وزرای خارجه عربستان سعودی و فرانسه در حاشیه نشست وزیران خارجه گروه ۲۰ در آتلانتا، درباره حملات حوثی‌ها گفت‌وگو کردند.

تهدیدها علیه امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و تنگه باب‌المندب و پیامدهای آن برای تجارت بین‌المللی و زنجیره‌های تامین جهانی از دیگر موضوعات این دیدار بود.

عطا محامد، کارشناس روابط بین‌الملل، گفت جمهوری اسلامی و آمریکا هر دو تصور می‌کنند در موقعیتی هستند که می‌توانند امتیازهای بیشتری از طرف مقابل بگیرند. به گفته او، تهران روی فشار انتخابات آمریکا حساب کرده و واشینگتن نیز با تکیه بر فشار محاصره دریایی، انتظار انعطاف بیشتر جمهوری اسلامی را دارد. محامد افزود اختلافات اصلی همچنان پابرجاست و نشانه‌ای از نزدیک بودن توافق دیده نمی‌شود.

محامد همچنین گفت کشورهای منطقه، از جمله قطر و ترکیه، با نگرانی از گسترش احتمالی جنگ، تلاش‌های دیپلماتیک خود را افزایش داده‌اند. به باور او، هدف این میانجی‌گری‌ها تنها دستیابی به توافق نیست، بلکه کاهش خسارت‌های احتمالی جنگ به کشورهای منطقه نیز هست. او افزود جمهوری اسلامی تهدید به گسترش جنگ و هدف قرار دادن زیرساخت‌های اقتصادی منطقه را مهم‌ترین ابزار بازدارندگی خود می‌داند.

محمد اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی، به سایت تابناک گفت که کارهای مقدماتی خرید و عقد قرارداد جنگنده‌های سوخو-۳۵ از مدت‌ها قبل دنبال شده بود و کارهای آموزش خلبان آن هم انجام شده بود و حتما بعد از جنگ آن را دریافت خواهند کرد.

اکرمی‌نیا، شنبه نهم آبان گفت که برنامه ارتش خرید جنگنده پیشرفته و وارد کردن ناوگان است.

سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ادامه داد: «خرید و تهیه از بیرون برای ما به فناوری پیشرفته نزدیک‌تر خواهد بود و حتما ناوگان نیروی هوایی ارتش پس از جنگ با قدرت بیشتر و برخوردارتر از قبل ظاهر خواهد شد.»

فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، با انتشار تصویری از برخاستن یک بالگرد نیروی دریایی آمریکا از ناو هواپیمابر «جورج واشینگتن»، در شبکه ایکس نوشت این ناو از اجرای محاصره دریایی آمریکا علیه جمهوری اسلامی پشتیبانی می‌کند.

سنتکام نوشت که نیروهای آمریکایی تا ۳۱ اکتبر، مسیر ۱۴۴ کشتی تجاری را برای اطمینان از رعایت محاصره تغییر داده‌اند.

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در صدا و سیما گفت: «اگر ترامپ و آمریکا اینجا تنبیه نشوند، فردا هر کشوری با خودش می‌گوید که اگر به ایران حمله کنیم، هیچ مابه‌ازایی نخواهد داشت. ما بازدارندگی ایجاد می‌کنیم که هر کشوری سرش را نیندازد پایین و حمله کند.

رضایی، شنبه نهم آبان گفت: «اگر جنگ شروع شود، شاخ آمریکا را جوری می‌شکنیم که ببینیم این گاو بدون شاخ در دنیا چه خواهد کرد.»

دبیر شورای عالی امنیت ملی افزود: «ما موشک‌های ضدناو خود را بر بالای ناو جرج واشینگتن تست کرده‌ایم.»

رضایی اضافه کرد: «امکان ندارد قبل تحقق هفت شرط جمهوری اسلامی، تنگه هرمز باز شود. و درون هر شرط ما نیز دو تا سه زیرشرط وجود دارد.»

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در خصوص نشست چهار جانبه تهران، در صدا و سیما گفت: «این کشورها خودشان خواستند که بیایند و صحبت کنند.»
رضایی اضافه کرد: «وزیر دفاع عربستان سعودی گفت که اسرائیل پس از شما به سراغ ترکیه می‌رود و پس از آن به سراغ ما، عربستان سعودی، می‌آید.»

