خبرنامه گویا ـ مؤسسه مطالعات جنگ در گزارشی ویژه هشدار داد که عملیات جمهوری اسلامی علیه اهداف آمریکا و متحدانش در اروپا، بخشی از یک کارزار جنگی است. از نگاه این مؤسسه، توصیف این حملات صرفاً به‌عنوان «تروریسم دولتی» ماهیت نظامی و اهداف راهبردی تهران را پنهان می‌سازد.
عملیات جمهوری اسلامی در آمریکا و اروپا را باید در چارچوب جنگ دید، نه تروریسم
جمهوری اسلامی با هدف قرار دادن پایگاه‌های نظامی و زیرساخت‌های غرب، اهداف جنگی خود را دنبال می‌کند؛ مقابله با این کارزار به اقداماتی فراتر از بازداشت و محاکمه عاملان نیاز دارد
جمهوری اسلامی در چارچوب تلاش‌های جنگی خود، کارزاری از عملیات مستقیم علیه اهداف آمریکا و متحدانش در اروپا به راه انداخته است. توصیف این اقدامات به‌عنوان «تروریسم تحت حمایت دولت»، هرچند چارچوبی برای پیگرد قضایی فراهم می‌کند، ماهیت نظامی و اهداف راهبردی آن‌ها را پنهان می‌سازد.
«عملیات مستقیم» شامل حملات کوتاه و محدود برای تصرف، تخریب یا آسیب زدن به اهداف مشخص است. تروریسم می‌تواند یکی از ابزارهای این کارزار باشد، اما هدف نهایی، پیشبرد مقاصد سیاسی و نظامی در جنگ با آمریکا و متحدانش است.
از اهداف یهودی تا پایگاه‌های نظامی
جمهوری اسلامی حملات خود در اروپا را در مارس ۲۰۲۶، اندکی پس از آغاز جنگ، با حمایت از حمله به اهداف یهودی آغاز کرد. سپاه پاسداران و گروه نیابتی عراقی آن، کتائب حزب‌الله، این حملات را از طریق گروه پوششی «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه» پشتیبانی کردند. بسیاری از حملات ناکام ماندند و برخی طرح‌ها نیز اجرا نشدند.
استفاده از گروه‌های پوششی و عوامل اجیرشده، از روش‌های معمول تهران برای پنهان کردن نقش خود و فراهم کردن امکان انکار مسئولیت است. با این حال، حملات به اهداف یهودی تأثیر چشمگیری بر مسیر جنگ نگذاشتند و در اواخر آوریل متوقف شدند. در پاییز، حملات به زیرساخت‌های حیاتی و پایگاه‌های نظامی در آمریکا و اروپا پیامدهای مؤثرتری داشتند.
تلاش جمهوری اسلامی برای حمله به بمب‌افکن‌های آمریکایی مستقر در پایگاه «فرفورد» بریتانیا در اواخر سپتامبر، اندکی بعد به خروج بمب‌افکن‌های بی‌ـ۱ انجامید. همچنین ۱۲ هواپیمای سوخت‌رسان کی‌سی‌ـ۱۳۵ از پایگاه «میلدنهال» خارج شدند؛ بنا بر گزارش‌ها، این جابه‌جایی نیز در واکنش به تهدید دیگری از سوی تهران صورت گرفت. سوخت‌رسان‌ها به آلمان منتقل شدند و بمب‌افکن‌ها به آمریکا بازگشتند.
این عقب‌کشیدن هواپیماها احتمالاً به فرماندهان سپاه نشان داده است که عملیات مستقیم، یا حتی تهدید به اجرای آن، می‌تواند هزینه عملیاتی تحمیل کند و از حملات تروریستی در اروپا مؤثرتر باشد.
خرابکاری سایبری برای تحمیل هزینه
عملیات مستقیم می‌تواند حملات سایبری به زیرساخت‌های کشورهای دیگر را نیز در بر بگیرد. جمهوری اسلامی در تابستان ۲۰۲۶ به تأسیسات تصفیه آب در ۱۲ ایالت آمریکا نفوذ کرد و سامانه‌های سرمایشی فروشگاه‌های مواد غذایی در شش پایگاه نظامی این کشور را مختل ساخت.
بیشتر حملات به تأسیسات آب شدید نبودند؛ اما در جورجیا، افزایش خطر آلودگی به صدور توصیه برای جوشاندن آب انجامید. هکرهای مورد حمایت تهران در پاییز، حمله به سامانه‌های سرمایشی را در فرانسه تکرار کردند و باعث فساد مواد غذایی در نقاط مختلف کشور و خسارت چندمیلیون‌یورویی شدند.
این اقدامات احتمالاً بیش از آنکه هدف عملیاتی مشخصی داشته باشند، برای تحمیل هزینه سیاسی طراحی شده بودند.
بازداشت عاملان، حکومت را بازنمی‌دارد
آمریکا و اروپا باید این حملات را اجزای یک کارزار نظامی گسترده‌تر ببینند. چارچوب‌های ضدتروریسم و قوانین کیفری برای پیگرد عاملان مفیدند، اما تمرکز صرف بر آن‌ها، ارتباط حملات با راهبرد کلی جمهوری اسلامی برای مقابله با آمریکا و متحدانش را از دید پنهان می‌کند.
بازداشت و محاکمه می‌تواند افراد و گروه‌های مجرم را از تکرار جرم بازدارد؛ اما بازداشت عاملان حملات، به‌تنهایی برای متوقف کردن حکومتی که این عملیات را برای رسیدن به اهداف سیاسی خود هدایت می‌کند، کافی نیست.
اگر این حملات را بخشی از جنگ بدانیم، ارتباط آن‌ها با دیگر اقدامات نظامی و سیاسی تهران روشن‌تر می‌شود. این نگاه به دولت‌های غربی امکان می‌دهد برای مقابله با تهدید، از همه ابزارهای خود استفاده کنند؛ اتکای صرف به پلیس و دستگاه قضایی، واکنش‌ها را به پیگیری هر حمله پس از وقوع آن محدود می‌کند.
منبع: مؤسسه مطالعات جنگ؛ ترجمه و تلخیص: خبرنامه گویا