مقام‌های کشورهای عضو پیمان مکه برای گفت‌وگو درباره تنش‌های منطقه‌ای به تهران می‌روند
عکس آرشیوی: نشست پیمان دفاعی مکه میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان در ریاضوزیر دفاع عربستان سعودی، فرمانده ارتش پاکستان و رییس سازمان اطلاعات ترکیه دوشنبه برای گفت‌وگو با مقام‌های جمهوری اسلامی به تهران می‌روند. سفری که همزمان با افزایش حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی و بالا گرفتن تنش میان تهران و واشینگتن انجام می‌شود.
خبرگزاری رویترز دوشنبه چهارم آبان به نقل از مقام‌های سعودی و ایرانی گزارش داد خالد بن سلمان، عاصم منیر و ابراهیم کالین در تهران با مقام‌های جمهوری اسلامی دیدار می‌کنند.
علی باقری‌کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی، نیز این سفر را تایید کرد.
به گفته یک مقام ارشد ایرانی، ابتکار این دیدار در سفر هفته گذشته منیر به تهران مطرح شد. منیر در آن سفر با مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری ایران، و دیگر مقام‌های ارشد دیدار کرد.
رسانه‌ها در ایران گزارش دادند مقام‌های جمهوری اسلامی به او گفته‌اند تا برآورده شدن خواسته‌های تهران، با واشینگتن مذاکره نخواهند کرد.
این نخستین دیدار در سطح مقام‌های ارشد میان جمهوری اسلامی و هر سه عضو پیمان دفاعی مکه پس از تشدید درگیری‌هاست.
عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه مرداد امسال این پیمان را امضا کردند که بر اساس آن، حمله نظامی به هر یک از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی می‌شود.
پاکستان پیمان را تصویب کرده و روند تصویب آن در پارلمان ترکیه ادامه دارد.
اوایل مهر، سه کشور در ریاض بر اجرای تعهدات دفاعی و استقرار سریع نیروها و توانمندی‌های نظامی در عربستان سعودی توافق کردند.
حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی، این پیمان را با نخستین آزمون جدی روبه‌رو کرده است. همزمان، ریاض می‌کوشد از گسترش درگیری به زیرساخت‌های حیاتی خود جلوگیری کند.
عربستان سعودی سوم آبان از رهگیری موج تازه‌ای از موشک‌ها و پهپادها خبر داد. حملات حوثی‌ها در هفته‌های اخیر افزایش یافته و نگرانی‌ها را درباره امنیت عربستان سعودی و گسترش جنگ منطقه‌ای بالا برده است.
رائد بن خالد قرملی، معاون وزیر خارجه عربستان سعودی در امور دیپلماسی عمومی، گفت این سفر بخشی از تلاش کشورهای عضو پیمان مکه برای کاهش تنش و پشتیبانی از میانجیگری قطر و پاکستان است.
مقام‌های قطری نیز سوم آبان با مقام‌های جمهوری اسلامی در تهران دیدار کردند.
در میانه تهدیدهای نظامی، رویترز از سفر میانجیگران قطری به تهران خبر داد
میانجیگری پاکستان و قطر به توافق موقتی برای توقف درگیری‌ها کمک کرد، اما این توافق با از سر گرفته شدن جنگ، فروپاشید.
تهران و واشینگتن از آن زمان، با واسطه‌گری دو کشور، گفت‌وگوهایی را ادامه داده‌اند؛ روندی که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز به آن اشاره کرده است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، اول آبان احتمال عملیات نظامی تازه علیه جمهوری اسلامی را مطرح کرد.
مقام‌های جمهوری اسلامی هم هشدار داده‌اند در صورت حمله دوباره، پاسخ تهران شدیدتر خواهد بود.
تحقیق رویترز نشان می‌دهد میانمار با استفاده از قراردادهای صوری و ثبت محموله‌ها به‌عنوان گازوئیل آفریقای جنوبی، سوخت جت تحریم‌شده ایران را وارد کرده است؛ تجارتی با دخالت حکومت نظامی که برای تهران درآمد ارزی فراهم کرده و به تامین سوخت هوانوردی میانمار کمک کرده است.