محسن رضایی گفت که دیپلماسی اخیر بیش از یک ماه است که به‌دلیل پیگیری‌های مکرر آمریکایی‌ها آغاز شده است. به آن‌ها گفتیم مذاکره‌ای نداریم ولی شروطمان را می‌گوییم.

رضایی همچنین گفت که عراق تلاشی نیمه‌تمام برای میانجی‌گری میان جمهوری اسلامی و آمریکا انجام داد.

او افزود: «پیشنهاد دوم آمریکا از پیشنهاد اول آن‌ها بهتر بود اما نمی‌خواهیم که با خوش‌بینی اقدام کنیم و دوباره به ما حمله کنند، بنابراین با صراحت پیام دادیم که تهران به شما مشکوک است که بخواهید مذاکره کنید و بعد از انتخابات حمله کنید.»

رضایی اضافه کرد: «پس از این، پیشنهاد سوم آمریکا رسید که بهتر از قبل بود اما باز هم چند ابهام داشتیم که عراقچی به آن‌ها گفت و پاسخ‌هایی را گرفت که بحث‌های مربوط به آن آغاز شده است.»

احمد علم‌الهدی، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در خراسان رضوی، به روزنامه خراسان گفت: «مساله امروز ما تجهیز در مقابل دشمن، غلبه بر دشمن و ارعاب دشمن است. بر همین اساس، می‌توانیم این را ملاک قرار دهیم که هر چیزی که موجب ارعاب دشمن شود، تهیه آن برای ما واجب است؛ امروز نیز سلاح اتمی مایه ارعاب دشمن است.»

علم‌الهدی ادامه داد: «آنچه امروز از تریبون‌های مختلف و خواسته‌های مردم دریافت می‌شود، اهمیت دستیابی به سلاح هسته ای، برای بازدارندگی بیشتر در برابر دشمن است.»

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در شبکه ایکس نوشت که سطح تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز، به‌جز محموله‌های نفتی ایران، به میزان پیش از درگیری‌ها بازگشته است.

بسنت، شنبه نهم آبان، اضافه کرد: «جهان می‌تواند بدون نفت ایران زندگی کند؛ اما ایران نمی‌تواند بدون صادرات نفت زندگی کند.»

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در گفت‌وگو با صدا و سیمای جمهوری اسلامی، درباره نامه جی‌دی ونس، معاون ترامپ، گفت: «نامه را مطالعه کردم. هنوز پاسخی به این نامه نداده‌ام. کاملا لحن تغییر کرده و این علامت بسیار خوبی است که ایران اقتدار و پیروزی خود را تثبیت کرده است.

محسن رضایی، شامگاه شنبه نهم آبان، افزود که چون آن‌ها چیزی از نامه را طرح نکرده‌اند، من هم فعلا چیزی نمی‌گویم.

دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره احتمال تغییر دکترین هسته‌ای جمهوری اسلامی، گفت: «هنوز در دولت، در حکومت، تصمیم جدیدی گرفته نشده است؛ البته این بحث مطرح است که اگر دوباره جنگ شود، ما می‌خواهیم همان دکترین را داشته باشیم یا نه. تصمیمی گرفته نشده اما ملت ایران به دنبال یک مطالبات منطقی هستند.»

فرشته پزشک، کارشناس روابط بین‌الملل، گفت کشورهای عربی خلیج فارس با تلاش‌های دیپلماتیک می‌کوشند پیامدهای جنگ احتمالی را برای خاک و زیرساخت‌های خود مهار کنند.

او گفت فاصله زیاد میان مواضع جمهوری اسلامی و آمریکا، حل بحران از راه دیپلماسی را دشوار کرده است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در نشست خبری در حاشیه اجلاس گروه ۲۰ گفت که جمهوری اسلامی نه‌تنها به‌روشنی نشان داده که به‌دنبال تبدیل شدن به یک قدرت دارای سلاح هسته‌ای است؛ چیزی که هرگز نباید اجازه وقوع آن داده شود، بلکه این کشور و این رژیم در مرکز تمام بی‌ثباتی‌های خاورمیانه قرار دارد.

روبیو افزود: «در لبنان بی‌ثباتی وجود دارد، چون ایران از حزب‌الله حمایت می‌کند. عربستان سعودی هدف حمله قرار می‌گیرد، چون ایران از حوثی‌ها حمایت می‌کند. عراق نیز کشوری است که با چالش روبه‌روست، زیرا شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران، حکومت این کشور را به چالش می‌کشند.»

