم هوایی، نزدیک شدن برای فرود و برخاستن، خطر ایجاد کنند.»

این هشدار در شرایطی صادر شده که حملات حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی به فرودگاه‌ها و زیرساخت‌های عربستان سعودی افزایش یافته و نگرانی‌ها درباره امنیت پروازهای غیرنظامی در منطقه تشدید شده است.

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) اعلام کرد یک نفتکش در نزدیکی لنگرگاه بندر صحار عمان هدف حمله یک شناور سطحی بدون سرنشین قرار گرفته است.

این سازمان در اطلاعیه‌ای که شنبه ۱۹ مهر منتشر شد، اعلام کرد پس از دریافت تاییدیه درباره برخورد شناور بدون سرنشین با نفتکش، طبقه‌بندی این حادثه را به «حمله» تغییر داده است.

مقام‌های محلی در حال کمک به تخلیه خدمه نفتکش هستند و هنوز اطلاعاتی درباره میزان خسارت و پیامدهای زیست‌محیطی این حمله منتشر نشده است.

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا از کشتی‌های عبوری خواست با احتیاط تردد کنند و هرگونه فعالیت مشکوک را گزارش دهند.

بر اساس اطلاعات تکمیلی منتشرشده، نفتکش هدف حمله «پترو دلفین» نام دارد. سارباناندا سونوال، وزیر کشتیرانی هند، اعلام کرد از ۱۱ خدمه هندی این نفتکش، ۹ نفر نجات یافته‌اند و دو نفر همچنان مفقودند. نیروهای گارد ساحلی عمان عملیات جست‌وجو و نجات را ادامه می‌دهند.

این حمله در شرایطی رخ داده که هم‌زمان با جنگ جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل، حملات به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز و دریای عمان افزایش یافته و تردد دریایی در منطقه به‌شدت کاهش یافته است.

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در حساب ایکس خود نوشت که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، تحت تاثیر بنیامین نتانیاهو و با تصور تسلط بر ایران، جنگی را آغاز کرد که به گفته او از بزرگ‌ترین اشتباهات نظامی تاریخ است.

رضایی همچنین گفت که ناوگان دریایی آمریکا در بازگشایی تنگه هرمز ناکام مانده و واشینگتن پس از این ناکامی به قاچاق روی آورده است. او این وضعیت را نشانه تضعیف جایگاه ارتش آمریکا دانست.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که آمریکا محاصره دریایی بنادر ایران را ادامه می‌دهد و صادرات نفت جمهوری اسلامی به‌شدت کاهش یافته است. بر اساس داده‌های لویدز لیست، ظاهرا در ماه سپتامبر هیچ محموله نفت خامی در ایران بارگیری نشده است.

عربستان سعودی هم‌زمان با تشدید تنش‌های منطقه‌ای، همکاری‌های خود در حوزه انرژی را با سوریه، قطر، کویت و مصر گسترش داده است.

بانک مرکزی سوریه اعلام کرد نخستین اعتبارنامه بانکی برای تسهیل معامله فرآورده‌های نفتی میان شرکت نفت سوریه و آرامکوی عربستان صادر شده است.

هم‌زمان، عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان، سه تفاهم‌نامه با قطر، کویت و مصر امضا کرد. توافق با قطر شامل همکاری در حوزه نفت، گاز طبیعی و پتروشیمی و بررسی توسعه خطوط لوله انتقال و صادرات انرژی است.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که تنش‌های منطقه‌ای، از جمله درگیری‌های مرتبط با جمهوری اسلامی و حوثی‌های یمن، نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی در خاورمیانه را افزایش داده است.

وزارت خارجه عربستان سعودی اعلام کرد فیصل بن فرحان، وزیر خارجه این کشور، در تماسی تلفنی عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی با او، درباره تشدید تنش‌های اخیر در منطقه و تلاش‌های مرتبط گفت‌وگو کرده است.

وزارت خارجه جمهوری اسلامی نیز گزارش داد که عراقچی در این تماس با ابراز نگرانی از افزایش تنش‌های منطقه‌ای گفته که ادامه رویکرد نظامی و بی‌توجهی به راه‌حل‌های سیاسی، وضعیت موجود را پیچیده‌تر خواهد کرد.عراقچی همچنین بر آمادگی تهران برای کمک به برگزاری گفت‌وگو میان عربستان سعودی و حوثی‌های یمن تاکید کرده.

گفت‌وگوی عراقچی و فیصل بن فرحان در شرایطی انجام شد که درگیری‌ها میان عربستان سعودی و حوثی‌های یمن شدت گرفته است.

رویترز یکشنبه ۱۹ مهر گزارش داد حملات حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، ده‌ها کشته‌ و صدها زخمی بر جای گذاشته و حمله دیگری نیز به یکی از پایانه‌های این فرودگاه آسیب رسانده است.

نجات بهرامی، تحلیل‌گر سیاسی، گفت تهدیدهای مقام‌های جمهوری اسلامی، از جمله علیه مراکز داده و هوش مصنوعی آمریکا، دیگر صرفا مصرف داخلی ندارد و با هدف ایجاد ترس، تردید و ابهام در محاسبات واشینگتن مطرح می‌شود.

