میانجی‌گران قطری، پس از نامه جی‌دی ونس به محسن رضایی، بار دیگر به تهران رفتند
خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام آگاه گزارش داد که میانجی‌گران قطری بار دیگر به تهران سفر کرده‌اند تا تلاش‌ها برای دستیابی به توافق میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ را ادامه دهند.
این مقام روز جمعه هشتم آبان به رویترز گفت که گفت‌وگوهای میانجی‌گرانه با هماهنگی واشینگتن انجام می‌شود، اما جزئیات بیشتری دربارهٔ مذاکرات تازه ارائه نکرد.
این دومین سفر میانجی‌گران قطری به ایران در یک هفتهٔ اخیر است.
قطر روز یکشنبهٔ گذشته پیش‌نویس طرحی برای پایان جنگ را به ایران ارائه کرده بود، اما یک مقام ارشد جمهوری اسلامی این پیشنهادها را «غیرقابل‌قبول» خواند و تأکید کرد که موضع تهران دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای تغییر نکرده است.
سفر امروز میانجی‌گران قطری پس از آن انجام می‌شود که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نامه‌ای برای محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، فرستاد و بر اساس برخی گزارش‌ها، پیشنهاد ازسرگیری مذاکرات مستقیم را مطرح کرد.
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، دریافت این نامه را تأیید کرده، اما گفته است که تهران هنوز پاسخی به آن نداده است.
بر اساس گزارش‌های متعدد، آمریکا خواهان آن است که موضوع هسته‌ای از آغاز مذاکرات در دستور کار قرار گیرد، اما مقامات جمهوری اسلامی اصرار دارند که واشینگتن ابتدا محاصرهٔ دریایی بنادر ایران را پایان دهد و تحریم‌های صادرات نفت را لغو کند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی که ریاست طرف ایرانی در مذاکرات پیشین با آمریکا را بر عهده داشت، پنجشنبه‌شب در پیامی در شبکهٔ ایکس تأکید کرد که شرایط ایران «بارها و به‌طور شفاف» به میانجی‌ها اعلام شده و رویکرد «چماق و هویج» هیچ تأثیری بر تهران ندارد.
او افزود که «پیشرفت در مذاکرات تنها زمانی امکان‌پذیر خواهد بود که هفت شرط ایران پذیرفته شود».
عباس عراقچی، وزیر خارجه، نیز روز چهارشنبه اعلام کرد که تهران برای بررسی پیشنهادهایی که بتوانند زمینهٔ اجرای طرح هفت‌روزهٔ جمهوری اسلامی برای پایان دادن به جنگ را فراهم کنند، با میانجی‌گران در تماس نزدیک و مستمر است.
بر اساس این طرح، آمریکا باید محاصرهٔ دریایی بنادر ایران را پایان دهد، تحریم‌های صادرات نفت را لغو کند و دارایی‌های مسدودشدهٔ ایران را آزاد کند. توقف درگیری‌ها در جبهه‌های مختلف، از جمله لبنان، نیز بخشی از این طرح است. در مقابل، ایران متعهد می‌شود ظرف یک هفته تنگه هرمز را بازگشایی کند و مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی، از جمله دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای، آغاز شود.
جزئیات تازه از نامهٔ جی‌دی ونس به محسن رضایی
واشینگتن‌پست شامگاه پنجشنبه به نقل از یک مقام آمریکایی آگاه از مذاکرات جزئیات بیشتری از محتوای نامهٔ ونس منتشر کرد.
به نوشتهٔ واشینگتن‌پست، معاون رئیس‌جمهور آمریکا در این نامه بر اولویت منافع ملی دو کشور تأکید کرده و جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را منفعت اصلی واشینگتن دانسته است.
ونس همچنین بازسازی اقتصاد آسیب‌دیده از جنگ و تحریم‌ها و حفظ حاکمیت ملی را از منافع اصلی ایران توصیف کرده و خواستار معرفی نمایندگانی از سوی تهران شده که اختیار مذاکره دربارهٔ مسائل هسته‌ای را داشته باشند.