او افزود: «به هر طرف که نگاه کنید، یکی از نیروهای نیابتی ایران را می‌بینید که صلح و ثبات خاورمیانه را تضعیف می‌کند.»

روبیو همچنین با اشاره به سرکوب مردم در ایران گفت: «این رژیمی است که مردم خودش را قتل‌عام کرده است. فقط می‌توانید تصور کنید که اگر به سلاح‌های کشتار جمعی دست پیدا کند، با دیگران چه خواهد کرد.» او تاکید کرد: «تا زمانی که رییس‌جمهور ترامپ در کاخ سفید باشد، هرگز اجازه وقوع چنین اتفاقی داده نخواهد شد.»

وزیر خارجه آمریکا در بخش دیگری از نشست خبری، درباره وضعیت کشتیرانی گفت: «جمهوری اسلامی در حال منفجر کردن کشتی‌هاست؛ از جمله کشتی‌هایی که برای مثال، ملوانان هندی در آن‌ها حضور دارند و کشتی‌هایی که حامل محموله‌های انرژی به مقصد کشورهایی هستند که نمایندگانشان پشت آن میز نشسته‌اند.»

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در نشست خبری در حاشیه اجلاس گروه ۲۰ گفت که گفت‌وگوهایی درباره ایران در جریان است و ترامپ ترجیح می‌دهد که موضوع به صورت مسالمت‌آمیز حل شود.

مارکو روبیو، شنبه نهم آبان گفت که در عین حال برخی موضوعات وجود دارد که امکان حل مسالمت‌آمیز آن‌ها وجود ندارد.

وزیر خارجه آمریکا اضافه کرد: «من نه پیشرفت در مذاکرات با جمهوری اسلامی و نه هیچ چارچوب زمانی را در مورد آن مشخص نمی‌کنم، جز این که بگویم که اگر راه حل دیپلماتیکی وجود داشته باشد، ما از آن استقبال می‌کنیم.»

روبیو افزود: «درباره ایران اگر راه حل دیپلماتیکی وجود داشته باشد، ما از آن استقبال می‌کنیم اما بدیهی است که چنین راه‌حلی نمی‌تواند امنیت ملی ما را به خطر بیندازد یا نگرانی‌های اساسی ما را که در وهله نخست باعث ورود ما به این وضعیت شد، برطرف نکند.»

ایمان آقایاری، تحلیلگر سیاسی، اظهارات منتسب به مجتبی خامنه‌ای را نشانه هراس از جنگ و تداوم رویکرد تقابلی جمهوری اسلامی دانست.

او گفت تلاش‌های دیپلماتیک حکومت در این چارچوب بیشتر برای خرید زمان و فریب است تا تغییر رویکرد و رسیدن به توافق.

در حالی که کانال ۱۱ اسرائیل خبر داده دولت آمریکا به کشورهای حاشیه خلیج فارس اطلاع داده که برای حمله‌ای کوتاه و شدید به ایران، مجتبی خامنه‌ای به فرماندهان ارشد نظامی دستور داد که پاسخ به حمله احتمالی، فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی باشد.

گزارشی از مجتبا پورمحسن

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، در مصاحبه با پادکست «بنی شو» گفت که موضوع کوبا ظرف دو سال حل‌وفصل خواهد شد.

ترامپ اضافه کرد: «ما ابتدا کار ایران را تمام می‌کنیم و سپس سراغ کوبا می‌رویم. مارکو روبیو با دقت بسیار زیادی این موضوع را بررسی می‌کند. پدر و مادر او اهل کوبا هستند.»

محمداسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، به خبرگزاری تسنیم گفت که از سال ۱۳۶۶ برای کنترل تنگه هرمز برنامه‌ریزی کرده‌ایم و هدف ما این است که آمریکا را به‌طور کامل از منطقه خارج کنیم.

این نماینده مجلس اضافه کرد: «از همان سال‌ها پیش‌بینی کرده بودیم که باید کنترل تنگه هرمز را در اختیار بگیریم و در این زمینه هیچ ابایی از مواجهه با طرف مقابل نداریم.»

کوثری همچنین به خبرگزاری دفاع پرس گفت: «در صورت بروز کوچک‌ترین اقدام از سوی دشمن، پاسخ جمهوری اسلامی باید سریع، قاطع و شدیدتر از گذشته باشد تا دشمن به‌روشنی دریابد که در برابر اقدامات خصمانه‌اش با هیچ‌گونه مماشات و اغماضی مواجه نخواهد شد.»