این خبرگزاری با بررسی قراردادها، مکاتبات اداری، سوابق حمل سوخت و تصاویر ماهواره‌ای گزارش داد که نفتکش‌ها محموله‌های سوخت جت را از بندرعباس به میانمار منتقل کرده‌اند، در حالی که اسناد تجاری، نوع سوخت و کشور مبدا را متفاوت نشان می‌داده‌اند.
به گزارش رویترز، تهران از اکتبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵ تامین‌کننده اصلی سوخت جت ارتش میانمار بوده است. بخش بزرگی از این تجارت با دو نفتکش «ریف» - که بعدا به «ماریس» تغییر نام داد - و «نوبل» انجام شده است. رویترز همچنین در گزارشی در اکتبر، با استناد به تصاویر ماهواره‌ای و تحلیل شرکت «سین‌مکس اینتلیجنس»، از ادامه ارسال سوخت جت ایران به میانمار در سال جاری خبر داده است.
محموله بندرعباس با قرارداد گازوئیل آفریقای جنوبی وارد شد
یکی از محموله‌های بررسی‌شده، حدود ۱۱۳ هزار بشکه سوخت بود که نفتکش ریف، تحت تحریم آمریکا، در دسامبر ۲۰۲۵ به آب‌های میانمار رساند.
شرکت «داینامیک ویو»، واسطه انرژی مستقر در میانمار، این محموله را سفارش داده بود. در قرارداد ۱۵.۸ میلیون دلاری این شرکت با «تاوان اویل تریدینگ» تایلند، محموله به‌عنوان گازوئیل آفریقای جنوبی معرفی شده بود.
-
در میانه تهدیدهای نظامی، رویترز از سفر میانجیگران قطری به تهران خبر داد
با این حال، رویترز می‌گوید داده‌های سازمان ملل و شرکت «ورتکسا»، ارائه‌دهنده اطلاعات کشتیرانی و انرژی، نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۵ چنین تجارتی میان آفریقای جنوبی و میانمار انجام نشده است.
در مقابل، سوابق محموله‌های سوخت، تصاویر ماهواره‌ای و تحلیل سین‌مکس نشان می‌دهد ریف سوخت جت را از ایران حمل کرده است. سین‌مکس مسیر این نفتکش را از بندرعباس تا جنوب‌شرق آسیا ردیابی کرده است.
حکومت نظامی اجازه داد سوخت جت با عنوان گازوئیل ثبت شود
اسناد بررسی‌شده نشان می‌دهد حکومت نظامی میانمار در پنهان کردن ماهیت محموله نقش داشته است.
نهاد ناظر بر ارز خارجی میانمار در نامه‌ای به تاریخ ۳۰ نوامبر چند روز پیش از ورود ریف، به مشتری داینامیک ویو اعلام کرده بود که اسناد واردات را به‌گونه‌ای صادر خواهد کرد که محموله «به جای سوخت جت»، گازوئیل ثبت شود. در این نامه توضیحی درباره هدف این تغییر عنوان ارائه نشده است.
همان نامه به داینامیک ویو و مشتری آن، شرکت «نشنال انرژی پرایم اوییشن سرویسز»، اجازه می‌داد بهای محموله را به تاوان پرداخت کنند. بخشی از مالکیت شرکت مشتری در اختیار دولت مورد حمایت ارتش میانمار است.
دست‌کم ۴۰ ملوان ایرانی از نفتکش‌های تحریم‌شده برای درمان به سریلانکا منتقل شدند
گروه فعال «عدالت برای میانمار» این نامه و قرارداد فروش را در اختیار رویترز گذاشته است. این گروه می‌گوید اسناد را از سروری متعلق به حکومت نظامی به دست آورده که برای مدتی کوتاه در دسترس عموم قرار گرفته بود.
رویترز برای بررسی منشا اسناد، در موتور جست‌وجوی داک‌داک‌گو پیوندی ازکارافتاده به یکی از آن‌ها پیدا کرده که نشان می‌دهد سند زمانی روی آن سرور قرار داشته است. تاریخ‌های تحویل و حجم محموله‌ها نیز با سوابق ارسال سوخت جت ایران که خبرگزاری جداگانه بررسی کرده، مطابقت داشته‌اند.