او افزود جمهوری اسلامی پس از از دست دادن فرصت‌های متعدد برای عادی‌سازی رفتار خود، به قمارهای خطرناک روی آورده است. به گفته بهرامی، در صورت شکل‌گیری درگیری تازه میان جمهوری اسلامی، آمریکا و اسرائیل، تاسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی می‌تواند یکی از اهداف اصلی حمله باشد.

ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی در یمن، از رهگیری و انهدام یک پهپاد در شرق عربستان سعودی خبر داد.

این خبر شامگاه یک‌شنبه ۱۹ مهر در حساب رسمی سخنگوی ائتلاف در شبکه ایکس منتشر شد.

در این اطلاعیه جزئیاتی درباره مبدا پرتاب پهپاد، هدف احتمالی آن و خسارت‌های احتمالی ارائه نشده است.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، شامگاه یکشنبه ۱۹ مهر نشستی با مقام‌های ارشد امنیتی برگزار کرد که موضوع ایران نیز در دستور کار آن قرار داشت. به گزارش شبکه ۱۳ اسرائیل، این نشست از روز گذشته برنامه‌ریزی شده بود و در پی اظهارات دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا، درباره احتمال اقدام نظامی علیه ایران برگزار شد.
بنابر ارزیابی مقام‌های اسرائیلی، در صورت حمله آمریکا، تهران ممکن است در واکنش، اسرائیل را هدف قرار دهد.
در همین حال، ارتش اسرائیل خود را برای سه سناریو آماده می‌کند: حمله مستقل به ایران، عملیات مشترک با آمریکا و مقابله با حملات احتمالی موشکی ایران.
یک افسر ارشد ارتش اسرائیل در گفت‌وگو با شبکه ۱۳ گفت: «از زمان پایان عملیات «غرش شیران» در این مدت فراز و نشیب‌هایی در هماهنگی با آمریکا وجود داشته است.»
او با تاکید بر سطح بالای آمادگی ارتش افزود: «ما در آماده‌باش بالایی قرار داریم و همواره برای احتمال غافلگیری یا محاسبه اشتباه از سوی ایران آماده‌ایم؛ ایرانی‌ها نیز اخبار را دنبال می‌کنند.»
این افسر ارشد افزود که گفت‌وگوها و هماهنگی‌های میان ارتش‌های اسرائیل و آمریکا همچنان در سطح خوبی قرار دارد.

دبیرخانه شورای وزیران کشورهای عربی، یک‌شنبه ۱۹ مهر در بیانیه‌ای حمله «تروریستی» حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در شهر ریاض را به‌شدت محکوم کرد.
این دبیرخانه با محکوم کردن این اقدام «تروریستی عمدی و تداوم رفتارهای تجاوزکارانه حوثی‌ها» که غیرنظامیان و تأسیسات غیرنظامی در عربستان سعودی را هدف قرار می‌دهند، بر ضرورت اتخاذ مواضعی قاطع در برابر این اقدامات جنایتکارانه و پاسخگو کردن عاملان آن تاکید کرد.
دبیرخانه شورای وزیران کشور عرب همچنین بار دیگر حمایت کامل خود را از تمامی اقدامات عربستان سعودی برای حفظ امنیت، ثبات، امکانات و منافع این کشور و تامین امنیت شهروندان و افراد مقیم در خاک آن اعلام کرد.

سازمان هواپیمایی کشوری عربستان سعودی یک‌شنبه ۱۹ مهر اعلام کرد فرودگاه بین‌المللی ملک فهد در دمام، شامگاه یک‌شنبه هدف حمله قرار گرفته است.
این سازمان اعلام کرد بررسی میزان خسارات و اطمینان از ایمنی تاسیسات فرودگاه با همکاری نهادهای مسئول ادامه دارد.

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا، یک‌شنبه ۱۹ مهر اعلام کرد گزارشی از وقوع حادثه‌ای مربوط به یک نفتکش در نزدیکی محل لنگرگیری کشتی‌ها در صحار عمان دریافت کرده است.

این سازمان افزود که در زمان انتشار گزارش، وضعیت خدمه نفتکش، میزان خسارات و پیامدهای زیست‌محیطی این حادثه مشخص نبود.
در همین حال وزیر کشتیرانی هند نیز در شبکه ایکس اعلام کرد یک نفتکش حامل ۱۱ ملوان هندی، یک‌شنبه ۱۹ مهر در نزدیکی بندر صحار عمان هدف حمله پهپادی قرار گرفت.

نیروی دریایی سپاه پاسداران، یک‌شنبه ۱۹ مهر اعلام کرد یک سوپرنفتکش حامل نفت خام که قصد داشت از مسیر جنوبی تنگه هرمز خارج شود، پس از ورود به مسیر با «مین دریایی» برخورد کرده است.
سپاه پاسداران در بخشی از بیانیه خود عنوان کرد این نفتکش با خاموش‌کردن سامانه‌های ناوبری و موقعیت‌یاب خود حرکت می‌کرده و بر اثر این برخورد دچار آتش‌سوزی شده است.
نیروی دریایی سپاه پاسداران همچنین اعلام کرد تمام کشتی‌های در محدوده تنگه هرمز که سامانه‌های ناوبری و شناسایی خود را خاموش کنند به عنوان «متخاصم»شناسایی و با آن به شدت و قاطعیت برخورد خواهد شد.