محمد موحدی آزاد، دادستان کل کشور، در مراسم معارف دادستان جدید بوشهر، گفت: «تمام خسارت‌های واردشده به کشور را تا آخر از آمریکا، اسرائیل و هر کشوری که در دشمنی با جمهوری اسلامی با آنان همکاری کرده است، به‌صورت تضامنی دریافت خواهیم کرد.»

دادستان کل کشور، شنبه نهم آبان افزود: «امروز کشورهایی که علیه مردم و جمهوری اسلامی به دشمنان کمک کردند، خود گرفتار چاه‌هایی شده‌اند که برای ما کنده بودند.»

ولی‌الله بیاتی، سخنگوی کمیسیون شوراهای مجلس، به خبرگزاری خانه ملت گفت: «باید در برابر هر اقدام خصمانه دشمنان پاسخی قاطع، متناسب و بازدارنده داده شود، ما باید هزینه تجاوز را برای دشمن افزایش دهیم و در مقابل هر هدفی که زده می‌شود، باید ۱۰ هدف مورد اصابت قرار بگیرد.»

این نماینده مجلس، شنبه نهم آبان اضافه کرد: «باید مراقب باشیم اهرم‌ها و امتیازات راهبردی کشور از جمله ظرفیت‌های مرتبط با تنگه هرمز در تحولات پیش‌رو از دست نرود؛ به عبارتی آمریکا و متحدانش در منطقه با چالش‌ها و فشارهای جدی مواجه شده‌اند.»

بیاتی ادامه داد: «مردم در شرایط کنونی گرانی‌ها و دشواری‌های معیشتی را تحمل می‌کنند و مسئولان باید توجه داشته باشند که هم در میدان نظامی و هم در عرصه دیپلماسی، تامین منافع ملی را دنبال کنند.»

مجتبی زارعی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، به خبرگزاری خانه ملت، گفت که جمهوری اسلامی وارد فاز جدیدی از مولفه‌های امنیتی و نظامی شده که یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آن، «عبور از محدودیت‌های جغرافیایی» است.

این نماینده مجلس، شنبه نهم آبان ادامه داد: «دکترین دفاعی جدید جمهوری اسلامی بر این پایه استوار است که هر نقطه‌ای که مبدا حمله به ایران باشد، می‌تواند در چارچوب پاسخ دفاعی کشور قرار گیرد.»

زارعی همچنین گفت که سه ویژگی مهم برای پاسخ جمهوری اسلامی به اقدام نظامی احتمالی دشمن قابل توجه است؛ نخست، شدت و قدرت پاسخ، دوم، اثرگذاری فوری و سوم، نداشتن محدودیت جغرافیایی، که مولفه سوم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

علی عبداللهی، رییس ستادکل نیروهای مسلح، پس از انتشار اظهارات مجتبی خامنه‌ای خطاب به فرماندهان ارشد نظامی، از به‌روزرسانی «بانک اهداف دشمن» خبر داد و گفت این اهداف در جغرافیایی گسترده‌تر در دستور کار قرار گرفته‌اند.

او تاکید کرد نیروهای مسلح منتظر اقدام دشمن نمی‌مانند و در صورت مشاهده نشانه‌های اقدام خصمانه، پاسخ جمهوری اسلامی «فوری و موثر» خواهد بود؛ پاسخی که به گفته او «محدودیت جغرافیایی» نخواهد داشت.

عبداللهی هشدار داد آمریکا و اسرائیل با رویکرد و پاسخی تازه روبه‌رو خواهند شد که از جنگ قبلی «شدیدتر و موثرتر» خواهد بود. او همچنین گفت جمهوری اسلامی پایان جنگ را با پایان دشمنان تعیین خواهد کرد.

رییس ستادکل نیروهای مسلح افزود ظرفیت‌های اطلاعاتی برای رصد تحرکات دشمن به‌طور کامل به کار گرفته شده و بانک اهداف نیز متناسب با این اطلاعات به‌روزرسانی می‌شود.

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، به شبکه الجزیره گفت تهران هیچ احتمالی را درباره آغاز جنگ رد نمی‌کند و برای همه سناریوها آماده است.

او افزود جمهوری اسلامی سلاح‌های خود را مدرن کرده، نقاط ضعف را برطرف کرده و سلاح‌های جدیدی را آزمایش کرده و نیروهای ما در بالاترین سطح آمادگی قرار دارند.