بر اساس گزارش واشینگتن‌پست، دولت ترامپ محسن رضایی را طرف اصلی تماس با تهران می‌داند و معتقد است او می‌تواند برای دستیابی به توافق، میان جناح‌های مختلف حکومت و سپاه پاسداران اجماع ایجاد کند.
این گزارش می‌افزاید که نهادهای اطلاعاتی آمریکا معتقدند رضایی با مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، ارتباط منظم دارد و مدعی است پس از دریافت نامهٔ ونس نیز میان آن دو تماس‌هایی برقرار شده است.
به‌گفتهٔ مقام آمریکایی، در صورت توافق بر سر دیدار مستقیم ونس و رضایی، استانبول و دوحه محتمل‌ترین مکان‌های برگزاری آن خواهند بود.
واشینگتن‌پست همچنین نوشته که مقام‌های ایرانی نامهٔ ونس را نشانه‌ای از احترام تلقی کرده‌اند، اما هنوز نشانه‌ای از نرم‌تر شدن موضع تهران دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای دیده نمی‌شود.
با وجود این گزارش‌ها، دونالد ترامپ روز پنجشنبه گفت هدف این مکاتبه فراهم کردن امکان ورود تجهیزات پزشکی و کمک‌های بشردوستانه به ایران بوده است.
روز گذشته نیز روزنامهٔ نیویورک‌تایمز به‌نقل از یک مقام ایرانی و یک مقام آمریکایی گزارش داد که نامهٔ ونس هفتهٔ گذشته از طریق میانجی‌گران قطری ارسال شده و روز یکشنبه به دست محسن رضایی رسیده است.
بر اساس این گزارش، معاون رئیس‌جمهور آمریکا پیشنهاد کرده که نمایندگان دو کشور به‌زودی برای ازسرگیری مذاکرات صلح دیدار کنند و خود او نیز ریاست هیئت آمریکایی را بر عهده بگیرد.
نیویورک‌تایمز همچنین به‌نقل از یک مقام ایرانی آگاه از مکاتبات نوشت که این پیشنهاد با استقبال رهبران جمهوری اسلامی روبه‌رو شده و بسیاری از آنان ونس را شخصیتی بانفوذ می‌دانند که می‌تواند به پایان درگیری‌ها کمک کند.
این مقام همچنین گفته بود که انتظار می‌رود محسن رضایی تا روز پنجشنبه به نامه پاسخ دهد، اما گزارش بعدی تسنیم نشان داد که دست‌کم تا آن زمان پاسخی ارسال نشده بود.
مقام‌های جمهوری اسلامی تاکنون جزئیات منتشرشده دربارهٔ محتوای نامهٔ ونس و پیشنهاد دیدار مستقیم او با محسن رضایی را تأیید نکرده‌اند.
تلاش برای جلوگیری از دور تازهٔ حملات
تلاش‌های دیپلماتیک در شرایطی ادامه دارد که رسانه‌های آمریکایی از احتمال آغاز دور تازه‌ای از حملات گستردهٔ ایالات متحده علیه ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر (۱۲ آبان) خبر داده‌اند.
اکسیوس پیش‌تر به نقل از منابع آمریکایی و منطقه‌ای گزارش داده بود که قطر، با حمایت پاکستان، عربستان سعودی، مصر و ترکیه، در تلاش است پیش از این انتخابات زمینهٔ دستیابی به توافقی را فراهم کند.
به گفتهٔ منابع این رسانه، یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده آن است که ایران در برابر دریافت برخی معافیت‌های تحریمی، اجازهٔ بازدید بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تأسیسات هسته‌ای بمباران‌شده را بدهد.
منابع آمریکایی و منطقه‌ای به اکسیوس گفته‌اند که میانجی‌گران به تهران هشدار داده‌اند پذیرش این پیشنهادها ممکن است تنها راه جلوگیری از «حملات سنگین» آمریکا پس از انتخابات باشد.
واشینگتن‌پست نیز به نقل از مقام‌های آمریکایی نزدیک به مذاکرات نوشته است که بحران میان ایران و آمریکا به نقطه‌ای تعیین‌کننده نزدیک می‌شود و کاخ سفید نگران است فرصت دستیابی به توافق بدون بازگشت به جنگ رو به پایان باشد.
منبع:رادیو فردا