یکشنبه ۱۹ مهر، حملات حوثی‌های یمن به عربستان سعودی و افزایش تنش‌های نظامی در منطقه در صدر تحولات قرار داشت. یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، مسئولیت حملات مرگبار به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض را بر عهده گرفت و اعلام کرد این فرودگاه طی ۲۴ ساعت در سه مرحله هدف قرار گرفته است. او همچنین از حمله به فرودگاه ملک فهد در دمام، تاسیسات گازی شقیق و پالایشگاه آرامکو خبر داد. ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی نیز اعلام کرد یک موشک کروز را در محدوده فرودگاه ریاض و یک پهپاد را در شرق این کشور رهگیری و منهدم کرده است. به گفته سخنگوی ائتلاف، یک پرتابه ناشناس نیز به سالن شماره چهار فرودگاه ریاض اصابت کرد و باعث آتش‌سوزی شد.

در واکنش به این حملات، موج محکومیت‌های بین‌المللی ادامه یافت. عربستان سعودی، ترکیه، پاکستان و مصر در بیانیه‌ای مشترک خواستار توقف فوری و بدون قیدوشرط حملات حوثی‌ها شدند. عراق و دبیرخانه شورای وزیران کشورهای عربی نیز این حملات را محکوم کردند. سفارت هند در عربستان سعودی از جان باختن یک شهروند هندی که در حمله پیشین به فرودگاه ریاض زخمی شده بود، خبر داد و وزارت خارجه مصر اعلام کرد یک شهروند مصری کشته و پنج نفر دیگر زخمی شده‌اند. هم‌زمان، دولت یمن جمهوری اسلامی را به تامین مالی و هدایت حوثی‌ها متهم کرد و هشدار داد حملات این گروه، امنیت منطقه و حمل‌ونقل دریایی و هوایی را تهدید می‌کند.

در تحولات دریایی، تنش‌ها در تنگه هرمز و دریای عمان ادامه یافت. کاظم غریب‌آبادی، معاون وزارت خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد کشتی‌هایی که بدون هماهنگی با تهران از تنگه هرمز عبور کنند، با اقدامات تنبیهی مواجه خواهند شد. نیروی دریایی سپاه پاسداران نیز اعلام کرد یک سوپرنفتکش پس از برخورد با مین دریایی در تنگه هرمز دچار آتش‌سوزی شده است. در رویدادی دیگر، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا از وقوع حادثه برای یک نفتکش در نزدیکی بندر صحار عمان خبر داد و وزیر کشتیرانی هند اعلام کرد نفتکشی حامل ۱۱ ملوان هندی در این منطقه هدف حمله پهپادی قرار گرفته است. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، نیز مدعی شد نیروهای جمهوری اسلامی هر شب پنج یا شش شناور مورد استفاده آمریکایی‌ها را در تنگه هرمز هدف قرار می‌دهند.

در تحولات نظامی و سیاسی، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نشستی با مقام‌های ارشد امنیتی درباره ایران برگزار کرد. به گزارش شبکه ۱۳ اسرائیل، ارتش این کشور برای حمله مستقل به ایران، عملیات مشترک با آمریکا و مقابله با پاسخ احتمالی تهران آماده می‌شود. در تهران، محسن رضایی هشدار داد در صورت آغاز دوباره جنگ، تاسیسات هوش مصنوعی، مراکز داده و زیرساخت‌های ارتباطی منطقه ممکن است هدف قرار گیرند. او همچنین از بررسی تشکیل شورای جنگ اقتصادی خبر داد. در همین حال، حسینعلی حاجی‌دلیگانی، نایب‌رییس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس جمهوری اسلامی، اعلام کرد جمهوری اسلامی تسلیحات و موشک‌هایی در اختیار دارد که هنوز رونمایی نشده‌اند.

در دیگر تحولات داخلی، اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس جمهوری اسلامی، از بررسی طرحی ۳۳ ماده‌ای با عنوان «مقابله با نفوذ» خبر داد و گفت بر اساس این طرح، افرادی که قصد سفر به خارج از کشور دارند باید پیش از خروج اطلاع‌رسانی کنند. حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس جمهوری اسلامی، نیز تاکید کرد تا تحقق شرایط مورد نظر تهران، تنگه هرمز باز نخواهد شد. هم‌زمان، مقام‌های جمهوری اسلامی بر ادامه کنترل تردد دریایی تاکید کردند و تحولات روز با ادامه حملات به زیرساخت‌های عربستان سعودی، افزایش هشدارهای امنیتی در مسیرهای کشتیرانی و آماده‌باش نظامی در منطقه همراه بود.

جزییات و خبرهای بیشتر را اینجا بخوانید