قرارداد ۲۶ میلیون دلاری نیز نشانه‌های مشابهی داشت
رویترز مورد دیگری را شناسایی کرده که به محموله‌ای در بهار و تابستان ۲۰۲۵ مربوط می‌شود. داینامیک ویو در ماه مه آن سال توافق کرده بود ۲۰۲ هزار بشکه سوخت از تاوان بخرد؛ محموله‌ای که در قرارداد، گازوئیل آفریقای جنوبی توصیف شده بود.
طبق قرارداد، سوخت باید ظرف یک ماه به یانگون می‌رسید و داینامیک ویو ۲۶ میلیون دلار به حساب تاوان در «بانک تجاری سیام» تایلند واریز می‌کرد.
اما اطلاعات صورتحساب با مشخصات گازوئیل همخوانی نداشت. به گفته جاشوا هاین، کارشناس سوخت جت دانشگاه ایالتی واشینگتن، و بر اساس داده‌های موسسه اطلاعات انرژی پلتس، چگالی درج‌شده برای سوخت با مشخصات سوخت جت مطابقت داشت، نه گازوئیل عرضه‌شده در جنوب‌شرق آسیا. قیمت محموله نیز بیش از ۵۰ درصد بالاتر از یکی از شاخص‌های جهانی قیمت گازوئیل بود.
آمریکا ۱۸ فرد، شرکت و شناور مرتبط با ناوگان سایه جمهوری اسلامی را تحریم کرد
سوابق حمل‌ونقل نشان می‌دهد نفتکش نوبل روز ۱۷ ژوئن با اندکی کمتر از ۲۰۰ هزار بشکه سوخت جتِ در نظر گرفته‌شده برای داینامیک ویو وارد یانگون شد. تحلیل تصاویر ماهواره‌ای سین‌مکس نیز نشان می‌دهد این محموله در بندرعباس بارگیری شده بود.
به گفته سین‌مکس، نوبل در مسیر یانگون سیگنال‌های موقعیتی ارسال می‌کرد که چنین نشان می‌داد مقصدش بندر چیتاگونگ در بنگلادش است.
قراردادها پرداخت به حسابی در تایلند را پیش‌بینی کرده بودند
هر دو قرارداد، پرداخت وجه به حساب تاوان در بانک تجاری سیام، قدیمی‌ترین بانک تایلند، را پیش‌بینی کرده بودند.
کارشناسان سازمان ملل در گزارشی در سال ۲۰۲۴، تاوان را از تامین‌کنندگان سوخت جت ارتش میانمار و بانک تجاری سیام را از تسهیل‌کنندگان عمده خریدهای این ارتش معرفی کرده بودند.
بانک پس از انتشار آن گزارش گفته بود که به قوانین مبارزه با پول‌شویی پایبند است و تراکنش‌های مرتبط با میانمار قانونی بوده و ارتباطی با تجارت سلاح نداشته‌اند. رویترز نتوانسته مشخص کند که آیا بانک از ماهیت فعالیت تاوان آگاه بوده است یا نه.
نهادهای ناظر تایلند در سال ۲۰۲۴ به بانک‌ها دستور داده بودند برای رعایت تحریم‌ها و قوانین مبارزه با پول‌شویی، تراکنش‌های مرتبط با میانمار را با دقت بررسی کنند.
تجارت سوخت ایران با وجود تحریم‌ها ادامه یافته است
آمریکا در سال ۲۰۲۳، با اشاره به حملات مرگبار ارتش میانمار به اهداف غیرنظامی، تحریم‌هایی هدفمند علیه صنعت سوخت جت این کشور وضع کرد. خریداران نفت و سوخت ایران نیز در معرض تحریم‌های گسترده آمریکا قرار دارند.
رویترز می‌نویسد تلاش برای پنهان کردن منشا و نوع سوخت نشان می‌دهد تحریم‌ها بر شیوه انجام این تجارت اثر گذاشته‌اند، اما نتوانسته‌اند جریان محموله‌های ایرانی را متوقف کنند. این صادرات برای تهران ارز خارجی فراهم کرده و سوخت مورد نیاز پروازهای تجاری و حملات هوایی میانمار را تامین کرده است.