عراقچی ادامه داد: «تهران خواستار به رسمیت شناخته شدن مسیر جدید کشتیرانی در تنگه هرمز است که با عمان بر سر آن توافق شده و همچنین خواهان بسته شدن سایر مسیرهاست. بازگشایی تنگه هرمز بر اساس شروط تهران، راه را برای ازسرگیری مذاکرات با واشینگتن هموار می‌کند.»

وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت که تهران خواستار توقف جنگ و پایان دادن به درگیری‌ها در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان است.

عراقچی اضافه کرد که میانجی‌گران پیشنهادهایی درباره پرونده هسته‌ای ارائه کرده‌اند که تهران در چارچوب مرحله دوم در حال بررسی آن‌هاست. او تاکید کرد جمهوری اسلامی عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای است و به تعهدات خود ذیل این پیمان پایبند است.

غلامحسین محسنی اژه‌ای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی، خواستار تسریع در رسیدگی به پرونده ایرانیان مقیم خارج از کشور شد که به گفته او، علیه جمهوری اسلامی فعالیت کرده‌اند.

اژه‌ای گفت در قانون تصریح شده که برخی پرونده‌ها باید خارج از نوبت رسیدگی شوند و تاکید کرد پرونده بعضی از افراد خارج از کشور نیز باید با همین اولویت بررسی شود.

او همچنین خواستار رسیدگی سریع به پرونده کسانی شد که به گفته او، «به دشمن گرا می‌دادند».

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در گفت‌وگو با شبکه الجزیره گفت در حال حاضر هیچ برنامه‌ای برای دیدار با مقام‌های آمریکایی وجود ندارد و گمانه‌زنی‌های مطرح‌شده در این زمینه صرفا رسانه‌ای است.

او افزود تهران فعلا نیازی به چنین دیداری نمی‌بیند؛ شروط جمهوری اسلامی روشن است و میانجی‌ها همچنان درباره آن‌ها رایزنی می‌کنند.

عراقچی، شنبه نهم آبان گفت که پیام جی‌دی ونس، با دقت بررسی شده و در نشست‌هایی در سطح عالی درباره آن گفت‌وگو شده است.

او تلاش طرف آمریکایی برای «گشودن باب گفت‌وگو و تفاهم گسترده‌تر» را گامی مثبت ارزیابی کرد، اما هشدار داد اگر هدف واشینگتن از ارسال این پیام ایجاد اختلاف باشد، این اقدام اشتباه تازه‌ای خواهد بود که به اشتباهات پیشین آمریکا اضافه می‌شود.

وزیر خارجه جمهوری اسلامی افزود پس از موافقت واشینگتن با شروط تهران، درباره برگزاری مذاکرات به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم تصمیم‌گیری خواهد شد.

عراقچی همچنین از اعزام یک هیات ایرانی به دوحه خبر داد و گفت معاون او نیز برای ادامه رایزنی‌ها در قطر حضور دارد.

خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، شنبه نهم آبان گزارش داد که هیاتی از جمهوری اسلامی به دوحه سفر کرده، اما هیچ مذاکره‌ای با آمریکا در قطر مطرح نیست و هدف این سفر، پیگیری مذاکرات اخیر با قطر است.

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی نیز به الجزیره گفت که معاون او برای ادامه مذاکرات راهی دوحه شده است.

هوشنگ حسن‌یاری، کارشناس خاورمیانه و امور نظامی، سخنان منتسب به مجتبی خامنه‌ای را بازتاب تهدیدهای اخیر سپاه دانست و گفت میان این تهدیدها و توان عملیاتی جمهوری اسلامی فاصله وجود دارد و این سخنان بازدارندگی ایجاد نمی‌کند.

خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام آگاه گزارش داد که هیات مذاکره‌ جمهوری اسلامی برای ادامه گفت‌وگوها با میانجی‌های قطری در دوحه حضور دارند. این مذاکرات بخشی از تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ میان ایران و آمریکا است.

به گفته این مقام، حضور هیات ایرانی در دوحه پس از دوری از مذاکرات در تهران صورت گرفته که روز جمعه بیش از ۱۲ ساعت طول کشید.

این مقام آگاه همچنین گفت تیم میانجی‌گری قطر در طول مذاکرات به‌طور مداوم با مذاکره‌کنندگان آمریکایی در تماس بوده است.