آمریکا شبکه بابک زنجانی را به‌دلیل انتقال صدها میلیون دلار بیت‌کوین به سپاه تحریم کرد
ارتش میانمار در سال ۲۰۲۱ دولت منتخب آنگ سان سو چی را سرنگون کرد؛ کودتایی که به جنگ داخلی انجامید. سازمان ملل در ماه اوت اعلام کرد حملات هوایی ارتش در جریان این جنگ هزاران نفر، از جمله شمار زیادی غیرنظامی، را کشته است.
وزارت خارجه میانمار در واکنش گفته بود ارتش برای جلوگیری از آسیب به غیرنظامیان «حداکثر خویشتن‌داری» را به خرج می‌دهد. گروه عدالت برای میانمار، که خواستار تحریم‌های بیشتر علیه واردات سوخت جت است، در گزارش روز دوشنبه خود نتیجه گرفته که حکومت نظامی این سوخت را با عنوان نادرست گازوئیل وارد می‌کند.
جمهوری اسلامی و طرف‌های معامله به پرسش‌های رویترز پاسخ ندادند
وزارت امور خارجه حکومت ایران، سخنگویان دولت مورد حمایت ارتش میانمار و نهاد ناظر بر ارز خارجی این کشور به درخواست‌های اظهارنظر رویترز پاسخ ندادند. داینامیک ویو و شرکت مشتری آن نیز درباره محموله‌ها توضیحی ارائه نکردند.
تاوان، بانک تجاری سیام، بانک مرکزی تایلند و شرکت مدیریت‌کننده نفتکش‌های ریف و نوبل نیز به پرسش‌های خبرگزاری پاسخ ندادند. وزارت خزانه‌داری آمریکا هم درباره ارسال سوخت جت از ایران به میانمار اظهارنظر نکرد.
شماری از ساکنان تهران در گفت‌وگو با آسوشیتدپرس از ذخیره دارو و غذا و آماده شدن برای ترک پایتخت خبر داده‌اند؛ همزمان با نزدیک شدن انتخابات آمریکا و اسرائیل، تهدیدهای نظامی تازه و فشار گرانی، نگرانی آن‌ها از بازگشت جنگ تمام‌عیار را تشدید کرده است.
فرشته حاجی‌پور، ۳۵ساله و مادر یک کودک نوپا، به آسوشیتدپرس می‌گوید از ترس «جنگ احتمالی و بمب‌های بزرگ‌تر»، داروهای بدون نسخه و مواد غذایی ذخیره می‌کند.
هاشم وجدانی، مربی ورزشی ۴۵ساله، نیز تصمیم گرفته است تهران را ترک کند. او به آسوشیتدپرس گفت: «وسایلم را جمع کرده‌ام تا به شهری امن‌تر در شمال کشور بروم. امروز کنسرو، بیسکویت شور و پتوی اضافی بیشتری خریدم.»
این نگرانی‌ها در شهری جریان دارد که آثار حملات پیشین هنوز در آن دیده می‌شود. به گزارش آسوشیتدپرس، در نقاط مختلف تهران ساختمان‌هایی بر اثر حملات آمریکا و اسرائیل در ماه‌های اسفند و فروردین ویران شده‌اند و هزاران خانه آسیب دیده یا تخریب شده است.
ترس از بدتر شدن اوضاع، مردم را به خرید بیشتر سوق می‌دهد
محمد عابدی، ۳۹ساله، می‌گوید افزایش حملات به کشتی‌ها در تنگه هرمز او را واداشته است با وجود گرانی، برای خانواده‌اش خرمای خشک، روغن خوراکی و برنج بیشتری بخرد.
نیویورک تایمز: تهدیدهای متقابل، آمریکا و ایران را به جنگ تمام‌عیار نزدیک کرده است
او گفت: «نگرانم اوضاع بدتر شود.»
بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، شمار حملات گزارش‌شده به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز در ماه جاری میلادی به بالاترین سطح از هفته‌های آغازین جنگ در اسفند سال گذشته رسیده است. حکومت ایران همچنین تهدید کرده که ممکن است اهداف تازه‌ای، از جمله کابل‌های زیردریایی انتقال داده، را هدف قرار دهد.
در کنار نگرانی از حملات تازه، محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا، صادرات نفت را محدود کرده و فشار اقتصادی را افزایش داده است. این گزارش از کمبود دارو خبر می‌دهد، اما می‌گوید نشانه‌ای از کمبود مواد غذایی یا دیگر کالاهای ضروری دیده نمی‌شود.
خرید روزمره نیمی از حقوق ماهانه را مصرف می‌کند
برای بسیاری از خانوارها، آماده شدن برای روزهای دشوارتر با کاهش قدرت خرید همزمان شده است. محمد محمدی، ۳۶ساله، می‌گوید یک بار خرید از سوپرمارکت می‌تواند نیمی از حقوق ماهانه‌ای در سطح میانه، یعنی ۴۰۰ میلیون ریال یا حدود ۱۵۰ دلار، را مصرف کند.
به گزارش آسوشیتدپرس، قیمت برنج از آغاز جنگ بیش از ۶۰ درصد و قیمت گوشت گاو بیش از ۱۵۰ درصد افزایش یافته است. افت ارزش پول ملی و جهش تورم، تامین اقلام اولیه را حتی برای خانواده‌های طبقه متوسط دشوار کرده است.
فشار اقتصادی، درخواست‌ها برای توافق با آمریکا را نیز افزایش داده است. محسن هاشمی رفسنجانی در یادداشتی در روزنامه سازندگی هشدار داده که افزایش نرخ ارز، اداره کشور را برای دولت دشوار کرده است.
-
در میانه تهدیدهای نظامی، رویترز از سفر میانجیگران قطری به تهران خبر داد
با این حال، ساسان کریمی، فردی که این خبرگزاری او را «مقام پیشین دولتی و استاد سیاست خارجی دانشگاه تهران» معرفی کرده، معتقد است فشار اقتصادی مواضع مذاکره‌ای تهران را تغییر نخواهد داد. او به آسوشیتدپرس گفت: «تهران محاسباتش را بر پایه مقاومت انجام می‌دهد، چون متقاعد شده است که این کار، محاسبات طرف مقابل را تغییر خواهد داد.»
تهدیدهای تازه، نگرانی از تلفات بیشتر را افزایش می‌دهد
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، هشت ماه پس از آغاز جنگ وعده داده است «کار را در ایران تمام کند». همزمان، سومین ناو هواپیمابر آمریکا و هزاران نیروی نظامی راهی منطقه‌اند. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز در آستانه انتخابات گفته است رهبران حکومت ایران باید از میان برداشته شوند.
برخی نگران‌اند که حملات پس از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر آمریکا از سر گرفته شود. کریمی می‌گوید رهبران حکومت ایران نیز احتمال حمله دوباره را جدی گرفته‌اند و برای سناریوهای مختلف آماده می‌شوند.
تکرار تهدید ترامپ به هدف قرار دادن نیروگاه‌ها و دیگر زیرساخت‌ها، نگرانی درباره پیامدهای دور تازه جنگ برای غیرنظامیان را تشدید کرده است. به گزارش آسوشیتدپرس، تاکنون هزاران نفر در جنگ کشته شده‌اند.
ترامپ از اسرائیلی‌ها خواست به نتانیاهو رای بدهند: باید کاری را که شروع کرده‌ایم، تمام کنیم
برخی شهروندان امیدی به تغییر پس از انتخابات ندارند
نارضایتی از ترامپ در سخنان فرزانه عرب‌زاده، ۳۰ساله، نیز دیده می‌شود. او در یکی از میدان‌های اصلی تهران در جمع حامیان حکومت، به نمایشی نگاه می‌کرد که در آن، فردی شبیه رییس‌جمهوری آمریکا پشت میله‌ها قرار گرفته بود. در پس‌زمینه، تصاویر حمله مرگبار به یک جشن عروسی در جنوب ایران پخش می‌شد؛ حمله‌ای که آمریکا مسئول آن معرفی شده است.
عرب‌زاده گفت امیدوار است صحنه زندانی شدن ترامپ روزی واقعی شود. او افزود که رییس‌جمهوری آمریکا گفته بود جنگ را برای کمک به ایرانیان آغاز کرده، اما «مردم ما را در وضعیت بدتری قرار داد».
رحمان قهرمان‌پور، تحلیلگر ساکن تهران، معتقد است نتیجه انتخابات اسرائیل اهمیت ویژه‌ای دارد. به گفته او، ماندن نتانیاهو در قدرت، به دلیل آمادگی‌اش برای پذیرش خطرهای بزرگ، احتمال بازگشت جنگ تمام‌عیار را افزایش می‌دهد.
با این حال، برخی شهروندانی که آسوشیتدپرس با آن‌ها گفت‌وگو کرده، انتظار ندارند انتخابات در آمریکا یا اسرائیل روابط را بهتر کند. رسول قنبری، ۵۰ساله، گفت: «فرقی نمی‌کند. رویکرد تخاصمی آن‌ها با ما تغییری نمی‌کند.»
اتحادیه شرکت‌های تعاونی صیادان هرمزگان هشدار داد قطع سوخت حدود ۱۲ هزار قایق صیادی «فاقد مجوز» در این استان، معیشت هزاران خانواده ساحل‌نشین را تهدید می‌کند.
علی اسلامی رمچاهی، مدیرعامل اتحادیه شرکت‌های تعاونی صیادان هرمزگان، یکشنبه سوم آبان با اعلام این خبر گفت صید و صیادی تنها منبع درآمد بسیاری از صاحبان این قایق‌هاست.
او تاکید کرد که تداوم قطع سوخت می‌تواند به افزایش بیکاری و تشدید آسیب‌های اجتماعی در مناطق ساحلی منجر شود.
اسلامی رمچاهی با اشاره به اینکه بیش از ۷۰ درصد این قایق‌ها به روش قلاب صید می‌کنند، گفت فعالیت این صیادان به موضوع صدور مجوز گره خورده است و باید وضعیت شناورهای فاقد مجوز با همکاری پژوهشکده تحقیقاتی خلیج فارس و دریای عمان بررسی و برای ساماندهی دائمی آن‌ها چاره‌اندیشی شود.
پالایشگاه‌ها چه چیزی به‌عنوان بنزین و گازوئیل در ۵ ماه نخست سال تولید کردند؟
فاطمه جراره، نماینده مجلس، تابستان سال جاری در نشستی با حضور وزیر جهاد کشاورزی، نسبت به بلاتکلیفی حدود ۱۲ هزار قایق صیادی فاقد مجوز در استان هرمزگان هشدار داد.
او گفت وضعیت این شناورها مشکلاتی در سهمیه‌بندی و تامین سوخت ایجاد کرده و معیشت صیادان را تحت تاثیر قرار داده است.
جراره خواستار ساماندهی قایق‌ها، تعیین تکلیف «متقاضیان واقعی» و تسریع در حمایت از صیادان آسیب‌دیده شد.
با گذشت بیش از دو ماه از این هشدار، مشکل تامین سوخت و صدور مجوز قایق‌های صیادی هرمزگان همچنان حل‌نشده باقی مانده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی تازه به نقل از اسلامی رمچاهی نوشت صاحبان این قایق‌ها با سرمایه شخصی اشتغال ایجاد کرده‌اند، اما مشکلات سوخت و مجوز، فعالیت اقتصادی آن‌ها را مختل کرده است.
او خواستار تسهیل روند صدور مجوز و ساماندهی شناورهای صیادی از سوی دولت شد تا امکان ادامه فعالیت صیادان و تامین معیشت خانواده‌های ساحل‌نشین فراهم شود.
عطا حسینیان، روزنامه‌نگار اقتصادی، اول آبان به ایران‌اینترنشنال گفت اجرای طرح بنزین ۱۰ هزار تومانی در پنج استان و جمع‌آوری کارت‌های سوخت اضطراری، می‌تواند بخشی از آمادگی حکومت برای محدود کردن مصرف سوخت در صورت وقوع درگیری نظامی تازه باشد.
در هفته‌های اخیر، همزمان با ادامه سیاست‌های تنش‌آفرین جمهوری اسلامی در منطقه و محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران از سوی آمریکا، کمبود سوخت و مشکلات دولت در تامین بنزین و مدیریت مصرف انرژی تشدید شده است.
مسعود پزشکیان ۲۷ شهریور از شرکت‌کنندگان در رزمایش «جانفدایان ایران» خواست در مصرف بنزین، گاز و برق صرفه‌جویی کنند تا چرخ کارخانه‌ها متوقف نشود و به گفته او، «دشمن ناامید شود».
افزایش قیمت بنزین؛ ادامه ناتوانی دولت در جبران کمبود سوخت و تحمیل هزینه‌های بیشتر به مردم
دولت جمهوری اسلامی ۱۵ شهریور اعلام کرد نرخ سوم بنزین، یعنی سوخت قابل خرید با کارت جایگاه‌ها، از بامداد ۱۷ شهریور با افزایش ۱۰۰ درصدی از پنج هزار تومان به ۱۰ هزار تومان می‌رسد.
سهمیه ماهانه ۶۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی و ۵۰ لیتر بنزین سه هزار تومانی بدون تغییر باقی ماند.
اسلامی رمچاهی دوم تیر گفته بود سهمیه سوخت بسیاری از شناورهای صیادی با موتور ۸۵ اسب بخار، بر مبنای موتور ۵۵ اسب بخار محاسبه می‌شود.
او نصب سامانه ردیاب را راهکاری برای اصلاح سهمیه‌بندی سوخت دانسته و از آغاز قریب‌الوقوع کدگذاری شناورهای فاقد هویت خبر داده بود.
دونالد ترامپ از نزدیک شدن زمان تصمیم‌گیری میان توافق و اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی خبر داد و در اظهاراتی جداگانه گفت امشب حمله‌ای به ایران نخواهد شد. در همین حال، رویترز به نقل از یک مقام آگاه از سفر میانجیگران قطری به تهران برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای خبر داد.
رییس‌جمهوری آمریکا، یکشنبه سوم آبان، در گفت‌وگوی تلفنی با فاکس‌نیوز گفت: «حالا باید تصمیم بگیرم. آیا کار را یکسره کنم؟ کاری که انجام آن بسیار آسان خواهد بود، یا توافق کنم؟» او افزود زمان تصمیم‌گیری به‌زودی فرا می‌رسد.
او درباره نتایج حملات پیشین آمریکا نیز گفت سه تاسیسات بمباران‌شده در ایران هنوز بازسازی نشده‌اند. ترامپ در اظهاراتی جداگانه در جمع خبرنگاران گفت: «امشب هیچ حمله‌ای به ایران انجام نخواهد شد.»
رییس‌جمهوری آمریکا دوم آبان نیز احتمال حمله یا دستیابی به توافق را مطرح کرده و جلوگیری دائمی از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای را هدف خود دانسته بود.
نشریه هیل هم دوم آبان به نقل از منابع آگاه، از آماده شدن گزینه‌های نظامی برای حمله دوباره به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۱۲ آبان خبر داد. طبق این گزارش، اجرای طرح‌ها به تایید ترامپ بستگی دارد و هنوز تصمیم نهایی اعلام نشده است.
رایزنی‌های قطر و اختلاف بر سر شرایط توافق
در کنار طرح دوباره گزینه نظامی، تلاش‌های دیپلماتیک نیز ادامه یافت. رویترز سوم آبان به نقل از یک مقام آگاه گزارش داد میانجیگران قطری با هماهنگی آمریکا و برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای به تهران سفر کرده‌اند.
یک مقام ارشد جمهوری اسلامی نیز به الجزیره گفت هیات قطری در چارچوب تلاش برای تضمین امنیت و ثبات منطقه در تهران مذاکره می‌کند. او میانجیگری را مثبت ارزیابی کرد، اما واشینگتن را به پایبند نبودن به تعهداتش متهم کرد.
این مقام گفت: «مانع دستیابی به راه‌حل دیپلماتیک، میانجیگری نیست، بلکه مخالفت واشینگتن با خواسته‌های مشروع ماست.»
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، یکشنبه سوم آبان در مراسم گشایش مرکز اسناد و موزه کمال خرازی در تهران گفت وقوع یا عدم وقوع جنگ، سیاست‌های جمهوری اسلامی را تغییر نخواهد داد. irna.com
او با اشاره به احتمال آغاز دوباره درگیری‌ها گفت: «این روزها حرف از جنگ دوباره زده می‌شود، چه جنگ بشود چه نشود، سیاست‌های ما تغییری نخواهد کرد.»
عراقچی افزود طرف مقابل دو بار جنگ را امتحان کرده و به نتیجه نرسیده است و در صورت اقدام دوباره نیز نتیجه متفاوتی نخواهد گرفت. او گفت اگر «عقلانیتی» وجود داشته باشد، حمله نظامی دوباره امتحان نخواهد شد و افزود که از اکنون به دوران پس از جنگ فکر می‌کند.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی درباره شرایط پایان درگیری‌ها گفت: «برای پایان جنگ، همه جبهه‌ها باید شاهد خاتمه جنگ باشند و تنگه هرمز نیز به وضعیت پیش از جنگ باز نخواهد گشت. جنگ فعلی همه واقعیت‌ها را تغییر داده است.»
او در بخش دیگری از سخنانش، پایگاه‌های آمریکا را عامل ناامنی کشورهای میزبان خواند و گفت منطقه برای رسیدن به صلح و ثبات پایدار باید به سمتی حرکت کند که حضور نیروهای خارجی در آن به صفر برسد.
عراقچی همچنین تاکید کرد راهبرد جمهوری اسلامی برای تامین امنیت منطقه بدون دخالت قدرت‌های خارجی تغییر نکرده است و اتکا به این قدرت‌ها و میزبانی پایگاه‌های آمریکایی، به گفته او، امنیتی برای کشورهای منطقه به همراه نداشته است.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، نیز در نطق پیش از دستور گفت تهدید به جنگ گسترده یا ترور باعث عقب‌نشینی جمهوری اسلامی نمی‌شود. او تغییر رفتار آمریکا و جبران عملی تعهدات نقض‌شده را شرط اعتبار سخنان واشینگتن دانست و از آمادگی برای پاسخ «خارج از تصور» به حمله خبر داد.
تنگه هرمز و حضور نظامی آمریکا
مواضع تهران درباره پایان جنگ، وضعیت تنگه هرمز و حضور نیروهای خارجی را نیز در بر گرفت. یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، گفت آمریکایی‌ها دیگر نمی‌توانند به خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و پایگاه‌های خود بازگردند.
همزمان، سنتکام از بازدید برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، از تنگه هرمز خبر داد. طبق اعلام این فرماندهی، کوپر با بالگرد شینوک بر فراز آبراه پرواز کرد و شرایط عملیاتی را بررسی کرد.
سنتکام اعلام کرد مسیرهای اصلی کشتیرانی از مین‌های دریایی ایران پاک شده و باز هستند. به گفته این فرماندهی، بیش از ۳۰۰۰ کشتی تجاری در شش ماه گذشته با پشتیبانی نیروهای آمریکایی از تنگه عبور کرده‌اند. کوپر نیز بر تعهد آمریکا به آزادی کشتیرانی تاکید کرد.
با این حال، سازمان تجارت دریایی بریتانیا سوم آبان سطح تهدید در تنگه هرمز را همچنان «شدید» و احتمال حملات بیشتر به کشتی‌ها را بسیار بالا اعلام کرد.
هشدار نتانیاهو درباره حملات احتمالی در آستانه انتخابات
در اسرائیل نیز بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، سوم آبان در بازدید از محل استقرار سامانه پدافندی آرو گفت اطلاعاتی در اختیار دارد که نشان می‌دهد حکومت ایران و نیروهای نیابتی‌اش ممکن است با حمله، برای مختل کردن انتخابات تلاش کنند.
او خطاب به جمهوری اسلامی و نیروهای وابسته به آن هشدار داد: «ما را امتحان نکنید.» نتانیاهو گفت پاسخ اسرائیل شامل ضرباتی بسیار سنگین‌تر از تصور طرف مقابل خواهد بود و با اقدامات مهاجمان تناسب نخواهد داشت.
منبع:ایران اینترنشنال